Μετά τα γεγονότα που συνέβησαν το Σάββατο 3 Ιανουαρίου στο Καράκας της Βενεζουέλας με τη σύλληψη του προέδρου της χώρας Νικολάς Μαδούρο και της συζύγου του μέσα στο σπίτι τους από τους Αμερικανούς, οι λέξεις «Delta Force» έχουν γίνει ένα με την καθημερινότητά μας. Παρότι ελάχιστες λεπτομέρειες για την αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση στη Βενεζουέλα έχουν γίνει γνωστές, δεν αμφισβητείται ότι η Delta Force, η στρατιωτική ομάδα ειδικών δυνάμεων, εκτέλεσε την αποστολή, ενώ η επιχείρηση, την οποία ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ παρακολούθησε ζωντανά μέσα από πολλαπλές οθόνες, θα μπορούσε κάποια στιγμή στο μέλλον να αποτελέσει τη βάση μιας κινηματογραφικής ταινίας, όπως εξάλλου έχει συμβεί πολλάκις στο παρελθόν.
Στα μέσα της δεκαετίας του 1980, μια ιδέα που κυκλοφορούσε έντονα στους κύκλους του Χόλιγουντ ήταν η μεταφορά στον κινηματογράφο της ιστορίας γύρω από την «Επιχείρηση: Eagle Claw» (Επιχείρηση: Νύχι του Αετού), που θα εξιστορούσε την αποτυχημένη επιχείρηση διάσωσης των περισσότερων από 50 αμερικανών διπλωματών και στρατιωτικών που κρατούνταν όμηροι από τους Ιρανούς μετά την έφοδο και κατάληψη της αμερικανικής πρεσβείας στην Τεχεράνη. Αυτός ήταν ένας από τους λόγους που ο βασικός σύμβουλος σε εκείνη την ταινία θα ήταν ο συνταγματάρχης Τσαρλς Μπέκγουιθ, ο οποίος όχι μόνο είχε την ευθύνη της επιχείρησης, αλλά ήταν και ένας από τους ιδρυτές της Delta Force για την αντιμετώπιση της αυξανόμενης απειλής της παγκόσμιας τρομοκρατίας.
Eν τέλει όμως η ταινία που γυρίστηκε από τον Μέναχεμ Γκόλαν στηρίχθηκε στα γεγονότα που ακολούθησαν την αεροπειρατεία του αεροπλάνου της TWA τον Ιούνιο του 1985 (που μάλιστα ξεκίνησε από την Αθήνα) και την κρίση ομηρείας μετά την αιχμαλωσία των επιβατών στη Βηρυτό του Λιβάνου (μάλιστα, στην ταινία, η αεροπορική εταιρεία μετονομάζεται διακριτικά σε ATW). Παρά την υπερβολή και την παραποίηση των γεγονότων στα οποία είναι βασισμένη, η «Δύναμη Δέλτα», στην οποία πρωταγωνιστούν ο Τσακ Νόρις και ο Λι Μάρβιν (στον τελευταίο ρόλο της ζωής του), υπήρξε επιτυχία και απέκτησε «συνέχειες», μια κινηματογραφική, τη «Δύναμη Δέλτα 2» (1990), και πάλι με πρωταγωνιστή τον Νόρις, και μια straight-to-video, τη «Δύναμη Δέλτα 3», το 1991. Επίσης, δεκάδες ανάλογες περιπέτειες «της σειράς» υπήρξαν, αναπόφευκτα, εμπνευσμένες από αυτή.
«Επιχείρηση: Argo»
Πάντως, η δράση της CIA στην Tεχεράνη του 1979 θα επανερχόταν στο προσκήνιο με πολύ πιο σοβαρό τρόπο και σε μια παραγωγή πρώτης γραμμής, την «Επιχείρηση: Argo» (Argo, 2012) που θα βραβευόταν – εκτός άλλων – με το Οσκαρ καλύτερης ταινίας. Προσωπικό όραμα του ηθοποιού και σκηνοθέτη Μπεν Αφλεκ, αυτή η ταινία είναι μια «αναπαράσταση» της προσπάθειας διάσωσης έξι υπαλλήλων της αμερικανικής πρεσβείας στην Τεχεράνη, οι οποίοι τον Νοέμβριο του 1979, όταν ο αγιατολάχ Χομεϊνί αναλάμβανε την εξουσία, κατάφεραν να κρυφτούν στην πρεσβεία του Καναδά στην Τεχεράνη, αφήνοντας την τύχη τους στα χέρια της αμερικανικής κυβέρνησης. Μάλιστα, οι εν λόγω έξι όμηροι είχαν καταφέρει να ξεφύγουν από τη σύλληψη εκείνων που τελικά πιάστηκαν και δεν κατάφερε να απελευθερώσει η Delta Force. Ο ίδιος ο Αφλεκ υποδύεται τον πράκτορα της CIA Τόνι Μέντεζ που είχε την ευθύνη της επιχείρησης, η οποία, ειρωνικά, πραγματοποιήθηκε με τη συμμετοχή και συνεργασία του ίδιου του… Χόλιγουντ (το σενάριο της ταινίας στηρίζεται στα απομνημονεύματα του Μέντεζ).
