Βόρεια Κορέα: Η δυναστεία των Κιμ και η έφηβη διάδοχος

Η απόφαση να καταπιαστεί κανείς με τη Βόρεια Κορέα και να φυλλομετρήσει τα έργα και τις ημέρες της απολυταρχικής δυναστείας Κιμ μοιάζει με δίκοπο μαχαίρι. Είναι σαν να προσπαθείς να διαβάσεις βουλωμένο γράμμα, να ερμηνεύσεις οιωνούς στο ντελβέ ενός ελληνικού καφέ ή να προοικονομήσεις το μέλλον μέσα από κάτι τόσο ορθολογικό όσο μια γυάλινη σφαίρα.

Μιλάμε για το πιο περίκλειστο, εσωστρεφές και μυστικοπαθές καθεστώς επί γης, από το οποίο οι περίφημες μυστικές υπηρεσίες του πλανήτη αλιεύουν πληροφορίες με το σταγονόμετρο. Κυρίως σπαζοκεφαλιάζουν να αποκωδικοποιήσουν.

Στην πραγματικότητα για τη Βόρεια Κορέα μπορούμε να γνωρίζουμε όσα μεταδίδει το ελεγχόμενο από τον ηγεμόνα Κιμ Γιονγκ Ουν κρατικό δίκτυο τηλεόρασης, οι 12 μεγάλης κυκλοφορίας εφημερίδες που ανήκουν στο καθεστώς και οι περιγραφές όσων συμπατριωτών του κατάφεραν να αυτομολήσουν στην Κίνα και τη Νότια Κορέα.

Πάρτε για παράδειγμα την πολυσυζητημένη τις τελευταίες ημέρες Κιμ Τζου Ε. Την κόρη του Κιμ Γιονγκ Ουν. Αυτή που σύμφωνα με κάποιους αναλυτές που προσπαθούν να ερμηνεύουν την ολοένα και συχνότερη παρουσία στο πλευρό του πατρός της προβάλει ως η φυσική συνέχειά του. Γυναίκα σε μια βαθιά πατριαρχική και ακραία σεξιστική κοινωνία; Και όμως.

Όπως και να ‘χει, δε θα γνωρίζαμε καν την ύπαρξή της και πιθανότατα θα προσπαθούσαμε ακόμα να εξηγήσουμε τη μυστηριώδη έφηβο με τα επώνυμα ρούχα και γυαλιά ηλίου που στέκει εκ δεξιών του Κιμ Γιονγκ Ουν, εάν δεν υπήρχε ο Ντένις Ρόντμαν.

Το πιο κλειστό καθεστώς του κόσμου

Ο αλλοτινός σταρ του NBA και κατόπιν επιστήθιος φίλος του δικτάτορα της Βόρειας Κορέας ήταν εκείνος που αποκάλυψε πως ο Ουν έχει αποκτήσει μια κόρη. Ήταν έπειτα από τη μετάκλησή του στην Πιονγιάνγκ το 2013, όπου βρέθηκε ως το δώρο που έκανε ο Κιμ Γιονγκ Ουν στον εαυτό του για τα γενέθλιά του.

Εικάζεται πως τότε συμπλήρωνε 30 χρόνια ζωής. Όπως ακριβώς εικάζεται ότι η κόρη του και ίσως διάδοχός του είναι σήμερα 13 ετών.

Τίποτα δεν μπορεί να θεωρείται ή να καταγράφεται ως βεβαιότητα για τη Βόρεια Κορέα, μια χώρα που θα μπορούσε να μοιάζει ως το απόλυτο τρολάρισμα του πλανήτη, εάν οι πρώτες ύλες από τις οποίες είναι φτιαγμένη δεν ήταν ο φόβος, οι εκτοπισμοί, η βία, η καταπίεση, τα εκτελεστικά αποσπάσματα, η φτώχεια, η καταναγκαστική εργασία, οι κοινωνικές ανισότητες, ακόμα και η πείνα.

Φιλελεύθερος; Ούτε για αστείο

Στη Βόρεια Κορέα του 2026 ο κρατικός μηνιαίος μισθός εργάτη είναι μόλις 5 δολάρια ενώ ένας πολίτης μπορεί να βρεθεί στο εκτελεστικό απόσπασμα απλώς και μόνο επειδή πιάστηκε από το καθεστώς να παρακολουθεί – παράνομα- μια νοτιοκορεατική σειρά.

Τραγική ειρωνεία. Κάποιοι, όταν το 2012 ο Κιμ Γιονγκ Ουν διαδεχόταν τον πατέρα του Κιμ Γιονγκ Ιλ στη θέση του γενικού γραμματέα του Εργατικού Κόμματος Κορέας και του προέδρου της Επιτροπής Κρατικών Υποθέσεων – αυτοί είναι οι επίσημοι τίτλοι και τα καθήκοντα του δικτάτορα- είχαν θεωρήσει αφελώς ότι η χώρα θα έκανε στροφή στον ορθολογισμό, την ηπιότητα και τη Δύση.

Όμως ο Ουν, τον οποίο η υφήλιος είχε δει να κλαίει γοερά στην κηδεία του πατέρα του, περιστοιχισμένος από χιλιάδες συμπατριωτών του που ολοφύρονταν σαν Μανιάτισσες μοιρολογίστρες στους δρόμους της Πιονγιανγκ αψηφώντας τη σφοδρή χιονόπτωση, είχε ένα διαφορετικό σχέδιο.

