Διάφορες πτυχές της επί μακρόν γνωστής στενής φιλίας που διατηρούσαν ο Νόαμ Τσόμσκι με τον Τζέφρι Έπσταϊν αποκαλύπτονται μέσα από τα νέα εκατομμύρια αρχεία που αφορούν στον καταδικασμένο για σεξουαλικά εγκλήματα, χρηματιστή που δόθηκαν στη δημοσιότητα από το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ. Ανάμεσά τους περιλαμβάνεται και ανταλλαγή μηνυμάτων όπου ο Τσόμσκι -όπως σημειώνει ο Guardian- «φαντασιώνεται για το νησί στην Καραϊβική».
Ιδιαίτερα στενή η σχέση των δύο
Από τα νέα έγγραφα που δημοσιεύτηκαν δεν προκύπτει ότι ο διάσημος ακαδημαϊκός και γλωσσολόγος αναφερόταν ρητά στο ιδιωτικό νησί του φίλου του στην Καραϊβική, όπου είχαν κακοποιηθεί σεξουαλικά παιδιά. Ωστόσο, η προσωπική οικειότητα μεταξύ των δύο είναι εμφανής τόσο στο επίμαχο μέιλ, όπως και σε πολυάριθμα άλλα που αφορούσαν τον προγραμματισμό πιο καθημερινών κοινωνικών συναντήσεων.
Στη νέα φουρνιά των εγγράφων περιλαμβάνεται επίσης μια ανταλλαγή μηνυμάτων κατά την οποία ο Τσόμσκι έγραψε στον Στιβ Μπάνον, τον ακροδεξιό θεωρητικό και πρώην σύμβουλο στρατηγικής του Λευκού Οίκου κατά την πρώτη προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ, ζητώντας μια συνάντηση γνωριμίας. «Έχουμε πολλά να συζητήσουμε», έγραψε ο Τσόμσκι, προσθέτοντας ότι τα στοιχεία επικοινωνίας του Μπάνον του τα είχε δώσει ο Έπσταϊν — πρώην φίλος του Τραμπ.
Επιπλέον σε άλλο μέιλ, μια πρώην σύντροφος του Έπσταϊν, η Καρίνα Σουλιάκ, έλεγε σε τρίτο πρόσωπο (το όνομα του οποίου έχει διαγραφεί), ότι εκείνη και ο σύντροφός της ήθελαν να στείλουν στον Τσόμσκι και τη σύζυγό του δύο κιτ γενετικών εξετάσεων.
Οι συμβουλές του Τσόμσκι
Ίσως το πιο εντυπωσιακό στοιχείο είναι ότι στα τέλη Φεβρουαρίου του 2019, ο Έπσταϊν ανέφερε σε συνεργάτη του πως είχε λάβει συμβουλές από τον Τσόμσκι για το πώς να διαχειριστεί «τον φρικτό τρόπο με τον οποίο σε αντιμετωπίζουν τα ΜΜΕ και το κοινό». Αυτό συνέβη 11 χρόνια μετά την ομολογία ενοχής του Έπσταϊν για παρότρυνση ανήλικης σε πορνεία — και λίγους μήνες πριν βρεθεί νεκρός, ενώ βρισκόταν υπό ομοσπονδιακή κράτηση εν αναμονή δίκης για εμπορία ανθρώπων και σεξουαλική εκμετάλλευση.
«Ο καλύτερος τρόπος να προχωρήσεις είναι να το αγνοήσεις», έγραψε ο Τσόμσκι, σύμφωνα με κείμενο που έφερε μόνο το μικρό του όνομα και το οποίο ο Έπσταϊν προώθησε σε δικηγόρο και υπεύθυνο δημοσίων σχέσεων. «Αυτό ισχύει ιδιαίτερα τώρα, με την υστερία που έχει αναπτυχθεί γύρω από την κακοποίηση των γυναικών, η οποία έχει φτάσει στο σημείο όπου ακόμη και η αμφισβήτηση μιας κατηγορίας θεωρείται έγκλημα χειρότερο από φόνο».
Οι νέες αποκαλύψεις σχετικά με τις επαφές των δύο, αλλά και όσα συνάγονται από τις επικοινωνίες του Έπσταϊν με τρίτα πρόσωπα αναφορικά με τις σχέσεις του με τον Τσόμσκι, φαίνεται να διαψεύδουν -τουλάχιστον μερικώς- τους προηγούμενους ισχυρισμούς του Τσόμσκι ότι οι σχέσεις του με τον Έπσταϊν ήταν κυρίως οικονομικής φύσης.
Συμβουλές και από τον Έπσταϊν προς τον Τσόμσκι για θέματα περιουσίας
Είναι γεγονός ότι ο Τσόμσκι διατηρούσε επικοινωνία με τον Έπσταϊν και για να λάβει συμβουλές σχετικά με μια ιδιαίτερα περίπλοκη δικαστική διαμάχη με τα παιδιά του από τον πρώτο του γάμο, η οποία αφορούσε χρήματα και την αγορά ενός διαμερίσματος.
