Η επίθεση των Ισραήλ και ΗΠΑ εναντίον του Ιράν δεν εξέπληξε κανέναν. Όσοι παρακολουθούν στενά τον πρόεδρο Τραμπ γνώριζαν πως πολλές φορές χρησιμοποιεί ημερομηνίες – στόχους αναφερόμενος σε μέλλοντα χρόνο με σκοπό να αποπροσανατολίσει. Μην ξεχνάμε πως μόλις χθες ανακοινώθηκε πως ο υπουργός Εξωτερικών και Σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, θα μετέβαινε την Δευτέρα στο Ισραήλ στις 2 και 3 Μαρτίου.
Ήταν η ανακοίνωση σκόπιμη ώστε το Ιράν να θεωρήσει πως υπάρχει ακόμα χρόνος για διπλωματία; Αν λάβουμε υπόψη τα αποτελέσματα των διαπραγματεύσεων στην Γενεύη, πολύ πιθανό, καθώς οι δύο πλευρές δεν συμφώνησαν σε σχεδόν κανένα σημείο και απλά δήλωσαν πως οι διαπραγματεύσεις θα συνεχίζονταν την ερχόμενη εβδομάδα.
Ωστόσο αν η φράση του πρωθυπουργού του Ισραήλ Βενιαμίν Νετανιάχου πως «η ημέρα της επίθεσης είχε αποφασιστεί εδώ και καιρό», τότε όλος ο κόσμος έπεσε θύμα ενός κακοφτιαγμένου (ή καλοφτιαγμένου κατά τους αμερικανούς και ισραηλινούς) σεναρίου με σκοπό να κερδηθεί χρόνος. Αλλά για ποιο πράγμα;
Ο χρόνος ήταν απαραίτητος για την επανατοποθέτηση στρατηγικών μέσων των ενόπλων δυνάμεων των ΗΠΑ στην ευρύτερη περιοχή.
Πριν ένα μήνα δεν υπήρχε κανένα αεροπλανοφόρο στην περιοχή ευθύνης της CENTCOM.
Πριν ένα μήνα δεν υπήρχαν καθόλου πτήσεις εφοδιαστικής αλυσίδας.
Πριν ένα μήνα ούτε καν η 115 Πτέρυγα Μάχης στην Σούδα δεν είχε αμερικάνικα αεροσκάφη (πλην των τυπικών).
Μέσα σε ένα μήνα κατέφτασαν στην περιοχή 2 αεροπλανοφόρα.
Μέσα σε ένα μήνα έγινε 312 πτήσεις μεσαίων (C-17 Globemaster III) και βαρέων (C-5M Galaxy) μεταγωγικών με το 48% του φορτίου να αφορά μεταφορά συστημάτων αεράμυνας.
Και μέσα σε ένα μήνα η 115 Πτέρυγα Μάχης ασφυκτιούσε από μαχητικά F-35 αεροσκάφη πληροφοριών, επιτήρησης και αναγνώρισης (RC-135 Rivet Joint – την σημασία των οποίων θα διαβάσετε στο Βήμα της Κυριακής της 1ης Μαρτίου) και από αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού.
Μόλις χθες επιτελείς του υπουργείου Άμυνας των ΗΠΑ εξέφραζαν τις επιφυλάξεις τους στο «Β» για το κατά πόσον οι ΗΠΑ έχουν το οπλοστάσιο για να διατηρήσουν το tempo των επιχειρήσεων (ανέφεραν ότι 5 – 6 ημέρες είναι το όριο) επί μακρόν. Αλλά δεν μπορούμε να γνωρίζουμε αν η πληροφορία αυτή διαχύθηκε ως ορθή/αληθής ή ήταν ακόμα μια προσπάθεια των ΗΠΑ να μην «ανοίξουν τα χαρτιά τους» και να αποπροσανατολίσουν.
Το σίγουρο είναι πως και τα δύο αεροπλανοφόρα (Gerald Ford και Abraham Lincoln) έχουν επαρκές απόθεμα πυραύλων για τα μαχητικά τους. Τα συνοδευτικά αντιτορπιλικά έχουν επίσης απόθεμα καθώς δεν έχουν λάβει το τελευταίο εξάμηνο δράση.
Το ίδιο και το υποβρύχιο βαλλιστικών πυραύλων USS Georgia (μπορεί να φέρει 122 Tomahawks)
Η ίδια η πολεμική επιχείρηση θα μπορούσε να αναλυθεί και υπό μια άλλη σκοπιά, αυτή του πειράματος – με συνοδό όφελος στρατηγικούς στόχους των ΗΠΑ:
Πόσος χρόνος χρειάζεται για να ενισχύσουν οι ΗΠΑ το πεδίο επιχειρήσεων (ΑΟ) από την στιγμή της απόφασης μέχρι την στιγμή της έναρξης των εχθροπραξιών εν έτη 2026; Αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό, καθώς όπως είχε πει ο αρχηγός του πολεμικού ναυτικού των ΗΠΑ κατά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, ναύαρχος ‘Ερνστ Κίνγκ «Ο πόλεμος έχει χαρακτηριστεί με διάφορους τρόπους ως πόλεμος παραγωγής και ως πόλεμος μηχανών. Ό,τι άλλο κι αν είναι, όσον αφορά τις Ηνωμένες Πολιτείες, είναι ένας πόλεμος εφοδιαστικής αλυσίδας (logistics)».