Μπορεί ο ίδιος να εκπροσωπεί την τρίτη γενιά των Κιμ στην ηγεσία της Βόρειας Κορέας, όμως ήταν αποφασισμένος να μοιάσει στον προπάτορα της δυναστείας, τον παππού του Κιμ Ιλ Σουνγκ. Ή μάλλον να τον ξεπεράσει σε σκληρότητα.

Πράξη Πρώτη: Ο θεός που πάτησε στη Γη

Η ιστορία της δυναστείας των Κιμ δεν ξεκίνησε με το κλάμα ενός νεογέννητου μωρού σε κάποιο παλάτι. Αλλά στα βουνά και τα χαρακώματα του πολέμου.

Ο γενάρχης, Κιμ Ιλ Σουνγκ, ο οποίος τιμάται μάλιστα στις 16 Φεβρουαρίου με μια ημέρα αφιερωμένη στο μεγαλείο του (Ημέρα του Λαμπερού Άστρου), δεν γεννήθηκε ηγέτης, αλλά κατασκευάστηκε.

Όταν οι Σοβιετικοί τον τοποθέτησαν στην εξουσία το 1948, ήταν ένας ικανός αντάρτης που είχε πολεμήσει την ιαπωνική κατοχή, αλλά άγνωστος στο ευρύ κοινό και με ελλιπή γνώση των κορεατικών πολιτικών πραγμάτων. Μέσα σε λίγα χρόνια, όμως, με τη βοήθεια μιας αδίστακτης προπαγάνδας και την εξόντωση κάθε πιθανού αντιπάλου, μεταμορφώθηκε σε θεότητα.

Ο Κιμ Ιλ Σουνγκ έγινε ο «Ήλιος». Τα βιβλία της ιστορίας γράφηκαν από την αρχή και γέμισαν από παραπληροφόρηση και ιστορικές στρεβλώσεις, όπως για παράδειγμα ότι η χερσόνησος της Κορέας δεν απελευθερώθηκε από τους Σοβιετικούς και τους Αμερικανούς – βρισκόταν υπό ιαπωνική κατοχή από το 1912- αλλά από τον γενναίο Κιμ κι έναν στρατό ανταρτών που εκείνος καθοδήγησε.

Οι μύθοι που περιβάλλουν τον πατριάρχη των Κιμ προκαλούν ίλιγγο. Λέγεται ότι είχε τη δύναμη να μετατρέπει τα κουκουνάρια σε χειροβομβίδες, να διασχίζει ποτάμια πατώντας σε φύλλα δέντρων και να μετατρέπει την άμμο σε ρύζι για να ταΐσει τον στρατό του.

Ίδρυσε το κράτος με θεμέλιο την ιδεολογία του juche, δηλαδή της αυτάρκειας. Έπεισε τον λαό του ότι ζει στον «Παράδεισο των Εργατών», ότι δεν έχουν τίποτα να ζηλέψουν από τον έξω κόσμο, ακόμα και όταν η οικονομία άρχισε να παραπαίει. Η αλήθεια άλλωστε δεν ήταν το φόρτε του.

Εν αντιθέσει με τη μυθοπλασία. Ο Σουνγκ λάτρευε τον κινηματογράφο. Τόσο παθολογικά ώστε συνέγραψε βιβλίο για την κινηματογραφική θεωρία.

Μάλιστα επειδή δεν ήταν καθόλου ικανοποιημένος από την εγχώρια κινηματογραφική παραγωγή, διέταξε το 1978 την απαγωγή του διάσημου Νοτιοκορεάτη σκηνοθέτη Σιν Σανγκ-οκ και της συζύγου του, της σταρ Τσόι Έουν Χι.

Τους κράτησε ομήρους για οκτώ χρόνια, αναγκάζοντάς τους να γυρίζουν ταινίες για το καθεστώς, συμπεριλαμβανομένου του «Pulgasari», μιας σοσιαλιστικής εκδοχής του «Godzilla» όπου το τέρας βοηθά τους αγρότες να ανατρέψουν τον φεουδάρχη.

Μια ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια που το καθεστώς επιμελώς έκρυβε ήταν το τεράστιο λίπωμα που είχε στον σβέρκο του τα τελευταία χρόνια της ζωής του. Ήταν σε μέγεθος γροθιάς, αλλά οι πολίτες δεν το είδαν ποτέ.

Οι φωτογράφοι απαγορευόταν επί ποινή θανάτου να τον τραβήξουν από τη δεξιά πλευρά. Όταν πέθανε το 1994, άφησε πίσω του μια χώρα γεμάτη αγάλματα (υπολογίζονται σε δεκάδες χιλιάδες) και έναν λαό πεινασμένο που είχε πειστεί να χορταίνει απλώς αποδίδοντας λατρευτικές τιμές στους Κιμ.

Πράξη Δεύτερη: Ο σινεφίλ playboy

Τη σκυτάλη παρέλαβε ο γιος του, Κιμ Γιονγκ Ιλ. Αν ο πατέρας ήταν ο πολεμιστής-θεός, ο γιος ήταν ο εκκεντρικός σκηνοθέτης της πολιτικής επιβίωσης. Κοντός, με φουντωτά μαλλιά και παπούτσια με κρυφές πλατφόρμες για να κερδίζει ύψος, ο Κιμ Γιονγκ Ιλ ήταν μια φιγούρα γεμάτη αντιφάσεις.

Ενώ η χώρα του βυθιζόταν στον λιμό τη δεκαετία του ’90 –μια φρικτή περίοδος γνωστή ως «Πορεία Δοκιμασίας» στη διάρκεια της οποίας οι πολίτες τρέφονταν με φλοιούς δέντρων, αρουραίους και ξερόχορτα– εκείνος ζούσε μια ζωή αδιανόητης χλιδής.