Η δικηγόρος του Τσόμσκι που ήταν αρμόδια για ζητήματα διαχείρισης της περιουσίας του είχε προτείνει να σταλεί ένα αυστηρό email σε έναν οικονομικό σύμβουλο σχετικά με ασυνέπειες γύρω από πληρωμή ύψους 187.000 δολαρίων. Είχε ήδη ετοιμάσει το προσχέδιο. Όμως ο Τσόμσκι — ένας από τους λαμπρότερους διανοητές στον κόσμο — φρόντισε πρώτα να ζητήσει τη γνώμη του Έπσταϊν για το αν ήταν καλή ιδέα να σταλεί το μήνυμα.
«Θα πρέπει να της δώσεις το ΟΚ να το στείλει, αλλά να την επιπλήξεις επειδή δεν είναι πρόθυμη να κάνει δύσκολες ερωτήσεις», έγραψε ο Έπσταϊν, μεταξύ άλλων. «ΑΝΟΗΣΙΕΣ».
Σε άλλο σημείο, η Βάλερι Τσόμσκι κανόνισε ώστε συνεργάτης του Έπσταϊν να στείλει επιταγή 20.000 δολαρίων για να βοηθήσει στη «διαχείριση του Chomsky Challenge στη γλωσσολογία».
Πέρα από αυτά, η σχέση του Τσόμσκι με τον Έπσταϊν του απέφερε προσκλήσεις για κοινές διακοπές και πρόσβαση σε γνωστά ονόματα.
Για παράδειγμα, μετά από email που έδειχναν ότι ο Έπσταϊν και οι Τσόμσκι σχεδίαζαν να συναντηθούν το 2016, ο Έπσταϊν έγραψε στον Νόαμ: «Το απόλαυσα… όπως πάντα. Θα έρθεις Νέα Υόρκη ή Καραϊβική; Απόλαυσε το φαγητό». «Κι εμείς το απολαύσαμε πολύ», απάντησε ο Τσόμσκι. «Η Βάλερι πάντα προτιμά τη Νέα Υόρκη. Εγώ πραγματικά φαντασιώνομαι το νησί στην Καραϊβική».
Οι κοινές έξοδοι με τους «Άλεν» και ο Στιβ Μπάνον
Σε άλλο σημείο της ίδιας χρονιάς, ο Έπσταϊν — γεννημένος στο Μπρούκλιν — ανέφερε ότι ήταν «ελεύθερος οποτεδήποτε» για να συναντηθούν στη Νέα Υόρκη, επειδή «όλοι οι άλλοι στην πόλη, εκτός από εμάς, θα λείπουν. Χώρια από τον Γούντι. Ίσως μπορούμε να το κάνουμε ξανά».
Ο Τσόμσκι απάντησε ότι θα ήταν «υπέροχο» να δειπνήσουν με τον Έπσταϊν και τους «Άλεν». Τα email δεν διευκρίνιζαν αν επρόκειτο για τον σκηνοθέτη Γούντι Άλεν και τη σύζυγό του, Σουν-Γι Πρέβιν. Ωστόσο, υπάρχουν λόγοι να πιστεύει κανείς ότι όντως αναφέρονταν σε εκείνον, καθώς αργότερα το 2016 ο Έπσταϊν ενημερώθηκε με email ότι κάποια κιτ γενετικών εξετάσεων από την εταιρεία 23andMe θα «παραδίδονταν στον Γούντι και τη Σουν-Γι». Μερικούς μήνες αργότερα, την άνοιξη του 2017, email έδειξαν ότι η Σουλιάκ είχε κανονίσει να σταλούν αντίστοιχα κιτ και στους Τσόμσκι — με έξοδα του Έπσταϊν.
Περίπου έναν χρόνο αργότερα, ο Τσόμσκι επικοινώνησε με τον Μπάνον και εξέφρασε την απογοήτευση τη δική του και της Βάλερι που «δεν σας προλάβαμε τις προάλλες». «Ο Τζέφρι… μου έδωσε τη διεύθυνσή σας», έγραψε. «Ελπίζω να κανονίσουμε κάτι άλλο σύντομα. Έχουμε πολλά να συζητήσουμε».
Ο Μπάνον είχε αποχωρήσει από την πρώτη κυβέρνηση Τραμπ περίπου έναν χρόνο νωρίτερα. «Συμφωνώ. Θα χαρώ πολύ να τα πούμε», απάντησε, προσθέτοντας ότι ο αδελφός του ζούσε στο Τούσον της Αριζόνα, όπου ο Τσόμσκι είχε αρχίσει να εργάζεται ως πανεπιστημιακός καθηγητής.
