Ο Ντόναλντ Τραμπ, στην τελευταία του σφοδρή επίθεση κατά της Ευρώπης, κατηγόρησε τους ηγέτες της για την άρνησή τους να βοηθήσουν στο να παραμείνουν ανοιχτά τα Στενά του Ορμούζ. «Παραπονιούνται για τις υψηλές τιμές του πετρελαίου που αναγκάζονται να πληρώσουν», δήλωσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, την περασμένη εβδομάδα, υποστηρίζοντας ότι απορρίπτουν «έναν απλό στρατιωτικό ελιγμό, που αποτελεί τη μοναδική αιτία για την ακρίβεια στα καύσιμα».
Παρά τον παρορμητικό χαρακτήρα του ξεσπάσματός του, η δήλωση αυτή ανέδειξε μια βαθύτερη αλήθεια: ο Τραμπ έχει εγκλωβίσει τους ευρωπαίους ηγέτες σε ένα πολιτικό και στρατηγικό «διπλό αδιέξοδο».
Η ενεργειακή ασφυξία και το φάντασμα του Ιράκ
Το de facto κλείσιμο της στρατηγικής σημασίας υδάτινης οδού από το Ιράν έχει πυροδοτήσει μια ολοκληρωμένη ενεργειακή κρίση σε όλη την ήπειρο. Με τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου στα ύψη να εξοργίζουν τους ψηφοφόρους, η πίεση προς τις κυβερνήσεις για δυναμική δράση αυξάνεται.
Ωστόσο, οι πολιτικοί άνεμοι στην Ευρώπη πνέουν εναντίον του πολέμου. Πολλοί ευρωπαίοι πολίτες, ιδιαίτερα από την Αριστερά, θεωρούν τη στρατιωτική εκστρατεία αδικαιολόγητη και παράνομη, υποστηρίζοντας ότι απειλεί την εύθραυστη οικονομική ανάπτυξη. Παράλληλα, οι ηγέτες παραμένουν «στοιχειωμένοι» από την κληρονομιά του πολέμου στο Ιράκ.
«Είμαστε διχασμένοι, ως συνήθως», δήλωσε στους New York Times ο Ζεράρ Αρό, πρώην πρεσβευτής της Γαλλίας. «Βρισκόμαστε σε κατάσταση απόλυτου σοκ με όσα συμβαίνουν».
Πολιτικές ανατροπές σε Ιταλία και Γαλλία
Ο πόλεμος ήδη αναδιαμορφώνει το πολιτικό σκηνικό. Στην Ιταλία, η πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι υπέστη ήττα σε δημοψήφισμα, με την αντίληψη της εγγύτητάς της προς τον (μη δημοφιλή στην Ιταλία) Τραμπ να λειτουργεί εις βάρος της.
Στη Γαλλία, το κόμμα της «Ανυπότακτης Γαλλίας» του Ζακ Λυκ Μελανσόν κατέγραψε κέρδη στις δημοτικές εκλογές, κεφαλαιοποιώντας την οργή των μουσουλμάνων ψηφοφόρων για την επέμβαση στη Μέση Ανατολή.
Το κόστος της βενζίνης και η «διπλωματία των προσβολών»
Στη Γερμανία, η τιμή της βενζίνης έχει ξεπεράσει τα 2 ευρώ ανά λίτρο, αναγκάζοντας την κυβέρνηση σε δαπανηρές μειώσεις φόρων. Παρά το κοινό συμφέρον για τη διάνοιξη των Στενών, ο Τραμπ δε διευκολύνει τη συνεργασία.
Οι ΗΠΑ δε συμβουλεύτηκαν τους συμμάχους τους για την κοινή επιχείρηση με το Ισραήλ, ενώ ο Τραμπ συνέχισε τις προσβολές, στοχοποιώντας ιδιαίτερα τον βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ. Ο Τραμπ δήλωσε ότι ο Στάρμερ «δεν είναι Ουίνστον Τσόρτσιλ», ενώ κυκλοφόρησε βίντεο που τον ειρωνευόταν.
Πολιτικό ρίσκο χωρίς στρατηγικό πλάνο
Αναλυτές επισημαίνουν ότι ο Τραμπ δεν επιζητά τις στρατιωτικές δυνατότητες της Ευρώπης, αλλά την πολιτική της κάλυψη.
- Η στρατιωτική πλευρά: Η Ευρώπη θα μπορούσε να στείλει ναρκαλιευτικά ή πλοία συνοδείας.
- Η πολιτική πλευρά: Ο Τραμπ θέλει να μοιραστεί το πολιτικό κόστος μιας ενδεχόμενης κλιμάκωσης.
Ο απόστρατος γάλλος στρατηγός Μισέλ Γιακοβλέφ σημειώνει ότι οι ευρωπαίοι ηγέτες ορθώς αρνούνται να δώσουν πολιτική κάλυψη στον Τραμπ, καθώς εκείνος δεν έχει αποσαφηνίσει τους στρατηγικούς του στόχους ούτε έχει παρουσιάσει ένα πλάνο εξόδου από τη σύγκρουση.
Η επόμενη μέρα: Διπλωματία ή πλήρης ρήξη;
Ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν εργάζεται παρασκηνιακά για μια επιχείρηση υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, ενώ η ΕΕ εξετάζει τη διεύρυνση υπαρχουσών ναυτικών αποστολών.
Ωστόσο, η Ευρώπη εμφανίζεται εγκλωβισμένη ανάμεσα στην καχυποψία του Τραμπ και την έλλειψη εμπιστοσύνης από το Ιράν, το οποίο θεωρεί τη Γηραιά Ήπειρο «φερέφωνο των Αμερικανών».