Ήταν, σύμφωνα με αναφορές, ο μεγαλύτερος ιδιώτης αγοραστής κονιάκ Hennessy στον κόσμο, ξοδεύοντας περίπου 700.000 δολάρια τον χρόνο για το αγαπημένο του brand.

Τα κελάρια του ήταν γεμάτα με χιλιάδες φιάλες γαλλικών κρασιών, ενώ έστελνε τον προσωπικό του σεφ, τον Ιάπωνα Κέντζι Φουτζιμότο, σε ταξίδια ανά τον κόσμο μόνο και μόνο για να του φέρει σούσι από το Τόκιο, χαβιάρι από το Ιράν ή μάνγκο από την Ταϊλάνδη.

Ο Ιλ έπασχε από αεροφοβία. Γι’ αυτό ταξίδευε μόνο με το θωρακισμένο τρένο του, το οποίο έμοιαζε περισσότερο με κινητό παλάτι εξοπλισμένο με δορυφορικά τηλέφωνα και βαγόνια γεμάτα με ζωντανούς αστακούς που αλιεύονταν καθ’ οδόν για να είναι φρέσκοι.

Μέσα σε αυτή την πολυτέλεια, συνοδευόμενος συχνά από την «Ομάδα της Χαράς» (kippumjo) –νεαρές γυναίκες επιλεγμένες για την ομορφιά και το ταλέντο τους στο τραγούδι– σχεδίασε το πυρηνικό μέλλον της χώρας, αυτό που πρώτος είχε οραματιστεί ο πατέρας του.

Αντιλήφθηκε ότι χωρίς πυρηνικά, η μοίρα του θα ήταν εφάμιλλα άδοξη με του Σαντάμ Χουσεΐν ή του Καντάφι. Έτσι, παρέδωσε στον γιο του ένα κράτος πεινασμένο, κατεστραμμένο οικονομικά, αλλά οπλισμένο σαν αστακό, που ήταν άλλωστε και το αγαπημένο του έδεσμα.

Πράξη Τρίτη: Αυτοί που αυτομόλησαν

Ενώ ο Κιμ Γιονγκ Ιλ τσούγκριζε με κονιάκ, έχτιζε πυρηνικό πρόγραμμα, οι φήμες και μόνο για το οποίο λειτουργούσαν ως μέγγενη για το στομάχι των αξιωματούχων της Δύσης, και αναζητούσε τρόπους να μοιάζει επιβλητικότερος στο λαό του, οι Βορειοκορεάτες ζούσαν έναν εφιάλτη. Και μάλιστα χωρίς ορατή δυνατότητα ξυπνήματος από αυτόν.

Η μαρτυρία ενός πολίτη που κατάφερε να διαβεί τον 38ο παράλληλο, το σύνορο δηλαδή μεταξύ Βόρειας και Νότιας Κορέας, που θεωρείται η πιο επικίνδυνη στρατιωτική ζώνη στον κόσμο, δίνει την εικόνα που καμία κάμερα δεν κατάφερε να καταγράψει έως σήμερα.

Η μαρτυρία του, όπως καταγράφηκε στα αρχεία του Association for Asian Studies, είναι τρομακτική, μολονότι μάλιστα ο αφηγητής δεν προερχόταν από τις φτωχότερες τάξεις, άρα δεν είχε ζήσει τα χειρότερα. Ο πατέρας του ήταν επιχειρηματίας και η μητέρα του λογίστρια.

Ζούσαν σχετικά άνετα, μέχρι που το καθεστώς αποφάσισε ότι είχαν αποκτήσει «υπερβολικά πολύ πλούτο». Μια μέρα, η Πιονγιάνγκ διέταξε έρευνα. Όλη η περιουσία του πατέρα του κατασχέθηκε. Ο νόμος ήταν σαφής: όταν ένας ιδιώτης ξεπερνά ένα συγκεκριμένο όριο πλούτου, υπάρχουν δύο επιλογές: δήμευση ή εκτέλεση.

Ο πατέρας γλίτωσε τελικά τη ζωή του δωροδοκώντας έναν αξιωματικό της bowibu (μυστική αστυνομία), αλλά το σοκ ήταν μοιραίο για τη μητέρα. Έκτοτε παρουσίασε καρδιακά προβλήματα, διαβήτη και καρκίνο, πεθαίνοντας όταν ο γιος της ήταν μόλις 18 ετών.

Ο νεαρός περιγράφει εικόνες βιβλικής καταστροφής κατά τη διάρκεια του Μεγάλου Λιμού: «Κάποιοι φίλοι μου αναγκάζονταν να σκαρφαλώνουν στα βουνά για να ξεθάψουν ρίζες και χόρτα για να φάνε. Άλλοι ακρωτηριάζονταν ή σκοτώνονταν προσπαθώντας να πηδήξουν στα τρένα που μετέφεραν τρόφιμα από τη Ρωσία. Άλλοι έχαναν τους γονείς τους και κατέληγαν ζητιάνοι.

Το πιο συγκλονιστικό στοιχείο της μαρτυρίας του είναι η συνειδητοποίηση του ψέματος. Στο σχολείο διδάσκονταν ότι οι γείτονές τους Νοτιοκορεάτες πέθαιναν από την πείνα και ζούσαν σκλαβωμένοι στους Αμερικανούς ιμπεριαλιστές. Όμως, βλέποντας κρυφά ξένες ταινίες και τηλεοπτικά σόου (αυτά ακριβώς που σήμερα απαγορεύονται δια θανάτου), κατάλαβε ότι όλα ήταν ψέματα.

