Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ κατά τη διάρκεια της δεύτερης θητείας του επιδίδεται σε μια σειρά σαρωτικών αλλαγών τόσο στον Λευκό Οίκο όσο και σε άλλα εμβληματικά κτίρια της Ουάσιγκτον. Στο πλαίσιο αυτό, έχει υποσχεθεί να ανεγείρει μια «Αψίδα Τραμπ», μια γιγαντιαία αψίδα -το μνημείο που παραδοσιακά τιμούσε τις νίκες των στρατηγών και των αυτοκρατόρων-, στην Ουάσιγκτον.
‘Όπως και τα υπόλοιπα φιλόδοξα έργα του Τραμπ -η κατασκευή μιας μεγαλοπρεπούς αίθουσας χορού στον Λευκό Οίκο και η πλήρης ανακαίνιση του Κέντρου Τεχνών Κένεντι- συνοδεύεται και αυτό από μια σειρά από ερωτήματα —αρχιτεκτονικά, ιστορικά, πρακτικά και πολιτικά.
Το σχέδιο προβλέπει μια αψίδα ύψους περίπου 72 μέτρων, δηλαδή ψηλότερη από την Αψίδα του Θριάμβου στο Παρίσι και από το Monumento a la Revolución στο Μεξικό, τη μεγαλύτερη αψίδα στον κόσμο. Η κατασκευή προορίζεται να τιμήσει την 250ή επέτειο των ΗΠΑ, όμως η κλίμακα και η τοποθεσία της έχουν ήδη προκαλέσει αντιδράσεις.
Μια αψίδα που θα αλλάξει το τοπίο της πρωτεύουσας
Η προτεινόμενη τοποθεσία βρίσκεται στο Memorial Circle, στη βάση της Γέφυρας Μνήμης Άρλινγκτον, στο σημείο που συνδέει το Μνημείο Λίνκολν με το Εθνικό Νεκροταφείο του Άρλινγκτον.
Αρχιτέκτονες και ιστορικοί επισημαίνουν ότι η συγκεκριμένη οπτική γραμμή έχει ιδιαίτερο συμβολισμό: η γέφυρα σχεδιάστηκε ως σύνδεσμος συμφιλίωσης Βορρά και Νότου μετά τον Εμφύλιο Πόλεμο, ενώ το τοπίο επιτρέπει ανεμπόδιστη θέα ανάμεσα στα δύο μνημεία.
Μια αψίδα τέτοιου μεγέθους, τοποθετημένη στο κέντρο ενός κυκλικού κόμβου, εκτιμάται ότι θα κυριαρχήσει οπτικά στον χώρο, μεταβάλλοντας τη σχέση ανάμεσα στα μνημεία και περιορίζοντας τη θέα πεζών και επισκεπτών. Ορισμένοι ειδικοί που αρχικά έβλεπαν θετικά την ιδέα ενός νέου μνημείου δηλώνουν πλέον, μιλώντας στο CNN, ότι η προτεινόμενη κλίμακα είναι δυσανάλογη για το συγκεκριμένο σημείο.
Ερωτήματα για την ασφάλεια των πτήσεων
Η ανησυχία δεν περιορίζεται μόνο στο αισθητικό ή ιστορικό κομμάτι. Η περιοχή βρίσκεται ακριβώς δίπλα στη διαδρομή προσέγγισης του Εθνικού Αεροδρομίου Ρόναλντ Ρίγκαν, όπου τα αεροσκάφη κινούνται σε χαμηλό ύψος ακολουθώντας τον ποταμό Ποτόμακ, καθώς απαγορεύεται να πετούν πάνω από το National Mall και το Πεντάγωνο.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του αμερικανικού δικτύου CBS, η προτεινόμενη αψίδα θα βρεθεί σε σημείο όπου τα αεροπλάνα κατεβαίνουν σε υψόμετρο περίπου 150 μέτρων, γεγονός που περιορίζει τα περιθώρια ασφάλειας σε έναν ήδη ιδιαίτερα πυκνό εναέριο χώρο.
Τον Ιανουάριο του 2025, σημειώθηκε αεροπορικό δυστύχημα πάνω από τον Ποτόμακ, όπου η σύγκρουση ελικοπτέρου με επιβατικό αεροσκάφος στοίχισε τη ζωή σε 67 ανθρώπους. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχει δημοσιοποιηθεί κάποια επίσημη αξιολόγηση της Ομοσπονδιακής Διοίκησης Αεροπορίας (FAA) για το έργο.
