Οποιος θυμάται το ΝΑΤΟ που ξέραμε τις προηγούμενες δεκαετίες, καλό θα ήταν να το ξεχάσει. Μεταπολεμικό δημιούργημα του Ψυχρού Πολέμου, η βορειοατλαντική συμμαχία επέδειξε στην αντιπαράθεση με το σοβιετικό στρατόπεδο μετριοπάθεια, συνοχή και αποτελεσματικότητα.
Νίκησε. Και ακολούθησε η μετατροπή του ΝΑΤΟ σε έναν φιλήσυχο οργανισμό που μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ενωσης διευρύνθηκε και στην Ανατολική Ευρώπη. Ηταν πλέον περισσότερο γραφειοκρατική περιφερειακή δομή παρά πολεμική μηχανή.
Στο ΝΑΤΟ που αποχαιρετούμε, βασικός πυλώνας ήταν οι ΗΠΑ και οι στρατιωτικές δυνατότητές τους. Από κοντά, οι ευρωπαϊκές χώρες μάλλον την έβγαζαν στη φθήνια από πλευράς αμυντικών δαπανών.
Και φυσικά κάποια στιγμή ο τζάμπας πέθανε. Αυτό δεν είναι κακό, το αντίθετο. Είναι λογικό η Ευρώπη να διασφαλίσει την άμυνά της και να μην επαφίεται σε τρίτους.
Μόνο που η κυβέρνηση Τραμπ δεν ζητάει αυτό. Επιχειρεί να μετατρέψει τους συμμάχους από αυθύπαρκτες οντότητες σε υποτελείς και μισθοφόρους. Και ως τέτοιους τους αντιμετωπίζει στις σχέσεις της με τη Ρωσία, στις απαιτήσεις της για τη Γροιλανδία ή στον πόλεμο με το Ιράν.
Δεν ξέρω ποιος εκπλήσσεται. Τι συμμαχικό σχήμα μπορεί να υπηρετήσει ένας πρόεδρος που δεν έχει καμία αντίληψη συμμαχιών, ούτε σύστημα αξιών και κανόνων, στο μυαλό του;
Το δικό του σύμπαν διακρίνει ανάμεσα σε «καλούς ανθρώπους», τους «φίλους» που «στηρίζουν» ό,τι αλλοπρόσαλλο του κατέβει στο κεφάλι. Ας είναι κι ο Ερντογάν ή ο Πούτιν.
Και στους «άλλους» που δεν τον υποστηρίζουν ή δεν τον γουστάρουν αρκετά για να κερδίσουν την αποδοχή του. Κι ας είναι οι περισσότερες ευρωπαϊκές δημοκρατίες ή ο Καναδάς.
Ποια συμμαχία μπορεί να αντέξει σε ένα τέτοιο σύμπαν; Καμία.
Και δεν θα αντέξει όσες εξευτελιστικές ρεβεράντζες κι αν κάνει στον Τραμπ ο Γραμματέας του ΝΑΤΟ.
Αλλά τι περιμένεις από έναν Γραμματέα που δηλώνει ότι «δεν είναι σχολιαστής» όταν καλείται να κρίνει την απειλή πολέμου μέλους του οργανισμού (Τουρκία) εναντίον άλλου μέλους (Ελλάδα);
Ζητάει μόνο να μη φωνάζουμε δυνατά διότι θα μας ακούσουν.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι ευρωατλαντικοί δεσμοί είναι ισχυροί και ότι έχουν αντέξει πολλές φουρτούνες στην ιστορία τους. Δεν υπάρχει αμφιβολία επίσης ότι η «περίοδος Τραμπ» δεν είναι συνώνυμο της αιωνιότητας.
Αλλά κανείς δεν μπορεί να προβλέψει τι τραύματα θα αφήσει πίσω της. Ούτε ποια ομαλότητα θα αποκατασταθεί.
Σε κάθε περίπτωση δηλαδή το ΝΑΤΟ που ξέραμε μας τελείωσε. Μένει να δούμε ποιο συμμαχικό σύστημα θα το διαδεχθεί.