Η στιγμή της απόδρασης ήταν σιωπηλή και σπαρακτική. «Έφυγα από τη γενέτειρά μου και αποχαιρέτησα τον πατέρα μου και τον μικρότερο αδελφό μου για τελευταία φορά. Ο αδελφός μου, 14 ετών τότε, νόμιζε ότι πήγαινα απλώς σε έναν συγγενή».

Πράξη Τέταρτη: Ο Μηχανισμός

Η δυναστεία των Κιμ δεν στέκεται μόνο πάνω στο όνομα και τους δρακόντειους νόμους. Έχει βασιστεί σε ένα σύστημα τόσο σχολαστικά δομημένο, ώστε η πίστη να μην είναι επιλογή αλλά αναπόδραση μοίρα.

Στη Βόρεια Κορέα η κοινωνία είναι ταξινομημένη με βάση το songbun — ένα αόρατο αλλά απόλυτο σύστημα κοινωνικής κατηγοριοποίησης που χωρίζει τους πολίτες σε «πυρήνα», «ταλαντευόμενους» και «εχθρικούς». Δεν αφορά μόνο τον ίδιο τον πολίτη, αλλά το γενεαλογικό του δέντρο. Η πίστη κληρονομείται. Όπως και η ενοχή.

Το songbun καθορίζει τα πάντα. Ποιος θα ζήσει στην Πιονγιάνγκ, ποιος θα σπουδάσει, ποιος θα ενταχθεί στον στρατό (για τους άνδρες υπάρχει 10ετης υποχρεωτική θητεία), ποιος θα σταλεί στα ορυχεία, ποιος θα εξαφανιστεί σε στρατόπεδο επανεκπαίδευσης.

Τα kwanliso — τα στρατόπεδα πολιτικών κρατουμένων — δεν είναι απλώς χώροι τιμωρίας. Αλλά εργοστάσια παραγωγής φόβου. Υπολογίζεται ότι δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι βρίσκονται εκεί, συχνά μαζί με ολόκληρες οικογένειες, βάσει της αρχής της «ενοχής δια συγγένειας».

Ο στρατός, με πάνω από ένα εκατομμύριο ενεργό προσωπικό, δεν είναι μόνο μηχανισμός άμυνας. Είναι μηχανισμός οικονομίας, κοινωνικής κινητικότητας και επιτήρησης. Ο πυλώνας του καθεστώτος.

Παρά τη σιδερένια δομή, στη Βόρεια Κορέα αναπτύχθηκε κάτι απρόβλεπτο: οι jangmadang, οι άτυπες αγορές που άνθισαν μετά τον λιμό της δεκαετίας του ’90. Εκεί, μακριά από τα κρατικά δελτία τροφίμων, γεννήθηκε μια σκιώδης οικονομία. Οι γυναίκες έγιναν μικροέμποροι, τα κινεζικά προϊόντα πέρασαν τα σύνορα, USB sticks με νοτιοκορεατικά σίριαλ κυκλοφόρησαν κρυφά.

Υπήρξαν ακόμα και περίοδοι που οι πολίτες μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν λαθραίες κάρτες sim για να επικοινωνήσουν με συγγενείς τους στη Νότια Κορέα.

Το καθεστώς δεν πιάστηκε στον ύπνο. Απλώς ανέχτηκε μικρές αναλαμπές χαλάρωσης — όσο αυτές δεν απειλούσαν την απόλυτη κυριαρχία του.

Η αλήθεια για τους Κιμ είναι απλή: η δυναστεία δεν επιβιώνει μόνο με τρόμο. Επιβιώνει με απολύτως ελεγχόμενες τζούρες ελευθερίας. Με τη σωστή αναλογία φόβου και επίπλαστης ανακούφισης.

Πράξη Πέμπτη: Ο άσωτος υιός

Η διαδοχή στη Βόρεια Κορέα και η συνέχεια των Κιμ στο διηνεκές θα μπορούσε να στηρίξει ακόμα και σενάριο εφάμιλλο του αιματοβαμμένου και γεμάτου plot twists «Game of Thrones».

Ο σημερινός ηγέτης Κιμ Γιονγκ Ουν δεν προοριζόταν για το θρόνο. Δεν είχε μάλιστα καμία τύχη και καμία ελπίδα, με δεδομένο ότι υπήρχαν δύο μεγαλύτεροι αδελφοί για να συνεχίσουν τη γραμμή των Κιμ.

Ο πρωτότοκος, Κιμ Γιονγκ Ναμ, ήταν το αδιαφιλονίκητο φαβορί. Όμως, το 2001, διέπραξε ένα σφάλμα που ταπείνωσε τη δυναστεία διεθνώς.

Συνελήφθη στο αεροδρόμιο Ναρίτα του Τόκιο προσπαθώντας να εισέλθει στην Ιαπωνία με πλαστό διαβατήριο της Δομινικανής Δημοκρατίας (χρησιμοποιώντας το κωμικό ψευδώνυμο Pang Xiong, δηλαδή Χοντρή Αρκούδα στα κινέζικα).

Στην αστυνομία δήλωσε αφοπλιστικά ότι ήθελε απλώς να επισκεφθεί την ιαπωνική Disneyland. Ο πατέρας του έγινε έξαλλος.

