Στη σύγχρονη ρευστή πραγματικότητα, η ειρήνη είναι επισφαλής καθώς πόλεμοι και συγκρούσεις ανά τον πλανήτη απειλούν να πυροδοτήσουν νέες εστίες συρράξεων. Ο πόλεμος Ρωσίας – Ουκρανίας ξεκίνησε το 2022 και προς έκπληξη όλων των εμπλεκόμενων μερών ακόμη συνεχίζεται. Την ίδια στιγμή που η Γηραιά Ηπειρος έτεινε χήρα βοηθείας στην Ουκρανία, έφτασε να απειληθεί η Γροιλανδία, και μάλιστα αυτή τη φορά από τις Ηνωμένες Πολιτείες, νατοϊκό σύμμαχό της, που επιδιώκει το στενό της συμφέρον παραβλέποντας συμμάχους και υποχρεώσεις.
Στις σύχρονες γεωπολιτικές ισορροπίες που έχουν δημιουργηθεί, η Ευρώπη είναι ευάλωτη. Η ανάγκη της δε να υπερασπιστεί τα εδάφη της φέρνει στη συζήτηση το θέμα της ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της με τη συμμετοχή όλων των κρατών-μελών. Εδώ συζητείται ο Οδικός Χάρτης «Readiness 2030». Προς επίτευξη αυτού του στόχου έχει ψηφιστεί να διατεθούν τεράστια ποσά από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Αμυνας (EDF) για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας, την προμήθεια κοινού αμυντικού εξοπλισμού και τη δημιουργία δύναμης στρατιωτών με δυνατότητα ταχείας επέμβασης.
Πάντως, φαίνεται ότι η μετατόπιση του παγκόσμιου συσχετισμού δυνάμεων κατέστησε την Κίνα και τις ΗΠΑ κυρίαρχες δυνάμεις. Σε αυτόν τον επανακαθορισμό παγκόσμιων ισορροπιών, η Ευρώπη προσπαθεί σταδιακά να επιτύχει, έστω και μακροπρόθεσμα, την απεξάρτησή της σε θέματα ενέργειας, πρώτων υλών, τεχνολογίας, ημιαγωγών, παραγωγής φαρμάκων ώστε να μην εξαρτάται από την Κίνα ή τις ΗΠΑ. Υπό το πρίσμα αυτό, η Ευρώπη επενδύει στην πράσινη ενέργεια όχι μόνο για να προστατεύσει το περιβάλλον, αλλά και για την εξασφάλιση της ενεργειακής ανεξαρτησίας της και κατ’ επέκταση της ανάπτυξής της. Παρά το υψηλό κόστος της ενεργειακής μετάβασης, το ευρύ αναπτυξιακό χάσμα μεταξύ των κρατών-μελών και τη δυσκολία εναρμόνισης ανάπτυξης και προστασίας περιβάλλοντος, η Ευρώπη έχει υψηλά επίπεδα προσδοκιών, επιδιώκοντας να καταστεί η πρώτη κλιματικά ουδέτερη ήπειρος έως το 2050.
Ομοίως και στον τομέα της τεχνολογίας ενισχύεται η ψηφιακή κυριαρχία της Ευρωπαϊκής Ενωσης, με όραμα την «Ψηφιακή Δεκαετία 2030» (Digital Decade), ενώ ταυτόχρονα η ανάπτυξη της τεχνολογίας είναι ανθρωποκεντρική, δεν καταστρατηγεί τα δικαιώματα του ανθρώπου και την ιδιωτικότητά του, σε αντίθεση με το μοντέλο των ΗΠΑ που επικεντρώνεται στην ελεύθερη αγορά και της Κίνας που επιμένει στον κρατικό έλεγχο. Παράλληλα με τη δημιουργία των κατάλληλων υποδομών για τη χρήση της τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης από επιχειρήσεις και δημόσιες υπηρεσίες, μεγάλη βαρύτητα δίνεται στην απόκτηση ψηφιακών δεξιοτήτων ώστε να μπορούν να αντεπεξέλθουν οι πολίτες στις νέες συνθήκες και προοπτικές στην αγορά εργασίας.
