Σε αυξημένη επιφυλακή έχει τεθεί το ενεργειακό επιτελείο της κυβέρνησης, καθώς οι πρόσφατες εντάσεις στη Μέση Ανατολή φέρνουν στο προσκήνιο έντονες ανησυχίες για την επάρκεια σε ρεύμα, αέριο και καύσιμα, και κυρίως για τον τρόπο που θα επηρεάσουν την καθημερινότητα των πολιτών και τη λειτουργία της αγοράς.
Με τον πόλεμο να κλιμακώνεται στις περιοχές παραγωγής υδρογονανθράκων και στους δρόμους μεταφοράς τους, οι ελληνικές αρχές άνοιξαν έναν κύκλο αξιολόγησης της στρατηγικής διαχείρισης κρίσεων στον ενεργειακό τομέα.
Σήμερα, στις 2 μ.μ., ο υπουργός και ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ.κ. Σταύρος Παπασταύρου και Νίκος Τσάφος, συγκαλούν διαδοχικές συσκέψεις με τους βασικούς παράγοντες της αγοράς, προκειμένου να εκτιμηθούν εκ νέου οι συνθήκες της αγοράς καυσίμων, να εντοπιστούν πιθανά κενά εφοδιασμού και να καθοριστούν μέτρα για το ενδεχόμενο ραγδαίας κλιμάκωσης της κρίσης. Στις συσκέψεις θα συμμετάσχουν στελέχη της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ), των διαχειριστών του συστήματος και των δικτύων μεταφοράς ρεύματος και φυσικού αερίου (ΑΔΜΗΕ, ΔΕΔΔΗΕ, ΔΕΣΦΑ), εκπρόσωποι των δύο διυλιστηρίων της Motor Oil και της Helleniq Energy, προμηθευτές φυσικού αερίου και στελέχη των εταιρειών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.
Ασφάλεια εφοδιασμού έως τον Μάιο και πιθανές προκλήσεις μετά
Η εκτίμηση των αρμοδίων είναι ότι οι τρέχουσες προμήθειες επαρκούν έως τον Μάιο, όμως κάθε περαιτέρω κλιμάκωση του πολέμου ενδέχεται να ανατρέψει τα δεδομένα. Οι ροές κρίσιμων προϊόντων παρακολουθούνται στενά, καθώς οποιαδήποτε διακοπή θα μπορούσε να προκαλέσει άμεσες επιπτώσεις στις τιμές και την εφοδιαστική αλυσίδα. Η ανησυχία επικεντρώνεται ιδιαιτέρως σε προϊόντα όπως το αεροπορικό καύσιμο και το diesel, που εμφανίζουν ήδη πιέσεις λόγω της αυξημένης ζήτησης, εν όψει και της περιόδου του Πάσχα.
Η κυβέρνηση παρακολουθεί στενά τα διεθνή δρώμενα και προετοιμάζεται για πιθανές διακοπές εφοδιασμού, μέτρα περιορισμού στην κατανάλωση και ενίσχυσης της ενεργειακής ασφάλειας.
Ήδη, Motor Oil και Helleniq Energy έχουν προχωρήσει σε αλλαγή προμηθειών αργού πετρελαίου. Όπως είχε αναφέρει πριν από δύο εβδομάδες ο αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος της Motor Oil, κ. Πέτρος Τζαννετάκης, κατά την παρουσίαση των αποτελεσμάτων, η εταιρεία μηδένισε την εξάρτησή της από το Ιράκ και έχει στραφεί σε προμήθειες από Λιβύη, Βόρεια Θάλασσα, ΗΠΑ, Αίγυπτο κ.λπ. Όσον αφορά την επάρκεια, η Motor Oil έχει εξασφαλίσει προμήθειες αργού πετρελαίου που καλύπτουν έως τον Μάιο.
Όσο για την Helleniq Energy, έχει ήδη δρομολογήσει την αντικατάσταση των αναγκών της σε πρώτες ύλες, δηλαδή περίπου το 20–25% που διέρχονταν από τα Στενά του Ορμούζ, με άλλους τύπους αργού πετρελαίου. Η στροφή, ωστόσο, σε νέες πηγές προμήθειας δεν είναι εύκολη σε συνθήκες παγκόσμιας κρίσης, όταν η παγκόσμια αγορά στρέφεται στις ίδιες πηγές.
Αβεβαιότητα και διεθνές έλλειμμα πετρελαίου: Τιμές σε ανοδική πορεία
Σε κάθε περίπτωση, κυβερνητικοί παράγοντες θεωρούν ότι, αν και έως τον Μάιο δεν διαφαίνονται προβλήματα επάρκειας, η αβεβαιότητα παραμένει υψηλή για την περίοδο που ακολουθεί. Εάν υπάρξουν νέα πλήγματα σε άλλες κρίσιμες ενεργειακές υποδομές στη Μέση Ανατολή, τα δεδομένα μπορεί να αλλάξουν συντομότερα μέσα σε λίγες εβδομάδες.