Το γεγονός ότι η απόσταση που χωρίζει την επιτυχία μιας στρατιωτικής επιχείρησης από την αποτυχία μπορεί να είναι ελάχιστη μας το θυμίζει η ταινία του Ρίντλεϊ Σκοτ «Μαύρο γεράκι: Η κατάρριψη» (Black Hawk down, 2001). Αυτή η πρωτοποριακή στο γύρισμά της ταινία, με την κάμερα να βρίσκεται συνεχώς σε κίνηση, είναι συνεπής στην παρουσίαση των γεγονότων γύρω από την αποτυχημένη επέμβαση των Αμερικανών στην Σομαλία το 1993. Ο Σκοτ και ο διευθυντής φωτογραφίας Σλάβομιρ Ιντζιάκ απέσπασαν από μία υποψηφιότητα για Οσκαρ (σκηνοθεσίας και φωτογραφίας αντιστοίχως), ενώ η ταινία κέρδισε το βραβείο μοντάζ και ήχου.
CIA εναντίον Οσάμα Μπιν Λάντεν
Γυρισμένη μία δεκαετία μετά την τραγωδία των Δίδυμων Πύργων στη Νέα Υόρκη στις 11 Σεπτεμβρίου 2001, μία από τις πιο διάσημες ταινίες αποτύπωσης της δράσης της CIA στη Μέση Ανατολή είναι η «Zero Dark Thirty» (2012) της Κάθριν Μπίγκελοου. Η ταινία (που προτάθηκε για πολλά Οσκαρ) είναι μία βήμα-βήμα καταγραφή της προσπάθειας της μυστικής υπηρεσίας να εντοπίσει τον αρχηγό της Αλ Κάιντα Οσάμα μπιν Λάντεν στη Μέση Ανατολή και η Μπίγκελοου εμμένει πολύ στο γεγονός ότι, για να καταφέρει να αποσπάσει τις απαραίτητες πληροφορίες, η αμερικανική υπηρεσία χρησιμοποίησε ανελέητες μεθόδους, αν και τελικά δεν χρειάστηκε παρά μία μικρή ομάδα ικανών πρακτόρων για τον εντοπισμό του (ηγέτις της ομάδας στην ταινία είναι η Τζέσικα Τσαστέιν).
Πάντως, οι σκοτεινές μέθοδοι της CIA μετά τους Δίδυμους Πύργους προκειμένου να φθάσει στον στόχο της έχουν απασχολήσει αρκετά τον αμερικανικό κινηματογράφο. Στην πολύ καλή, αλλά όχι και τόσο γνωστή, ταινία «The report» (2019 του Σκοτ Μπερνς, ο Ανταμ Ντράιβερ υποδύεται έναν ιδεαλιστή υπάλληλο της Γερουσίας, τον Ντάνιελ Τζ. Τζόουνς, στον οποίο ανατέθηκε η έρευνα για το Πρόγραμμα Κράτησης και Ανάκρισης της CIA μετά την 11η Σεπτεμβρίου. Σοκαριστικά μυστικά βγήκαν στην επιφάνεια.
Σπουδαίο πολιτικό θρίλερ των τελευταίων είκοσι χρόνων που αναφέρεται στη σκοτεινή δράση της CIA είναι η «Syriana» (2005) του Στίβεν Γκέιγκαν. Μέσα σε δύο ώρες πάμπλουτοι σεΐχηδες, άραβες ξυπόλυτοι εργάτες, οικονομικοί επιθεωρητές της αμερικανικής κυβέρνησης, ευφυείς δικηγόροι, σύμβουλοι επιχειρήσεων, διεθνείς κατάσκοποι, πλούσιοι, φτωχοί, διάσημοι και ανώνυμοι γίνονται άβουλα πιόνια στην τεράστια, δαιδαλώδη σκακιέρα της βιομηχανίας πετρελαίου. Την ώρα που πολυεθνικοί κολοσσοί-εταιρείες παραγωγής πετρελαίου επιχειρούν να επικρατήσουν στον νευραλγικό χώρο της Μέσης Ανατολής, η αμερικανική κυβέρνηση και οικονομικοί παράγοντες της χώρας διαμορφώνουν ισορροπίες κατάλληλες προκειμένου να εξασφαλίσουν την κύρια πρόσβαση στην περιοχή. Και η ταινία λέει ξεκάθαρα ότι οι μυστικές υπηρεσίες συνδράμουν προς την κατεύθυνση του χάους στέλνοντας στρατευμένους, αναλώσιμους πράκτορες (έναν υποδύεται ο Τζορτζ Κλούνεϊ – Οσκαρ Β’ ρόλου) για να φέρουν εις πέρας διάφορες αποστολές στο όνομα της ασφάλειας και της ευημερίας των ΗΠΑ.
Kαι εφόσον ένα από τα επιχειρήματα του Ντόναλντ Τραμπ για την επέμβαση στη Βενεζουέλα είναι ο πόλεμος κατά της διακίνησης ναρκωτικών, από το ανά χείρας κείμενο δεν θα μπορούσε να απουσιάζει η ταινία «Sicario» (2015) του Ζιλ Βιλνέβ, που, παρότι δεν είναι βασισμένη σε πραγματική ιστορία, είναι εμπνευσμένη από αληθινά γεγονότα: αποτυπώνει τη δράση μιας μυστικής ομάδας με επικεφαλής έναν αμερικανό στρατιωτικό (Τζος Μπρόλιν) κατά του κλιμακούμενου πολέμου των καρτέλ ναρκωτικών στη Λατινική Αμερική. Στην ταινία δεν υπάρχουν «καλοί» και «κακοί» παρά μόνο συμφέροντα. Η επιτυχία της είχε και μια συνέχεια.
