«I never promised you a rose garden». Πάντα με γοήτευε αυτή η φράση επειδή περιέχει μια σπάνια μορφή τρυφερότητας: την τρυφερότητα της μη εξαπάτησης. Κανείς δεν σου υποσχέθηκε τριανταφυλλένιους κήπους. Σου υποσχέθηκαν κάτι πολύ πιο αλλόκοτο, συμμετοχή. Είσοδο στο παιχνίδι. Ενα σώμα, λίγα χρόνια, επιθυμία, αγωνία, μερικά απογεύματα που θα μοιάζουν θεϊκά και κάτι πρωινά όπου ακόμη και το να σηκωθείς από το κρεβάτι θα έχει τον ηρωισμό νορμανδικής απόβασης.
Να ‘μαι λοιπόν πάλι στα χαρακώματα. Οχι ακριβώς πολεμικά, περισσότερο υπαρξιακά, που είναι και χειρότερα γιατί δεν διαθέτουν ούτε ωραίες στολές ούτε κινηματογραφική μουσική. Μόνο λογαριασμούς, αϋπνίες, εξετάσεις και εκείνη τη μυστηριώδη στιγμή όπου ψάχνεις το κινητό σου ενώ το κρατάς ήδη στο χέρι. Οι νεκροί, ας μην τους δραματοποιούμε υπερβολικά, μοιάζουν καμιά φορά με παλιούς συγγενείς σε οικογενειακό τραπέζι. Παρεμβαίνουν διακριτικά, κυρίως όταν δεν τους ζητήσεις τη γνώμη τους. Ενας από αυτούς επιμένει πως πρέπει να συνεχίσω προς τα πάνω. «Εκεί είναι» μου λέει. Δεν διευκρινίζει τι ακριβώς είναι το «εκεί». Ευτυχώς. Οι ασαφείς οδηγίες είναι συχνά οι μόνες αληθινές.
Και αρχίζει η ανάβαση. Αφήνω πίσω τη μυρωδιά της καμένης γης και νιώθω μια δροσερή αύρα, σαν καλοπαιγμένη νότα πιάνου σε σπίτι όπου κάποτε αγαπήθηκαν πολύ άνθρωποι και τώρα έχουν μείνει μόνο φυτά εσωτερικού χώρου. Σε κοιτάζω που κοιμάσαι. Τα πόδια σου κοιμούνται, το σαγόνι σου κοιμάται, ακόμη και οι μικρές σου ατέλειες κοιμούνται. Υπάρχει κάτι σχεδόν μεταφυσικό στον ύπνο του άλλου ανθρώπου.
Μια πλήρης αναστολή της παράστασης. Ούτε ρόλος, ούτε άποψη, ούτε κοινωνικό προσωπείο. Μόνο αναπνοή. Ισως γι’ αυτό ερωτευόμαστε αληθινά όταν κοιτάμε κάποιον να κοιμάται και όχι όταν μας εξηγεί τι πιστεύει για τη γεωπολιτική.
Ο θεμέλιος μύθος, έλεγε ο Ερνεστ Μπέκερ, είναι πάντα η Πτώση. Η εκδίωξη από την Εδέμ. Φυσικά. Ο άνθρωπος είναι το πλάσμα που θυμάται, ή φαντάζεται ότι θυμάται, μια χαμένη αρμονία. Στην Εδέμ, λέει η Γένεση, ο Θεός έφτιαξε τον κήπο και έβαλε εκεί τον άνθρωπο. Είναι συγκινητική αυτή η λεπτομέρεια, πρώτα δημιουργείται ο άνθρωπος και μετά ο Θεός σκέφτεται ότι χρειάζεται και λίγο ντεκόρ. Δέντρα, νερά, ζώα, φωτισμός.
Και ύστερα εμφανίζεται το φίδι. Το φίδι είναι η πραγματικότητα. Η γνώση ότι τίποτα δεν κρατά για πάντα. Ανατολικά της Εδέμ αρχίζει ο ανθρώπινος κόσμος. Μεγαλώνεις, το σώμα αλλάζει, οι γονείς πεθαίνουν.
Ο άνθρωπος είναι ένα ζώο που απέκτησε επίγνωση και δεν συνήλθε ποτέ πλήρως από το σοκ. Ενα πρωί σηκώνεσαι και η ζωή είναι ένα χέρι που ψάχνει στήριγμα στον τοίχο.
