Η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν φέρνει μια προσωρινή ανάσα παγκοσμίως, αλλά η επόμενη μέρα παραμένει ναρκοθετημένη.
Με τη μεσολάβηση του Πακιστάν επιτεύχθηκε μια δεκαπενθήμερη παύση εχθροπραξιών, ωστόσο οι συνεχιζόμενες επιθέσεις στον Κόλπο, η εξαίρεση του Λιβάνου από το Ισραήλ και η αβεβαιότητα στα Στενά του Ορμούζ κρατούν τη διεθνή κοινότητα σε αναμμένα κάρβουνα.
Και οι δύο πλευρές δήλωσαν νικήτριες μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας, η οποία επιτεύχθηκε με τη μεσολάβηση του Πακιστάν. Το Ιράν δηλώνει ότι θα επιτρέψει την ασφαλή διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ, έναν κρίσιμο διάδρομο για το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο παγκοσμίως, εφόσον αυτά συντονίζονται με τον στρατό του. Ο Πρόεδρος Τραμπ είχε απειλήσει να καταστρέψει «ολόκληρο τον πολιτισμό» του Ιράν, εκτός αν άνοιγε ξανά τα Στενά.
Ωστόσο, οι ναυτιλιακές εταιρείες εμφανίζονται διστακτικές να επιστρέψουν στη θαλάσσια οδό, τουλάχιστον άμεσα. Διάσπαρτες επιθέσεις στον Κόλπο συνεχίστηκαν νωρίς την Τετάρτη, λίγες ώρες μετά την επίτευξη της συμφωνίας. Το Ισραήλ ξεκαθάρισε ότι θα συνεχίσει τη στρατιωτική του εκστρατεία κατά της Χεζμπολάχ στον Λίβανο.
Τι πρέπει να γνωρίζουμε
Οι New York Times επισημαίνουν όσα πρέπει να γνωρίζουμε για την εκεχειρία ΗΠΑ-Ιράν.
- Τι περιλαμβάνει η συμφωνία;
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν συμφώνησαν να σταματήσουν τις εχθροπραξίες για δύο εβδομάδες. Η κυβέρνηση Τραμπ θέλει να αποκαταστήσει τη ροή πετρελαίου, φυσικού αερίου και άλλων εμπορευμάτων μέσω των Στενών, τουλάχιστον προσωρινά.
Η συμφωνία δεν τερματίζει τον πόλεμο, αλλά υπάρχει η ελπίδα ότι θα κερδίσει χρόνο και για τις δύο πλευρές ώστε να επεξεργαστούν μια μακροπρόθεσμη ειρηνευτική συμφωνία. Οι επενδυτές φάνηκαν αισιόδοξοι: οι τιμές του πετρελαίου σημείωσαν κατακόρυφη πτώση στις ειδήσεις, ενώ οι ασιατικές μετοχές ενισχύθηκαν το πρωί της Τετάρτης.
Ωστόσο, ώρες μετά την ανακοίνωση, σημειώθηκαν ακόμα κάποιες επιθέσεις στην περιοχή του Κόλπου. Δεν ήταν σαφές πόσο γρήγορα έφτασε η είδηση της συμφωνίας στους Ιρανούς τοπικούς διοικητές, οι οποίοι επιτρέπεται να λαμβάνουν δικές τους αποφάσεις για πλήγματα υπό το αποκεντρωμένο σύστημα ελέγχου του Ιράν.
- Πώς φτάσαμε στη συμφωνία;
Ο Τραμπ κλιμάκωνε τις απειλές του για μέρες. Επανέλαβε ότι θα κατέστρεφε τους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής και τις πολιτικές υποδομές του Ιράν εάν δεν άνοιγαν ξανά τα Στενά του Ορμούζ. Την Τρίτη, πήγε τη ρητορική ένα βήμα παραπέρα: «Ένας ολόκληρος πολιτισμός θα πεθάνει απόψε, για να μην επιστρέψει ποτέ ξανά», έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η σκόπιμη επίθεση σε πολιτικές υποδομές για τον εξαναγκασμό μιας κυβέρνησης αποτελεί έγκλημα πολέμου.
Οι απειλές αποτελούν βασικό μέρος της προσέγγισης του Τραμπ στη διπλωματία. Τα σχόλιά του την Τρίτη υποδήλωναν ότι θα ήταν πρόθυμος να παραβιάσει τόσο το αμερικανικό όσο και το διεθνές δίκαιο. Οι δυνάμεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ άσκησαν επίσης πίεση στο Ιράν με επιθέσεις: οι Αμερικανοί εξαπέλυσαν περισσότερα από 90 πλήγματα στο νησί Χαργκ, τον κύριο κόμβο εξαγωγής πετρελαίου του Ιράν, ενώ το Ισραήλ βομβάρδισε σιδηροδρόμους και γέφυρες σε όλη τη χώρα.
Ενώ ο Τραμπ απειλούσε το Ιράν, το Πακιστάν εργαζόταν για τη διαμεσολάβηση. Η προσπάθεια απέδωσε. Ο Τραμπ ανακοίνωσε τη συμφωνία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, λίγο περισσότερο από μία ώρα πριν από την προθεσμία της Τρίτης στις 8 μ.μ. (ώρα Ανατολικής Ακτής).
Τι έπεται: Ο Πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, δήλωσε ότι κάλεσε αμερικανικές και ιρανικές αντιπροσωπείες για συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ την Παρασκευή.
- Περιλαμβάνεται ο Λίβανος στην εκεχειρία;
Σύγχυση επικράτησε στον Λίβανο σχετικά με το αν αποτελούσε μέρος της συμφωνίας. Το Πακιστάν είπε πως ναι. Όμως το Ισραήλ δήλωσε ότι η κατάπαυση του πυρός δεν ισχύει για τον βόρειο γείτονά του, όπου οι ισραηλινές χερσαίες δυνάμεις μάχονται εναντίον της Χεζμπολάχ.
Την Τετάρτη το Ισραήλ εξέδωσε εντολή εκκένωσης για τους κατοίκους της πόλης Τύρος στον νότιο Λίβανο, ενώ ο στρατός του Λιβάνου προειδοποίησε τους εκτοπισμένους να μην επιστρέψουν ακόμα στα σπίτια τους. Το Ισραήλ δέχθηκε επίσης επιθέσεις, με τις σειρήνες κινδύνου να προειδοποιούν για εισερχόμενους ιρανικούς πυραύλους την Τετάρτη.
- Θα ανοίξουν ξανά τα Στενά του Ορμούζ;
Το Ιράν λέει πως ναι. Ωστόσο, παρέμενε ασαφές εάν οι πλοιοκτήτριες εταιρείες θεωρούσαν τα Στενά ασφαλή για διέλευση.
Ο ναυτιλιακός κολοσσός Maersk δήλωσε την Τετάρτη ότι εξετάζει τη συμφωνία. «Η κατάπαυση του πυρός μπορεί να δημιουργήσει ευκαιρίες διέλευσης, αλλά δεν παρέχει ακόμη πλήρη ναυτιλιακή βεβαιότητα και πρέπει να κατανοήσουμε όλους τους πιθανούς όρους που τη συνοδεύουν», ανέφερε σε ανακοίνωσή της.