Το αυτί του Πλούτο
Μια άλλη σειρά μηνυμάτων καταδεικνύει την οικειότητα στην μεταξύ τους σχέση. Ο Έπσταϊν έγραφε ότι σκεφτόταν τον Νόαμ και τη Βάλερι Τσόμσκι σαν να ήταν «ο Πλούτωνας (Πλούτο ή Pluto στα αγγλικά) και το φεγγάρι του». Ο Τσόμσκι απάντησε «Ποιος είναι ο Πλούτωνας;» και ο Έπσταϊν του έστειλε μια εικόνα του χαρακτήρα της Disney, με το αυτί του σηκωμένο.
Όταν ο Τσόμσκι παρατήρησε ότι ο ανθρωπόμορφος σκυλί όντως του έμοιαζε, ο Έπσταϊν ανταπάντησε με ένα φτηνό αστείο: «Στην ηλικία σου, αν κάτι σηκώνεται, να είσαι περήφανος».
«Άουτς», έγραψε ο Τσόμσκι, με τον Έπσταϊν να απαντά: «Καλό αυτό — σημαίνει ότι ακόμα υπάρχουν συναισθήματα».
«Υστερία» οι κατηγορίες για κακοποίηση
Οι συμβουλές διαχείρισης δημόσιας εικόνας που, σύμφωνα με τον Έπσταϊν, έλαβε από τον Τσόμσκι το 2019 δόθηκαν μετά από μια κρίσιμη δικαστική απόφαση. Ομοσπονδιακός δικαστής έκρινε ότι οι εισαγγελείς του υπουργείου Δικαιοσύνης παραβίασαν την ομοσπονδιακή νομοθεσία όταν υπέγραψαν συμφωνία με τον Έπσταϊν και στη συνέχεια την απέκρυψαν από περισσότερα από 30 ανήλικα θύματά του.
Η συμφωνία επέτρεψε στον Έπσταϊν να δηλώσει ένοχος το 2008 σε πολιτειακό δικαστήριο της Φλόριντα για κατηγορίες πορνείας και να εκτίσει μόλις 13 μήνες σε τοπική φυλακή. Κι αυτό παρά το γεγονός ότι, όπως δήλωσε ο ομοσπονδιακός δικαστής Κένεθ Μάρα, τα στοιχεία που είχε εξετάσει έδειχναν ότι ο Έπσταϊν είχε οργανώσει ένα κύκλωμα σεξουαλικής εκμετάλλευσης, στρατολογώντας ανήλικα κορίτσια διεθνώς, κατά παράβαση της ομοσπονδιακής νομοθεσίας — όπως είχε αποκαλύψει η δημοσιογράφος της Miami Herald Τζούλι Κ. Μπράουν.
Μέσα σε δύο ημέρες, ο Έπσταϊν έστειλε email με τίτλο «Σκέψεις από τον Τσόμσκι» σε δικηγόρο και υπεύθυνο δημοσίων σχέσεων. Το κείμενο έφερε την υπογραφή «Noam» και ανέφερε:
«Έχω παρακολουθήσει τον φρικτό τρόπο με τον οποίο σε αντιμετωπίζουν ο Τύπος και το κοινό. Είναι επώδυνο, αλλά πιστεύω ότι ο καλύτερος τρόπος να προχωρήσεις είναι να το αγνοήσεις».
Το κείμενο που αποδίδεται στον Τσόμσκι ανέφερε ότι είχε αντιμετωπίσει «τόνους υστερικών κατηγοριών κάθε είδους». «Δεν δίνω καμία σημασία, εκτός αν μου ζητηθεί σχόλιο για κάποιο συγκεκριμένο θέμα. Είναι ενοχλητικό, αλλά είναι το καλύτερο».
Αναφερόμενος στην «υστερία που έχει αναπτυχθεί γύρω από την κακοποίηση των γυναικών», το κείμενο συνέχιζε: «Είναι καλύτερο, πιστεύω, να μην αντιδρά κανείς, εκτός αν ερωτηθεί άμεσα, ιδιαίτερα στο σημερινό κλίμα — το οποίο, υποθέτω, θα ξεθωριάσει, ακόμη κι αν όχι εγκαίρως για να αποτραπεί πολλή ταλαιπωρία και ψυχικός πόνος».
Τελικά ομοσπονδιακοί εισαγγελείς στη Νέα Υόρκη απήγγειλαν κατηγορίες σε βάρος του Έπσταϊν για εμπόριο ανθρώπων με στόχο την σεξουαλική εκμετάλλευση τον Ιούλιο του 2019, σε υπόθεση που οδήγησε τελικά τη συνεργάτιδά του Γκισλέιν Μάξγουελ να καταδικαστεί σε ποινή φυλάκισης 20 ετών. Οι αρχές ανέφεραν ότι ο Έπσταϊν, 66 ετών, αυτοκτόνησε σε ομοσπονδιακή φυλακή τον Αύγουστο του 2019.