Ήδη ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΙΕΑ) έχει προειδοποιήσει ότι η παγκόσμια αγορά πετρελαίου αντιμετωπίζει έλλειμμα περίπου 12 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως, σε σύνολο 105 εκατ. βαρελιών. Την ίδια στιγμή, η προμήθεια LNG υπολείπεται κατά περίπου 20% σε σχέση με τη ζήτηση, που φτάνει τα 360 εκατ. τόνους ετησίως, εντείνοντας τον διεθνή ανταγωνισμό και την πίεση στις τιμές ενέργειας.
Η αναπλήρωση τέτοιων ποσοτήτων από άλλες χώρες είναι ιδιαιτέρως δύσκολη. Για τον λόγο αυτό, ο ΙΕΑ αποφάσισε την αποδέσμευση 400 εκατομμυρίων βαρελιών από τα στρατηγικά αποθέματα, ώστε να μετριάσει το έλλειμμα στην αγορά. Δεν είναι τυχαίο ότι κορυφαίοι επενδυτικοί οίκοι εκτιμούν πώς οι τιμές του πετρελαίου αναμένεται να παραμείνουν πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, με τον κίνδυνο αιχμών να φτάνει ακόμη και τα 120–150 δολάρια σε περίπτωση που η κρίση παραταθεί, αυξάνοντας την πίεση στις διεθνείς αγορές και τις οικονομίες των κρατών.
Στην αγορά καυσίμων αναφέρθηκε χθες και ο κ. Τσάφος μιλώντας στο Power & Gas Forum. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, η Ελλάδα θεωρούνταν παραδοσιακά χώρα με υψηλή κατανάλωση βενζίνης, αλλά τα τελευταία χρόνια καταγράφεται σταδιακή μετατόπιση προς το diesel. Η εξέλιξη αυτή, όπως τόνισε, αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε περιόδους ενεργειακών πιέσεων. Το ίδιο και η ανοδική πορεία που καταγράφουν και τα αεροπορικά καύσιμα, γεγονός που συνδέεται με την αυξημένη δραστηριότητα στον τουρισμό και στις μεταφορές.
Ο υφυπουργός αναφέρθηκε και στις τιμές. Η βενζίνη ακολουθεί μια σχετικά σταθερή ανοδική τάση, χωρίς ωστόσο να έχει αγγίξει ιστορικά υψηλά επίπεδα σε αντίθεση με το diesel με τις τιμές του στα τέλη Μαρτίου να πλησιάζουν επίπεδα ρεκόρ. «Στο diesel παρατηρήσαμε πολύ υψηλές τιμές, κοντά στα ιστορικά υψηλά, και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο προχωρήσαμε σε παρεμβάσεις», υπογράμμισε ο ίδιος αναφερόμενος στα πρόσφατα μέτρα. Η εξέλιξη αυτή, σε συνδυασμό με τη μεταβολή στα πρότυπα κατανάλωσης, αναδεικνύει το diesel ως τον… αδύναμο κρίκο της αγοράς καυσίμων σε περιόδους διεθνούς αστάθειας.
Όσον αφορά στην έκθεση της χώρας μας στις εισαγωγές αερίου, η Ελλάδα δεν λαμβάνει LNG από το Κατάρ, καλύπτοντας τις ανάγκες της κυρίως μέσω εισαγωγών από τις ΗΠΑ και άλλες αγορές.
Σε κάθε περίπτωση, η κυβέρνηση παρακολουθεί στενά τα διεθνή δρώμενα και προετοιμάζεται για πιθανές διακοπές εφοδιασμού, μέτρα περιορισμού στην κατανάλωση και ενίσχυσης της ενεργειακής ασφάλειας. Άλλωστε και ο επίτροπος Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κ. Νταν Γιόργκενσεν, έχει προειδοποιήσει για ένα «παρατεταμένο ενεργειακό σοκ», με την Κομισιόν να εξετάζει όλα τα διαθέσιμα μέτρα, ακόμη και την πιθανότητα επιβολής δελτίου καυσίμων, σε περίπτωση σοβαρών διαταραχών στον εφοδιασμό.
Προετοιμασία για αποφυγή μπλακ άουτ ενόψει Πάσχα
Επίσης, στο τραπέζι των σημερινών συσκέψεων θα τεθεί σε συζήτηση και το ζήτημα της ηλεκτροπαραγωγής, εν όψει Πάσχα. Όπως και τα προηγούμενα χρόνια, οι διαχειριστές μεταφοράς (ΑΔΜΗΕ) και δικτύου διανομής (ΔΕΔΔΗΕ) ηλεκτρικής ενέργειας έχουν μπει σε επιφυλακή για την αποφυγή ενός μπλακ άουτ αυτές τις ημέρες καθώς η ζήτηση ρεύματος περιορίζεται σημαντικά και δημιουργούνται προβλήματα ευστάθειας στο σύστημα.
Αυτό έχει να κάνει με την ανισορροπία ανάμεσα στην ηλεκτροπαραγωγή από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) και τη χαμηλή κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας. Το παραγόμενο «πράσινο» ρεύμα δεν μπορεί να απορροφηθεί καθώς δεν υπάρχουν σημεία κατανάλωσης και γι’ αυτό οι Διαχειριστές προχωρούν σε περικοπές πράσινης ηλεκτροπαραγωγής.
Πηγή: ot.gr