Ο Ναμ εξορίστηκε στο Μακάο, ζώντας μια ζωή μεταξύ τζόγου και πληρωμένου σεξ, μέχρι το 2017, όταν το μακρύ χέρι του αδελφού του τον βρήκε: δύο γυναίκες τον πλησίασαν στο αεροδρόμιο της Κουάλα Λουμπούρ και του άλειψαν το πρόσωπο με τον νευροπαραλυτικό παράγοντα VX.

Πέθανε μέσα σε λίγα λεπτά, σε μια επιχείρηση που θύμιζε κατασκοπικό θρίλερ.

Ο δεύτερος αδελφός, Κιμ Γιονγκ Τσουλ, απορρίφθηκε από τον πατέρα του ως «πολύ θηλυπρεπής» – ο αδελφός του πάντως φαίνεται πως τον έχει αξιοποιήσει ως γρανάζι στο καθεστώς του. Σε κάθε περίπτωση η επιλογή ήταν μονόδρομη. Είχε έρθει ώρα το αστέρι του Κιμ Γιονγκ Ουν να λάμψει.

Πράξη Έκτη: Ο δικτάτορας που αγάπησε το NBA

Για να θυμηθεί κανείς πόσο απομονωμένη είναι η Βόρεια Κορέα από τον υπόλοιπο κόσμο, φτάνει να θυμάται πως το πρόσωπο του Κιμ Γιονγκ Ουν έγινε γνωστό στη Δύση μόλις το 2009. Όταν δηλαδή εκείνος ήταν 25 ετών – αν βέβαια ισχύει η φήμη ότι έχει γεννηθεί το 1984.

Αν και θα περίμενε κανείς ότι ο Ουν δε θα είχε κάνει ρούπι από τη χώρα που κλήθηκε να διαφεντεύσει, η αλήθεια είναι πως ήδη από την εφηβεία του βρέθηκε στην Ευρώπη.

Για δύο χρόνια φοίτησε στο διεθνές δημόσιο σχολείο Liebefeld-Steinhölzli στη Βέρνη της Ελβετίας. Κυκλοφορούσε με το ψευδώνυμο Πακ Ουν, παρουσιάζοντας τον εαυτό του άλλοτε ως γιο ενός οδηγού και άλλοτε κάποιου διπλωμάτη. Οι συμμαθητές του θυμούνται ένα ντροπαλό αλλά δραστήριο αγόρι, που φορούσε φόρμες Chicago Bulls και παπούτσια Nike Air Jordan.

Ο Ουν δεν είχε έφεση στα μαθήματα. Το μεγάλο του πάθος ήταν το μπάσκετ. Το NBA ήταν ο καημός του και ο Μάικλ Τζόρνταν ο θεός του. Λέγεται πως στα τετράδιά του δεν κρατούσε σημειώσεις Γεωγραφίας ή Γερμανικών, τα οποία μιλά απταίστως, αλλά σκιτσάριζε έμμονα τη φιγούρα του Τζόρνταν. Λάτρευε το ελβετικό τυρί και τις ταινίες δράσης του Ζαν-Κλοντ Βαν Νταμ.

Επιστρέφοντας στην Πιονγιάνγκ, ο νεαρός Πακ Ουν έπρεπε να ξαναγίνει ο Γιονγκ Ουν και να προετοιμαστεί για το ρόλο της ζωής του. Εκείνο του ανώτατου ηγέτη.

Πήρε κιλά –σήμερα υπολογίζεται πάνω από 130– όχι μόνο από λαιμαργία, αλλά βάσει σχεδίου: έπρεπε να μοιάσει σωματικά στον παππού του, τον Κιμ Ιλ Σουνγκ, για να ξυπνήσει το υποσυνείδητο αίσθημα νοσταλγίας στον λαό.

Όταν ανέλαβε την εξουσία το 2012, πολλοί τον υποτίμησαν. Τον νόμιζαν μαριονέτα. Εκείνος φρόντισε να τους επαναφέρει στην τάξη. Ένα χρόνο μετά την ανάληψη της εξουσίας εκτέλεσε τον θείο και μέντορά του, Τζανγκ Σονγκ Τεκ, έναν άνθρωπο που τον είχε βοηθήσει να ανέβει στον θρόνο, κατηγορώντας τον για προδοσία.

Οι φήμες υποστηρίζουν ότι τον έριξε στα πεινασμένα σκυλιά. Μπορεί να είναι υπερβολικές. Μπορεί και όχι.

Πράξη Έβδομη: Ο σιωπηλός γείτονας

Κάποιοι λένε ότι πρόκειται για θρύλο που επινόησαν οι Κινέζοι. Παρεμπιπτόντως η σχέση της Πιονγιάνγκ με την Κίνα είναι βαθιά υπαρξιακή.

Από τον Πόλεμο της Κορέας έως σήμερα, η Κίνα λειτουργεί ως ασπίδα, εμπορικός εταίρος και πολιτικός προστάτης. Πάνω από το 90% του εξωτερικού εμπορίου της Βόρειας Κορέας περνά από τα κινεζικά σύνορα. Καύσιμα, τρόφιμα, πρώτες ύλες — όλα διασχίζουν τον ποταμό Γιαλού που χωρίζει τις δύο χώρες.

Το Πεκίνο δεν αγαπά τους πυρηνικούς λεονταρισμούς των Κιμ. Αλλά φοβάται περισσότερο την κατάρρευσή τους. Μια αιφνίδια πτώση του καθεστώτος θα σήμαινε εκατομμύρια πρόσφυγες στα κινεζικά σύνορα, πιθανή ενοποίηση της κορεατικής χερσονήσου υπό τη Σεούλ και αμερικανικά στρατεύματα στην ανατολική εξώθυρα της Κίνας.