Νομικά και θεσμικά εμπόδια
Σε αντίθεση με παρεμβάσεις που αφορούν κτίρια του Λευκού Οίκου, τον οποίο ο αμερικανός πρόεδρος έχει ήδη αναδιαμορφώσει σε μεγάλο βαθμό τον τελευταίο χρόνο, η συγκεκριμένη κατασκευή απαιτεί εγκρίσεις από ομοσπονδιακές επιτροπές και περιβαλλοντικές και ιστορικές αξιολογήσεις, διαδικασίες που περιλαμβάνουν και δημόσια διαβούλευση.
Νομικοί και ειδικοί που επικαλείται η Washington Post εκτιμούν ότι το έργο είναι σχεδόν βέβαιο πως θα αντιμετωπίσει προσφυγές, ιδίως από οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στη διατήρηση ιστορικών τοπίων της πρωτεύουσας.
Παράλληλα, δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί ούτε το τελικό κόστος, ούτε ποιος θα χρηματοδοτήσει το έργο, ούτε το χρονοδιάγραμμα, παρότι ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι θα ήθελε οι εργασίες να ξεκινήσουν σύντομα.
Η γαλλική επιρροή
Ως πρότυπο, ο αμερικανός πρόεδρος έχει προβάλλει την γαλλική Αψίδα του Θριάμβου στο Παρίσι, με τη δική του βέβαια να φιλοδοξεί να την ξεπεράσει σε μέγεθος «κατά πολύ». Είναι χαρακτηριστικό πως βέβαια πως ο Τραμπ έχει αντλήσει και άλλη φορά «έμπνευση» από τη Γαλλία.
Το 2017, κατά την πρώτη του θητεία, παρακολούθησε στο Παρίσι τη στρατιωτική παρέλαση της Ημέρας της Βαστίλης μαζί με τον Εμανουέλ Μακρόν. Σύμφωνα με αμερικανικά μέσα, επέστρεψε εντυπωσιασμένος, λέγοντας στους συνεργάτες του ότι επρόκειτο για ένα από τα πιο εντυπωσιακά θεάματα που είχε δει και ζήτησε αμέσως να οργανωθεί αντίστοιχη παρέλαση στις ΗΠΑ – αλλά «μεγαλύτερη».
Η ιδέα συνάντησε τότε ισχυρές αντιδράσεις στο Πεντάγωνο, με στρατιωτικούς αξιωματούχους να προειδοποιούν ότι τέτοιες επιδείξεις ισχύος θυμίζουν περισσότερο αυταρχικά καθεστώτα παρά την αμερικανική παράδοση. Τα σχέδια εγκαταλείφθηκαν, μεταξύ άλλων και λόγω υψηλού κόστους.
Ωστόσο, το περασμένο καλοκαίρι, έγινε πράξη το όνειρο του Τραμπ για μια μεγάλη στρατιωτική παρέλαση στην Ουάσιγκτον, η οποία όμως, δεν ήταν το επιβλητικό θέαμα που είχε οραματιστεί, ενώ συνοδεύτηκε από περιορισμένη συμμετοχή και ταυτόχρονες διαμαρτυρίες σε πολλές πόλεις.
Ένα έργο που διχάζει
Αναφορικά πάντως με την αψίδα, ορισμένοι ιστορικοί θεωρούν ότι ένα τέτοιο μνημείο θα μπορούσε να βρει θέση στην πόλη. Το ζήτημα, ωστόσο, είναι πού και σε ποια κλίμακα. Για τους επικριτές του σχεδίου, το ερώτημα δεν είναι αν μια αψίδα είναι καλή ιδέα, αλλά αν ένα τόσο ογκώδες μνημείο πρέπει να τοποθετηθεί σε έναν χώρο που ήδη φέρει τεράστιο ιστορικό και συμβολικό βάρος.
Για τον Τραμπ, αντίθετα, η απάντηση φαίνεται απλή: «Θα ήθελα να είναι η μεγαλύτερη από όλες», είπε πρόσφατα. Το αν αυτή η φιλοδοξία θα μετατραπεί τελικά σε μόνιμο στοιχείο του τοπίου της Ουάσιγκτον μένει να φανεί.
