Στα τέλη Φεβρουαρίου, η Δανία έγινε η πρώτη χώρα της ΕΕ η οποία έλαβε πιστοποίηση από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) για την εξάλειψη της μετάδοσης δύο ιών από μητέρα σε παιδί: του ιού της σύφιλης και του ιού HIV ο οποίος προκαλεί το AIDS.
Για την πιστοποίηση αξιολογήθηκαν από τις αρμόδιες υπηρεσίες του ΠΟΥ δεδομένα της περιόδου 2021-2024 προκειμένου να εξετασθεί αν η χώρα πληρούσε τα απαραίτητα κριτήρια. Με τον όρο «εξάλειψη» περιγράφεται ο έλεγχος και η θεραπεία τουλάχιστον του 95% των εγκύων και η διατήρηση των νέων βρεφικών λοιμώξεων κάτω από το όριο των 50 ανά 100.000 γεννήσεις ετησίως για τρία συναπτά έτη. Ο ΠΟΥ, δηλαδή, δεν αξιολογεί μόνο το τελικό αποτέλεσμα (αριθμό λοιμώξεων μεταξύ των νεογέννητων), αλλά και το πόσες υποψήφιες μητέρες είναι ενταγμένες στο σύστημα Υγείας – στην περίπτωση της Δανίας ήταν όλες!
Τα ποσοστά HIV και σύφιλης μεταξύ των εγκύων γυναικών στη Δανία ήταν εξ αρχής ιδιαιτέρως χαμηλά. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της χώρας, περίπου 5.950 άτομα ζουν με τον ιό HIV και λιγότερο από το 0,1% των εγκύων γυναικών έχουν προσβληθεί, ενώ η μετάδοση από μητέρα σε παιδί υπήρξε μηδενική. Η συγγενής σύφιλη (η σύφιλη που μεταδίδεται από τη μητέρα στο μωρό) έτεινε επίσης στο μηδέν λόγω του συστηματικού προγεννητικού ελέγχου και της παρεχόμενης φροντίδας στις εγκύους. Το 2024 αναφέρθηκαν συνολικά 626 κρούσματα σύφιλης, κυρίως σε άνδρες (524) και λιγότερα σε γυναίκες (102).
Αν ήθελε κάποιος να αναζητήσει τα επιμέρους συστατικά στην επιτυχημένη «συνταγή» Δημόσιας Υγείας της Δανίας, δεν θα δυσκολευόταν να τα εντοπίσει: ισχυρό σύστημα δημόσιας υγείας (με υπηρεσίες υψηλής ποιότητας αλλά και καθολική κάλυψη στην οποία συμπεριλαμβάνεται η πλήρης ιατρική παρακολούθηση κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης), ισχυρό σύστημα δεδομένων (είναι χαρακτηριστικό ότι ανά πάσα στιγμή είναι γνωστός ο αριθμός των πασχόντων από οποιαδήποτε νόσο) και σεβασμός στα ανθρώπινα δικαιώματα. Διόλου τυχαία, ο περιφερειακός διευθυντής του ΠΟΥ για την Ευρώπη, δρ Χανς Κλούγκε, απέδωσε το επίτευγμα της Δανίας «στην ισχυρή προγεννητική φροντίδα, στο αξιόπιστο σύστημα δεδομένων και στον σεβασμό των δικαιωμάτων των γυναικών».
Και ενώ ο επόμενος στόχος της Δανίας είναι η εξάλειψη του ιού της ηπατίτιδας Β (η συχνότητα εμφάνισης χρόνιας λοίμωξης εκτιμάται τώρα σε περίπου 0,2%-0,3%, κυρίως μεταξύ των μεταναστών από περιοχές όπου η νόσος είναι ενδημική), στην επίσημη ανακοίνωση του ΠΟΥ σημειώνεται ότι η εμπειρία της Δανίας «καταδεικνύει το τι είναι εφικτό όταν συνδυάζονται οι πολιτικές που βασίζονται στα ανθρώπινα δικαιώματα, οι υπηρεσίες υψηλής ποιότητας και τα ισχυρά συστήματα δεδομένων».
Με άλλα λόγια, το σύστημα της Δανίας είναι υποδειγματικό. Δεν έχουμε παρά να το μιμηθούμε!