Έτσι, οι Κινέζοι επιλέγουν τη λεπτή ισορροπία: εφαρμόζουν τυπικά τις διεθνείς κυρώσεις, αλλά αφήνουν αρκετές βαλβίδες ανοιχτές ώστε η οικονομία της Πιονγιάνγκ να μην ασφυκτιά. Δεν ενθαρρύνει, αλλά δεν εγκαταλείπει κιόλας.

Η σχέση δεν είναι ισότιμη. Είναι εξαρτητική. Όμως ο Κιμ γνωρίζει κάτι κρίσιμο: όσο παραμένει απρόβλεπτος, παραμένει και χρήσιμος. Για το Πεκίνο, η Βόρεια Κορέα δεν είναι σύμμαχος αλλά ένα γεωπολιτικό μαξιλάρι ανάμεσα στην Κίνα και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Πράξη Όγδοη: Bromance με τον Βλαδίμηρο

Μπορεί στη χώρα του ο Κιμ Γιονγκ Ουν να λατρεύεται – έστω και με το στανιό- ως θεός από τους 26 εκατομμύρια συμπατριώτες του, όμως ας είμαστε ειλικρινείς. Δεν έχει και δε θέλει να έχει πολλούς φίλους εκτός των συνόρων της Βόρειας Κορέας.

Σκεφτείτε ότι ακόμα και από το διεθνές αεροδρόμιο της Πιονγιάνγκ εκτελούνται καθημερινά μόλις πέντε ή έξι διεθνείς πτήσεις. Κάποιες προς τη φίλη Κίνα, μία προς τη Μόσχα.

Η σχέση του Κιμ Γιονγκ Ουν με τον Βλαντίμιρ Πούτιν αποτελεί το πιο ενδιαφέρον κεφάλαιο της σύγχρονης ιστορίας της δυναστείας. Δεν πρόκειται απλώς για μια συμμαχία, αλλά για ένα σόου αμοιβαίας ανάγκης που κορυφώθηκε με την επίσκεψη του Κιμ Γιονγκ Ουν στη Ρωσία τον Σεπτέμβριο του 2023, αλλάζοντας τις γεωπολιτικές ισορροπίες.

Για να συναντήσει τον Πούτιν, ο Κιμ χρησιμοποίησε το θρυλικό πράσινο τρένο της οικογένειας ονόματι Taeyangho (Ήλιος). Το τρένο αυτό είναι ένα φρούριο πάνω σε ράγες: Διαθέτει περίπου 21 βαγόνια, όλα αλεξίσφαιρα, με αποτέλεσμα να είναι τόσο βαρύ που η μέγιστη ταχύτητά του δεν ξεπερνά τα 60 χλμ/ώρα.

Ακόμα και με βηματισμό χελώνας ο Ουν έφτασε στη Ρωσία. Η επιλογή του τόπου κάθε άλλο παρά τυχαία ήταν. Συναντήθηκαν με τον Πούτιν σε ένα κέντρο εκτόξευσης πυραύλων, στέλνοντας μήνυμα στη Δύση ότι η Μόσχα θα επικουρήσει το διαστημικό πρόγραμμα της Πιονγιάνγκ.

Υπήρχαν βέβαια και παραλειπόμενα που ίσως για κάποιους ήταν πιο ενδιαφέροντα από το διακύβευμα της συνάντησης. Πριν ο Ουν καθίσει στην καρέκλα που είχε προβλεφθεί για αυτόν οι σωματοφύλακές του εθεάθησαν να την τρίβουν μανιωδώς με ειδικά πανάκια, πιθανότατα για να αποτρέψουν τη συλλογή DNA ή λόγω της παθολογικής φοβίας του δικτάτορα για ραδιενέργεια ή δηλητηρίαση.

Η ουσία όμως ήταν πέρα από τις φοβίες και τις ιδιοτροπίες του Ουν. Η Βόρεια Κορέα άρχισε να στέλνει εκατομμύρια οβίδες στη Ρωσία για τον πόλεμο στην Ουκρανία, σπάζοντας την απομόνωσή της και γεμίζοντας τα ταμεία της. Τον Ιούνιο του 2024 ο Πούτιν αντεπέδωσε την επίσκεψη κάνοντας επίσημο σουλάτσο στην Πιονγιανγκ.

Πράξη Ένατη: Στο απόσπασμα για ένα K-Drama

Ενώ ο Κιμ Γιονγκ Ουν ακολουθεί κατά γράμμα το παράδειγμα των προγόνων του, οδηγώντας ρωσικές λιμουζίνες, πίνοντας γαλλικό κρασί και παρακολουθώντας αγώνες NBA μάλλον με περισσότερο ενδιαφέρον απ’ όσο όταν παραβρίσκεται σε δοκιμές πυραυλικών συστημάτων, ο λαός του ζει υπό καθεστώς απόλυτου τρόμου.

Η πρόσφατη έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας (Φεβρουάριος 2026) έρχεται να υπενθυμίσει στον κόσμο τη φρίκη.

Σύμφωνα με τα σοκαριστικά ευρήματα, το καθεστώς της Πιονγιάνγκ έχει προχωρήσει σε μαζικές δημόσιες εκτελέσεις πολιτών –ανάμεσά τους και πολλοί έφηβοι– με τη μοναδική κατηγορία ότι παρακολούθησαν νοτιοκορεατικά προγράμματα (K-dramas) ή ότι ακούν K-pop μουσική.

