Με το βλέμμα στραμμένο στη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής το προσεχές Σάββατο, ο ΣΥΡΙΖΑ εισέρχεται ίσως στην πιο κρίσιμη καμπή της μεταπολιτευτικής του διαδρομής, στη σκιά και των αποχωρήσεων επτά βουλευτών από την ΚΟ της Νέας Αριστεράς και δεκάδων στελεχών. Οι εξελίξεις των τελευταίων εβδομάδων έχουν δημιουργήσει ένα εκρηκτικό πολιτικό περιβάλλον, με τα στρατόπεδα να έχουν ήδη διαμορφωθεί και τη σύγκρουση να θεωρείται αναπόφευκτη.
Το υπαρξιακό ερώτημα: Αυτόνομος ΣΥΡΙΖΑ ή «ΕΛ.Α.Σ.»;
Στην Κουμουνδούρου κανείς πλέον δε συζητά εάν θα υπάρξει διάσπαση, αλλά ποια μορφή θα λάβει και ποιοι θα είναι εκείνοι που θα περάσουν πρώτοι την πόρτα της εξόδου. Το ερώτημα που κυριαρχεί στις συζητήσεις των στελεχών είναι, αν το κόμμα θα συνεχίσει να υπάρχει ως αυτόνομος πολιτικός οργανισμός ή αν θα επιλέξει να συνταχθεί με το νέο πολιτικό κόμμα, την ΕΛ.Α.Σ. που ανακοίνωσε ο Αλέξης Τσίπρας.
Το «μέτωπο» Πολάκη – Παππά – Δούρου και η γραμμή Τσίπρα
Οι δύο γραμμές έχουν ήδη χαραχθεί με σαφήνεια. Από τη μία πλευρά, βρίσκονται στελέχη που θεωρούν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ έχει εξαντλήσει τον ιστορικό του κύκλο και ότι η προοπτική επανεκκίνησης του προοδευτικού χώρου περνά μέσα από ένα νέο πολιτικό φορέα, με κεντρικό πρωταγωνιστή τον πρώην πρωθυπουργό. Από την άλλη, η ομάδα των Παύλου Πολάκη, Νίκου Παππά και Ρένας Δούρου επιμένει ότι το κόμμα πρέπει να διατηρήσει την αυτονομία του και να διεκδικήσει εκλογικά την παρουσία του, χωρίς να μετατραπεί σε συμπλήρωμα οποιουδήποτε νέου σχήματος.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η διάσπαση μοιάζει σχεδόν προδιαγεγραμμένη. Εάν η Κεντρική Επιτροπή αποφασίσει ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δε θα κατέβει αυτόνομα στις επόμενες εκλογές και θα στηρίξει το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα, τότε θεωρείται εξαιρετικά πιθανή η αποχώρηση της πλευράς Πολάκη – Παππά – Δούρου. Εάν, αντιθέτως, επικρατήσει η γραμμή της αυτόνομης πορείας, τότε η έξοδος θα αφορά τα στελέχη που έχουν ήδη επιλέξει να στοιχηθούν πίσω από το νέο εγχείρημα του πρώην πρωθυπουργού.
Ο ρόλος-κλειδί του Σωκράτη Φάμελλου και το «ναυάγιο» με Τσίπρα
Μέσα σε αυτό το σκηνικό, ο ρόλος του Σωκράτη Φάμελλου αποκτά καθοριστική σημασία. Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ βρίσκεται στο επίκεντρο όλων των διεργασιών, γνωρίζοντας ότι οι αποφάσεις των επόμενων ημερών θα καθορίσουν, όχι μόνο το μέλλον του κόμματος, αλλά και τη δική του πολιτική διαδρομή.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το τελευταίο διάστημα ο Σ. Φάμελλος έχει επιχειρήσει στο παρασκήνιο, να διαμορφώσει μια συνεννόηση με τον Αλέξη Τσίπρα, αναζητώντας μια φόρμουλα, που θα απέτρεπε τη βίαιη σύγκρουση και θα εξασφάλιζε μια συντεταγμένη μετάβαση στην επόμενη ημέρα. Ωστόσο, οι προσπάθειες αυτές δε φαίνεται να έχουν αποδώσει. Οι δίαυλοι επικοινωνίας παραμένουν ανοιχτοί, αλλά μέχρι στιγμής δεν έχει προκύψει συμφωνία, που να μπορεί να λειτουργήσει ως γέφυρα ανάμεσα στις διαφορετικές στρατηγικές και φιλοδοξίες.
Έμπειρα κομματικά στελέχη παρατηρούν ότι ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ βρίσκεται σε ένα εξαιρετικά δύσκολο σταυροδρόμι. Από τη μία, δεν επιθυμεί να καταγραφεί ως ο άνθρωπος που οδήγησε το κόμμα σε διάλυση. Από την άλλη, γνωρίζει ότι οι πολιτικοί συσχετισμοί μεταβάλλονται με ταχύτητα και ότι η δυναμική που αναπτύσσεται γύρω από τον Αλ. Τσίπρα επηρεάζει σημαντικό τμήμα της κομματικής βάσης.
Πυρετός στην Κουμουνδούρου: Το σενάριο παραίτησης και η επόμενη ημέρα
Η ατμόσφαιρα στην Κουμουνδούρου θυμίζει προεκλογική περίοδο εσωκομματικής αναμέτρησης. Τηλέφωνα, συναντήσεις, ζυμώσεις και διαρκείς διαβουλεύσεις συνθέτουν το σκηνικό των τελευταίων ημερών. Κάθε πλευρά επιχειρεί να μετρήσει δυνάμεις και να διαμορφώσει πλειοψηφίες, γνωρίζοντας ότι η μάχη του Σαββάτου μπορεί να αποδειχθεί ιστορική.
Το ενδιαφέρον, ωστόσο, δεν περιορίζεται μόνο στο τι θα αποφασίσει η Κεντρική Επιτροπή. Εξίσου κρίσιμο είναι τι θα συμβεί την επόμενη ημέρα. Ακόμη και αν αποφευχθεί μια άμεση ρήξη, ελάχιστοι πιστεύουν ότι οι βαθιές πολιτικές και προσωπικές αντιθέσεις που έχουν αναπτυχθεί, μπορούν να γεφυρωθούν. Οι πληγές είναι ανοιχτές και η αμοιβαία καχυποψία εμφανής.
Για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια, ο ΣΥΡΙΖΑ βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα υπαρξιακό δίλημμα. Δε συζητά απλώς για την εκλογική του στρατηγική ή για την πολιτική του γραμμή. Συζητά για την ίδια του την ύπαρξη.
Και σε αυτές τις συνθήκες, ο Σ. Φάμελλος εμφανίζεται έτοιμος να δώσει τη μεγαλύτερη πολιτική μάχη της θητείας του. Σκέπτεται, όπως λένε καλά ενημερωμένα στελέχη και το σενάριο της παραίτησης από την προεδρία του κόμματος.
