Γιατί η Γροιλανδία μπαίνει στο επίκεντρο της αμερικανικής αντιπυραυλικής άμυνας

Η Γροιλανδία παρουσιάζει πραγματικό ενδιαφέρον για την αντιπυραυλική άμυνα των Ηνωμένων Πολιτειών, αλλά η Ουάσινγκτον έχει άλλα βέλη στη φαρέτρα για το έργο της αντιπυραυλικής της ασπίδας “Χρυσός θόλος”, χωρίς να χρειάζεται να έχει στην κατοχή της αυτό το έδαφος στην Αρκτική, το οποίο ο Ντόναλντ Τραμπ παρουσιάζει ως “ζωτικής σημασίας” για την αμερικανική ασφάλεια.

Γιατί ενδιαφέρει η Γροιλανδία τις ΗΠΑ;

Η Γροιλανδία έχει στρατηγική αξία για την έγκαιρη προειδοποίηση και την παρακολούθηση βαλλιστικών πυραύλων, καθώς πιθανοί διηπειρωτικοί πύραυλοι προς τις ΗΠΑ θα περνούσαν πάνω από τον Βόρειο Πόλο. Εκεί λειτουργούν ήδη αμερικανικά ραντάρ στη βάση Πιτουφίκ (πρώην Θούλη).

Είναι όμως απαραίτητη για την αμερικανική ασφάλεια;

Όχι απολύτως. Οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν ήδη εκτεταμένο δίκτυο αντιπυραυλικής άμυνας και εναλλακτικές τοποθεσίες, χωρίς να χρειάζεται να έχουν στην κυριότητά τους το έδαφος της Γροιλανδίας.

Ποια είναι σήμερα τα βασικά μέσα αντιπυραυλικής άμυνας των ΗΠΑ;

Η αμερικανική αντιπυραυλική άμυνα βασίζεται σε: δορυφόρους και ραντάρ έγκαιρης προειδοποίησης, χερσαία συστήματα αναχαίτισης, ναυτικές μονάδες με αντιπυραυλικές δυνατότητες.

Τα ραντάρ βρίσκονται, μεταξύ άλλων, στην Αλάσκα, τις Αλεούτιες νήσους, τη Βρετανία και τη Γροιλανδία.

Ποιος είναι ο ρόλος των πλοίων Aegis;

Τα πλοία Aegis διαθέτουν αντιπυραυλικές δυνατότητες και ραντάρ υψηλής ακρίβειας. Σύμφωνα με το Κογκρέσο, 63 τέτοια πλοία θα βρίσκονται σε επιχειρησιακή λειτουργία έως τα τέλη του 2026.

Πού αλλού έχουν αναπτυχθεί αμερικανικά συστήματα στην Ευρώπη;

Ραντάρ και συστήματα αναχαίτισης λειτουργούν στο Ντεβεσέλου της Ρουμανίας και στο Ρεντζικόβο της Πολωνίας, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής αντιπυραυλικής ασπίδας.

Τι είναι οι πύραυλοι GBI;

Οι GBI (Ground-Based Interceptors) είναι πύραυλοι αναχαίτισης βαλλιστικών απειλών μεγάλου βεληνεκούς. Οι ΗΠΑ διαθέτουν 44 τέτοιους πυραύλους, εγκατεστημένους στην Καλιφόρνια και την Αλάσκα.

Μπορούν οι GBI να αντιμετωπίσουν ρωσική απειλή;

Όχι αποτελεσματικά από τις σημερινές θέσεις τους. Όπως επισημαίνουν ειδικοί, τα υπάρχοντα σιλό δεν είναι κατάλληλα για αναχαίτιση πυραύλων που θα εκτοξεύονταν από τη Ρωσία.

Θα μπορούσαν να αναπτυχθούν GBI στη Γροιλανδία;

Θεωρείται απίθανο. Εναλλακτικά, θα μπορούσαν να τοποθετηθούν στις βορειοανατολικές Ηνωμένες Πολιτείες, χωρίς να απαιτείται ανάπτυξη στη Γροιλανδία.

Τι ρόλο παίζουν οι πύραυλοι SM-3 και το σύστημα THAAD;

Οι πύραυλοι SM-3 αναχαιτίζουν πυρηνικές κεφαλές στο διάστημα, αμέσως μετά τον διαχωρισμό τους από τον πύραυλο.

Το σύστημα THAAD στοχεύει στην αναχαίτιση πυραύλων στην τελική φάση πτήσης, στην ανώτερη ατμόσφαιρα.

Τι είναι το έργο «Χρυσός Θόλος»;

Πρόκειται για το φιλόδοξο σχέδιο αντιπυραυλικής ασπίδας που ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ, με στόχο την προστασία των ΗΠΑ από όλους τους τύπους πυραύλων.

Πόσο θα κοστίσει;

Επισήμως, ο Τραμπ έχει μιλήσει για 175 δισ. δολάρια. Ωστόσο, αναλυτές εκτιμούν ότι το κόστος μπορεί να φτάσει περίπου 1 τρισ. δολάρια σε 20 χρόνια (μέσο σενάριο), έως και 3,6 τρισ. δολάρια για την πιο αποτελεσματική εκδοχή.

Ποια είναι η βασική καινοτομία του «Χρυσού Θόλου»;

Η ανάπτυξη δορυφόρων αναχαίτισης σε χαμηλή τροχιά, οι οποίοι θα μπορούν να εξέρχονται από την τροχιά τους για να καταστρέφουν πυραύλους στο διάστημα.

Είναι μόνο ένα επίπεδο άμυνας;

Όχι. Το σύστημα σχεδιάζεται ως πολυεπίπεδο, ώστε αν αποτύχει μία αναχαίτιση, να υπάρχουν εναλλακτικές επιλογές από ξηρά, θάλασσα ή διάστημα.

Γιατί η σημασία των ραντάρ στη Γροιλανδία μειώνεται;

Οι ΗΠΑ αναπτύσσουν δορυφόρους χαμηλής τροχιάς (HBTSS) που θα μπορούν να παρακολουθούν πυραύλους στο διάστημα, μειώνοντας την εξάρτηση από επίγεια ραντάρ.

Τι επιτρέπουν οι υπάρχουσες συμφωνίες με Δανία και Γροιλανδία;

Οι ΗΠΑ μπορούν ήδη να αναπτύσσουν τεχνικό, υλικό και ανθρώπινο δυναμικό στη Γροιλανδία, ακόμη και πυρηνικά μέσα, εφόσον υπάρχει ενημέρωση και πολιτική συνεννόηση.

Μπορεί η Δανία να ασκήσει βέτο;

Όχι νομικά. Ωστόσο, στην πράξη, κάθε σημαντική αμερικανική ενέργεια στη Γροιλανδία απαιτεί πολιτική συμφωνία. Μονομερής ενέργεια θα μπορούσε να εκληφθεί ως παραβίαση της δανικής κυριαρχίας και να οδηγήσει σε διπλωματική κρίση.