Όλα βασίζονται στον νόμο για την «Απόρριψη της Αντιδραστικής Ιδεολογίας και Πολιτισμού», ο οποίος ποινικοποιεί την κατανάλωση ξένων μέσων ενημέρωσης.

Η λογική του Κιμ είναι απλή αλλά διεστραμμένη: τα νοτιοκορεατικά σίριαλ, με τους πλούσιους πρωταγωνιστές και την ελευθερία λόγου, είναι «καρκίνωμα» που μπορεί να μολύνει το μυαλό των νέων και να τους κάνει να αμφισβητήσουν την υπεροχή του σοσιαλιστικού παραδείσου.

Η έκθεση αναφέρει περιστατικά όπου ολόκληρες γειτονιές εξαναγκάστηκαν να παρακολουθήσουν τις εκτελέσεις σε στάδια ή αλάνες. Τα θύματα, συχνά δεμένα σε πασσάλους, εκτελούνται από αποσπάσματα, ενώ οι οικογένειές τους αναγκάζονται να κάθονται στην πρώτη σειρά.

Πρόκειται για μια προσπάθεια του καθεστώτος να στεγανοποιήσει τη χώρα από την «πολιτισμική εισβολή» της Σεούλ. Το μήνυμα είναι σαφές: Επιτρέπεται να πεινάς, αλλά απαγορεύεται να ονειρεύεσαι.

Πράξη Δέκατη: Η άνοδος της Κιμ Τζου Ε

Κάποτε αναρωτιόμασταν, ακόμα και αστειευόμενοι, αν και πότε ο Κιμ Γιονγκ Ουν θα πατούσε το περίφημο πυρηνικό κουμπί του, εξαπολύοντας πυρηνικούς πυραύλους οι οποίοι φαίνεται πως έχουν πια τη δυνατότητα να διασχίσουν τον Ειρηνικό Ωκεανό και να πλήξουν στόχους επί αμερικανικού εδάφους.

Πλέον το ερώτημα που πλανιέται πάνω από την Πιονγιάνγκ δεν είναι εάν ο Κιμ θα πατήσει το κουμπί, αλλά ποιος θα το κληρονομήσει. Και η απάντηση μπορεί και να βρίσκεται στο πρόσωπο ενός έφηβου κοριτσιού. Της Κιμ Τζου Ε.

Για χρόνια η κόρη του Κιμ Τζου Ε, η οποία εικάζεται πως ίσως έχει έναν μεγαλύτερο αλλά και έναν μικρότερο αδελφό, ήταν ένα φάντασμα.

Όλα άλλαξαν τον Νοέμβριο του 2022. Ο Κιμ Γιονγκ Ουν εμφανίστηκε στην εκτόξευση του διηπειρωτικού πυραύλου Hwasong-17 κρατώντας από το χέρι ένα κοριτσάκι με λευκό μπουφάν. Ήταν η Τζου Ε. Από τότε η άνοδός της υπήρξε μετεωρική και προσεκτικά σχεδιασμένη.

Σύμφωνα με τις τελευταίες αναλύσεις των νοτιοκορεατικών μυστικών υπηρεσιών (NIS) μέχρι και τον Φεβρουάριο του 2026, η Τζου Ε έχει περάσει πλέον από το στάδιο της «εκπαίδευσης» στο στάδιο του «ορισμού ως διαδόχου». Τα σημάδια, όπως υποστηρίζουν, είναι αδιαμφισβήτητα.

Η ευνοούμενη;

Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης την αποκαλούν πλέον με τον τίτλο Hyangdo (Μεγάλος Οδηγός). Στη βορειοκορεατική πολιτική γραμματική, αυτός ο όρος προορίζεται αποκλειστικά για ανώτατους ηγέτες και διαδόχους. Έχει αναβαθμιστεί από «Αγαπημένο Τέκνο» σε «Σεβαστό Τέκνο».

Σε πρόσφατες παρελάσεις, γκριζομάλληδες στρατηγοί με στήθη βαριά από τα παράσημα γονατίζουν μπροστά της και της ψιθυρίζουν με δέος. Εκείνη, αντίθετα, στέκεται όρθια, με το πηγούνι ψηλά, χαϊδεύοντας μερικές φορές το μάγουλό τους συγκαταβατικά – μια εικόνα απόλυτης εξουσίας.

Επιπλέον, η Τζου Ε δεν ντύνεται πια σαν παιδί. Φοράει μακριά, σκουρόχρωμα παλτό με γούνινους γιακάδες, γυαλιά ηλίου και τα μαλλιά της είναι χτενισμένα όπως της μητέρας της, Ρι Σολ Τζου. Το μήνυμα είναι και οπτικό: πρόκειται για μια μικρογραφία του πατέρα της, έτοιμη να διοικήσει.

Το μεγάλο μυστήριο παραμένει ο υποτιθέμενος μεγαλύτερος αδελφός της. Οι μυστικές υπηρεσίες πίστευαν για χρόνια ότι ο Κιμ είχε έναν γιο γεννημένο το 2010.

Αν αυτός ο γιος υπάρχει, είναι είτε άρρωστος, είτε έχει απορριφθεί ως ακατάλληλος (όπως ακριβώς συνέβη με τα αδέλφια του πατέρα της), είτε –το πιο ενδιαφέρον σενάριο– η Τζου Ε είναι το «δόλωμα» για να προστατευθεί ο πραγματικός διάδοχος από τα φώτα της δημοσιότητας.