Αξίζει να επισημανθεί πως η γενικότερη εκπαίδευση και κινητικότητα των νέων για την απόκτηση εκπαιδευτικών δεξιοτήτων και επαγγελματικής αποκατάστασης αποτελεί επίσης βασικό μέλημα της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Αναγνωρισμένοι τίτλοι σπουδών μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης, προγράμματα Erasmus, ακόμη και τα σχολεία-πρέσβεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αποτελούν μέτρα για την επίτευξη του προαναφερθέντος στόχου.
Τα παραπάνω αποτελούν συχνά θέματα συζήτησης στις σχολικές ταξεις που συμμετέχουν στο πρόγραμμα «Σχολεία-πρέσβεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EPAS)», όπου εκπροσωπούνται και οι δεκατρείς περιφέρειες της Ελλάδας. Το πρόγραμμα αυτό μας δίνει την ευκαιρία να γνωρίσουμε πιο ουσιαστικά την Ευρωπαϊκή Ενωση και τις αξίες της και μας δίνει τη δυνατότητα να προσεγγίσουμε βιωματικά τις δημοκρατικές διαδικασίες της ΕΕ μέσα από καινοτόμες και δημιουργικές δράσεις που σχεδιάζονται και υλοποιούνται από τις ίδιες τις σχολικές κοινότητες.
Πρόσφατα, δε, είχαμε τη δυνατότητα να συμμετάσχουμε σε προσομοίωση συνεδρίασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, κατά την οποία εμείς οι μαθητές αναλάβαμε τον ρόλο των ευρωβουλευτών, συμμετέχοντας ενεργά σε διαδικασίες διαλόγου, επιχειρηματολογίας και λήψης αποφάσεων. Με αυτόν τον τρόπο προσεγγίσαμε στην πράξη τις λειτουργίες του ευρωπαϊκού θεσμικού πλαισίου και βιώσαμε από κοντά τη σημασία της δημοκρατικής συμμετοχής.
Με βάση τα παραπάνω, και εμείς οι μαθητές και μαθήτριες επιδιώκουμε να μεταλαμπαδεύσουμε τις γνώσεις και τις εμπειρίες που αποκομίσαμε σχετικά με την Ευρωπαϊκή Ενωση στους συνομηλίκους μας αλλά και στους συμπολίτες μας ευρύτερα. Τελικό και ζωτικής σημασίας μέλημα αποτελεί η καλλιέργεια μιας βαθύτερης ευρωπαϊκής ταυτότητας, καθώς και η υιοθέτηση και εφαρμογή των αρχών, των αξιών και των κανόνων της Ευρωπαϊκής Ενωσης στην καθημερινή μας ζωή.
Μελετώντας τις διάφορες πτυχές του θέματος, προκύπτει πως η Ευρώπη του μέλλοντος θα πρέπει να συγκροτήσει ένα αρραγές σύνολο, με θεμέλιο την ισότιμη συμμετοχή και συνεργασία όλων των κρατών-μελών της σε επίπεδο αμυντικό, τεχνολογικό, πολιτικό και οικονομικό. Η κοινή στρατηγική και η άμεση δράση μπορούν να την καταστήσουν υπολογίσιμη δύναμη όχι μόνο εντός των ορίων της αλλά και στο παγκόσμιο γίγνεσθαι. Φυσικά, τα σχολεία-πρέσβεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο, καθώς δημιουργούν κλίμα συνοχής, συνεργασίας και αλληλοσεβασμού και γιατί δυνατή φωνή σημαίνει δυνατή Ευρώπη. Ενωμένοι οι νέοι μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα καλύτερο ευρωπαϊκό μέλλον.
Ιωάννα-Ευθυμία Θεοδωρίδου, Ελλάδα,2ο Πειραματικό Γενικό Λύκειο Κιλκίς
