Η νέα γέφυρα που ενώνει το Ντιτρόιτ με το καναδικό Γουίνδσορ επρόκειτο να αποτελέσει ένα ακόμη σύμβολο της στενής οικονομικής διασύνδεσης ΗΠΑ και Καναδά. Αντ’ αυτού, έχει μετατραπεί σε αφορμή νέας έντασης, με τον Ντόναλντ Τραμπ να απειλεί πλέον ανοιχτά ότι θα μπλοκάρει το άνοιγμά της — παρά το γεγονός ότι το έργο έχει σχεδόν ολοκληρωθεί και χρηματοδοτήθηκε εξ ολοκλήρου από την καναδική πλευρά.
Τι είναι η γέφυρα Gordie Howe
Η νέα γέφυρα, που συνδέει το Ντιτρόιτ του Μίσιγκαν με το Γουίνδσορ του Οντάριο, δημιουργήθηκε για να αποσυμφορήσει τον πιο πολυσύχναστο εμπορικό χερσαίο διάδρομο μεταξύ ΗΠΑ και Καναδά.
Μέχρι σήμερα, το κύριο φορτίο σηκώνει η σχεδόν 100 ετών Ambassador Bridge, ενώ υπάρχει και υπόγεια σήραγγα, η οποία όμως δεν μπορεί να εξυπηρετήσει μεγάλα φορτηγά.
Από τη συγκεκριμένη διάβαση περνούν καθημερινά εμπορεύματα αξίας άνω των 300 εκατομμυρίων δολαρίων, μεγάλο μέρος των οποίων αφορά την αυτοκινητοβιομηχανία, με ανταλλακτικά και οχήματα να διασχίζουν τα σύνορα πολλές φορές κατά τη διαδικασία παραγωγής.
Μετά από χρόνια συζητήσεων, ο Καναδάς αποφάσισε τελικά να προχωρήσει μόνος του στην κατασκευή μιας νέας γέφυρας, χρηματοδοτώντας πλήρως το έργο, αφού δεν εξασφαλίστηκε πολιτική συναίνεση στις ΗΠΑ για δημόσια χρηματοδότηση. Το συνολικό κόστος ξεπέρασε τα 4,5 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ η ιδιοκτησία, η λειτουργία της γέφυρας και τα έσοδα από τα διόδια θα μοιράζονται ανάμεσα στον Καναδά και την πολιτεία του Μίσιγκαν.
Η γέφυρα έχει πλέον ουσιαστικά ολοκληρωθεί και αναμένεται να ανοίξει εντός του έτους.
Η αιφνιδιαστική στροφή του Τραμπ
Παρά το γεγονός ότι το 2017, κατά την πρώτη του θητεία, ο Τραμπ είχε υπογράψει κοινή ανακοίνωση με τον τότε καναδό πρωθυπουργό Τζάστιν Τριντό υπέρ της «ταχείας ολοκλήρωσης» του έργου, σήμερα απειλεί να μπλοκάρει τα εγκαίνια.
Σε πρόσφατη ανάρτησή του στα κοινωνικά δίκτυα, κατηγόρησε τον Καναδά ότι «εκμεταλλεύεται» τις ΗΠΑ και υποστήριξε ότι η γέφυρα κατασκευάστηκε χωρίς επαρκή χρήση αμερικανικών υλικών, ενώ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα έπρεπε να κατέχουν τουλάχιστον το μισό έργο και να λαμβάνουν έσοδα από τα διόδια.
Η καναδική κυβέρνηση απάντησε ότι η ιδιοκτησία ήδη μοιράζεται με το Μίσιγκαν, ενώ στην κατασκευή χρησιμοποιήθηκαν τόσο καναδικά όσο και αμερικανικά υλικά και εργαζόμενοι. Παράλληλα, ο πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ τόνισε πως πρόκειται για παράδειγμα διασυνοριακής συνεργασίας που ωφελεί και τις δύο οικονομίες.
Ωστόσο, το ερώτημα παραμένει: γιατί ο Τραμπ άλλαξε στάση;
Το λόμπινγκ και η οικογένεια Μορούν
Το CNN αναφέρει πως ο αμερικανός πρόεδρος «είτε εργαλειοποιεί τη γέφυρα ως διαπραγματευτικό χαρτί για άλλους σκοπούς, είτε έχει παρεξηγήσει τα γεγονότα, είτε και τα δυο»
Οι New York Times ωστόσο μεταδίδουν πως κομβικό ρόλο στη μεταστροφή του Τραμπ φαίνεται να παίζει η οικογένεια Μορούν, ιδιοκτήτρια της Ambassador Bridge. Η γέφυρα που άνοιξε το 1929, αποτελεί ιδιωτική περιουσία και εισπράττει εδώ και δεκαετίες τεράστια έσοδα από διόδια, καύσιμα και εμπορικές δραστηριότητες.
Ο Μανουέλ Μορούν απέκτησε τη γέφυρα το 1979 και δημιούργησε μια επιχειρηματική αυτοκρατορία γύρω από τη διασυνοριακή κυκλοφορία, ενώ σήμερα, τα ηνία κρατά ο γιος του, Μάθιου Μορούν.
Η οικογένεια δίνει επί δεκαετίες νομικές μάχες για να μπλοκάρει τη δημιουργία μιας ανταγωνιστικής δημόσιας διάβασης. Προσφυγές τους έφτασαν ακόμη και στο Ανώτατο Δικαστήριο του Καναδά, ενώ έχουν ασκήσει έντονο πολιτικό λόμπινγκ και στις δύο χώρες, αφού μια νέα γέφυρα θα απειλούσε άμεσα τα έσοδα της Ambassador Bridge.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των ΝΥΤ, ο Μάθιου Μορούν συναντήθηκε την περασμένη Δευτέρα στην Ουάσιγκτον με τον αμερικανό υπουργό Εμπορίου Χάουαρντ Λούτνικ, λίγες ώρες πριν ο Τραμπ δημοσιεύσει την ανάρτηση κατά της νέας γέφυρας. Μετά τη συνάντηση, ο Λούτνικ φέρεται να συνομίλησε με τον πρόεδρο.
Η χρονική συγκυρία έχει ενισχύσει τις υποψίες ότι το ιδιωτικό συμφέρον της οικογένειας Μορούν επηρέασε τη νέα στάση της κυβέρνησης.
Εμπορικές εντάσεις και διαπραγματευτικό χαρτί
Η υπόθεση εξελίσσεται σε μια ήδη τεταμένη περίοδο στις σχέσεις ΗΠΑ–Καναδά. Ο Τραμπ έχει επιβάλει δασμούς σε καναδικά προϊόντα και πιέζει για επαναδιαπραγμάτευση της εμπορικής συμφωνίας ΗΠΑ–Μεξικού–Καναδά.
Στην ανάρτησή του, ο πρόεδρος συνέδεσε το θέμα της γέφυρας με εμπορικές διαφορές, όπως οι καναδικοί περιορισμοί σε αμερικανικά προϊόντα και οι σχέσεις του Καναδά με την Κίνα, γεγονός που καταδεικνύει ότι η γέφυρα χρησιμοποιείται ως διαπραγματευτικό εργαλείο.
Σε κάθε περίπτωση, τοπικοί αξιωματούχοι τόσο στο Ντιτρόιτ όσο και στο Γουίνδσορ εκφράζουν βεβαιότητα ότι η γέφυρα θα ανοίξει κανονικά, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για κρίσιμη υποδομή για τις αλυσίδες εφοδιασμού της Βόρειας Αμερικής.