Χωρίς μια συνεχή ροή όπλων, καυσίμων, ανταλλακτικών και άλλων υλικών πολέμου ακόμα και η σημερινή επιχείρηση θα έχει λίγες ημέρες ζωής.
Για το Ισραήλ το κρίσιμο είναι να καταστραφούν όσο περισσότεροι βαλλιστικοί πύραυλοι γίνεται και να εξοντωθεί το μεγαλύτερο μέρος της ηγεσίας του θεοκρατικού καθεστώτος. Όπως είδαμε και μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 – αλλά και παλαιότερα – το Ισραήλ έχει την στρατηγική υπομονή και τα μέσα (Mossad για το εξωτερικό και Shin Bet για το εσωτερικό) να βρει και να εξοντώσει όσους γλυτώσουν αυτές τις ημέρες.
Για τις Ηνωμένες Πολιτείες ο στόχος, «the end game» όπως λένε και οι αμερικάνοι, δεν είναι εντελώς ξεκάθαρος.
Πρώτον, ένα στόχος τους ίσως είναι μια ανατροπή του καθεστώτος, αν και θα είναι ευπρόσδεκτη από τους γείτονες του Ιράν, σίγουρα τους βάζει σε δύσκολη θέση καθώς πολλά από αυτά τα καθεστώτα – στρατηγικοί σύμμαχοι των ΗΠΑ (και μερικά και του Ισραήλ, όπως η Ιορδανία) ελέγχουν την χώρα όντας εθνοτική μειοψηφία. Αλλά ο γιος του πρώην Σάχη, Ρέζα Παχλαβί, είναι μια πολιτική προσωπικότητα που στο παρελθόν δεν έχει δείξει την απαραίτητη ευελιξία που χρειάζεται για την εξισορρόπηση των διαφόρων σεχτών εντός του Ιράν. Συνεπώς, για να αποφευχθεί το φιάσκο του Ιράκ ή της Λιβύης και της Συρίας ποια είναι η πρόταση των ΗΠΑ;
Δεύτερον, ένας άλλος στόχος θα ήταν να καταστραφεί μια και καλή το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, αλλά δεν είναι ρεαλιστικός δεδομένης της διασποράς.
Τρίτον, αν στόχος είναι να φύγουν από την εξουσία οι μουλάδες, δεν υπάρχει καμία εγγύηση πως ένα καθεστώς υπό την ηγεσία των Φρουρών της Επανάστασης θα είναι περισσότερο ανοιχτό και ευέλικτο σε διαπραγματεύσεις. Εδώ μάλιστα θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ποια θα ήταν η αντίδραση του λαού που εξεγέρθηκε, αν δει τους Φρουρούς της Επανάστασης, την δύναμη που κατέστειλε και αιματοκύλησε τις διαδηλώσεις, να παίρνει την εξουσία.
Τέταρτον, οι ΗΠΑ ίσως χρησιμοποιούν αυτό τον πόλεμο για να στείλουν ένα μήνυμα σε επίδοξους εχθρούς: «χτυπάμε όπου θέλουμε όποτε θέλουμε με εκατοντάδες αεροσκάφη και δεκάδες πλοία σε λίγο χρονικό διάστημα». Και όπως αναφέρθηκε πιο πάνω, επιτυγχάνοντας ταυτόχρονα την ανατροπή ενός απεχθούς καθεστώτος.
Η άποψη του παρόντος άρθρου γνώμης είναι πως οι ΗΠΑ θέλησαν να στείλουν κατ’ αρχάς ένα μήνυμα προς την Κίνα και την Ρωσία – κυρίως την Κίνα – και κατά δεύτερον να προσπαθήσουν την ανατροπή του καθεστώτος ελπίζοντας – με την ιστορία να δείχνει πως σε αυτό τον κομμάτι πάσχουν πολύ οι αμερικάνοι – πως η μετάβαση δεν θα έχει δευτερεύουσες παρενέργειες σε γειτονικά κράτη.
Το Ιράν είναι ήδη αποδυναμωμένο οικονομικά και στρατιωτικά. Με την πτώση του καθεστώτος Ασάντ ο διάδρομος ενίσχυσης της Χεζμπολά στον Λίβανο, μέσω Συρίας, έκλεισε, η βοήθεια προς τους Χούθι και την Χαμάς είναι ανύπαρκτη, η Ρωσία δεν δείχνει διάθεση να βοηθήσει και να εμπλακεί ενώ και η Κίνα απέσυρε τους στρατιωτικούς της συμβούλους από την χώρα.
Έκαναν ο πρόεδρος Τραμπ και ο σύμμαχος του Νετανιάχου την σωστή επιλογή; Όπως έλεγε και ο μεγάλος Γερμανός στρατάρχης Helmuth von Moeltke the Elder «κανένα σχέδιο επιχειρήσεων δεν διατηρείται με βεβαιότητα πέρα από την πρώτη επαφή με την κύρια εχθρική δύναμη».
Και αυτή την στιγμή όλη η Μέση Ανατολή – αλλά και η χώρα μας – βρίσκονται υπό αυτή την αβεβαιότητα.