Απόδραση στην Πιονγιάνγκ

Στην περίπτωση που κάποιος διαβάζοντας τις παραπάνω αφηγήσεις για τη Βόρεια Κορέα νιώσει την παράξενη και ανεξήγητη επιθυμία να επισκεφτεί την πιο εσωστρεφή και μυστήρια χώρα στον κόσμο, τα καλά νέα είναι πως μπορεί να το κάνει – εκτός κι αν είναι Αμερικανός πολίτης.

Έπειτα από τη σύλληψη του Αμερικανού φοιτητή Ότο Γουάρμπιερ το 2016, οι Αμερικανοί πολίτες έγιναν για το βορειοκορεατικό καθεστώς ακόμα πιο μισητοί από όσο διαχρονικά ήταν.

Ο Γουάρμπιερ δικάστηκε με την κατηγορία ότι προσπάθησε να κλέψει μια προπαγανδιστική αφίσα από το ξενοδοχείο της Πιονγιανγκ όπου κατέλυε και καταδικάστηκε σε 15 χρόνια φυλάκισης και καταναγκαστικών έργων. Η εικόνα του να ζητά συγνώμη στο ανέκφραστο δικαστήριο της Πιονγιάνγκ είναι σπαρακτική.

Ο Αμερικανός φοιτητής έπειτα από ένα χρόνο φυλάκισης επεστράφη στις ΗΠΑ. Μόνο που πια βρισκόταν σε κατάσταση κώματος. Πέθανε λίγες εβδομάδες αργότερα χωρίς ποτέ να διευκρινιστεί πώς και γιατί κατέρρευσε.

Τα κακά νέα, λοιπόν, είναι πως όποιος αποφασίσει να ταξιδέψει στις εσχατιές της κορεατικής χερσονήσου μπορεί να έχει την τύχη του Γουάρμπιερ και μάλιστα για ένα παράπτωμα που στη Δύση θα φάνταζε ως ψύλλου πήδημα.

Αν παρόλα αυτά θέλει να αναλάβει το ρίσκο, νικημένος από την περιέργεια, μπορεί να το πράξει αποκλειστικά και μόνο μέσω συγκεκριμένων ταξιδιωτικών γραφείων. Στην πραγματικότητα πρόκειται για καμουφλαρισμένη εκδοχή των μυστικών υπηρεσιών της Βορείου Κορέας που συνοδεύουν και παρακολουθούν κατά πόδας τους επισκέπτες πριν ακόμα επιβιβαστούν στο αεροπλάνο για την Πιονγιάνγκ.

Οι συνοδοί είναι εκείνοι που αποφασίζουν τι επιτρέπεται και τι δεν επιτρέπεται να φωτογραφηθεί, εξασφαλίζουν ότι οι ταξιδιώτες δε θα ανταλλάξουν κουβέντα με τους γηγενείς και φροντίζουν να τηρούν ένα αυστηρό πρόγραμμα επισκέψεων σε συγκεκριμένα σημεία.

Βαθιά υπόκλιση

Όλα ξεκινούν από το προσκύνημα στα 20 μέτρων αγάλματα του Κιμ Ιλ Σουνγκ και του Κιμ Γιονγκ Ιλ – οι επισκέπτες οφείλουν να υποκλιθούν και να καταθέσουν λουλούδια, τα οποία μέσα στην ημέρα μαζεύονται και ξαναπωλούνται σε επόμενους «προσκυνητές».

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει ακόμα την επίσκεψη σε ένα πρότυπο θερμοκήπιο πέριξ της Πιονγιάνγκ, ξενάγηση σε ένα διαμέρισμα της πρωτεύουσας, επίδειξη του εκπαιδευτικού και του νοσοκομειακού συστήματος της Βόρειας Κορέας και βέβαια βόλτα στη διακεκαυμένη ζώνη του 38ου παράλληλου.

Ναι, είναι ένα απολύτως ενορχηστρωμένο τουρ, μια παράσταση που έχει στήσει το καθεστώς, προκειμένου να πείσει τους ταξιδιώτες πως όλα στη χώρα κυλούν ρολόι.

Με το χέρι στο κουμπί

Από την άλλη, κανείς δεν μπορεί να εξηγήσει πειστικά γιατί στους φαραωνικούς δρόμους δεν κυκλοφορούν παρά ελάχιστα αυτοκίνητα, γιατί δεν υπάρχουν κινητά τηλέφωνα αλλά και γιατί το διαδίκτυο είναι τόσα γνωστό στους Βορειοκορεάτες όσο ας πούμε η Αμερική στον υπόλοιπο κόσμο πριν από το 1492.

Αλλά αυτά στη χώρα του Κιμ Γιονγκ Ουν είναι πολυτέλειες για τους πολύ λίγους. Είναι τα ψίχουλα τα οποία ο δικτάτορας πετάει από το χέρι του στην κουστωδία του, όταν δηλαδή δεν το έχει πάνω από το περίφημο «κουμπί».

Ναι, το «κουμπί» παραμένει πάντα στο τραπέζι. Και πλέον δίπλα στο βαρύ χέρι του πατέρα, ξεπροβάλει ένα μικρότερο, γυναικείο χέρι που μαθαίνει σιγά-σιγά πώς να το χειρίζεται. Οι Κιμ, κόντρα σε κάθε πρόβλεψη, είναι αποφασισμένοι να επιβιώσουν.

Με εργαλείο όχι μόνο τον παραλογισμό αλλά και τη χρησιμότητά τους. Εντός, μα κυρίως εκτός των 120.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων της πιο απομονωμένης χώρας του κόσμου.