Ο πρόεδρος Τραμπ δεν έκρυψε ποτέ ότι θέλει να απομακρύνει τον επικεφαλής της Fed, Τζερόμ Πάουελ για να ελέγξει τη νομισματική πολιτική, καθώς εκτιμά ότι θα πρέπει να μειωθούν τα επιτόκια.
Από την ανάληψη των καθηκόντων του μέχρι και πρόσφατα έχει επιτεθεί με σκαιό τρόπο στον πρόεδρος της Fed χαρακτηρίζοντας τον αργό, που είναι και η πιο κόσμια έκφραση που έχει χρησιμοποιήσει.
Ο Πάουελ έχει διαχειριστεί τις επιθέσεις με στωικό τρόπο αποφεύγοντας να σχολιάσει τον πρόεδρο των ΗΠΑ. Όλα αυτά άλλαξαν την Κυριακή όταν αποφάσισε να απαντήσει με βίντεο, καθώς βρέθηκε αντιμέτωπος με το ενδεχόμενο να του ασκηθούν κατηγορίες για ψευδορκία από το υπουργείο Δικαιοσύνης.
Video message from Federal Reserve Chair Jerome H. Powell: https://t.co/5dfrkByGyX pic.twitter.com/O4ecNaYaGH
— Federal Reserve (@federalreserve) January 12, 2026
Για πρώτη φορά, κατηγόρησε ρητά τον πρόεδρο ότι επιχειρεί να αρπάξει την εξουσία. Αυτό που διακυβεύεται, είπε ο Πάουελ, είναι το αν τα επιτόκια θα καθορίζονται υπό «πολιτική πίεση ή εκφοβισμό» αντί με γνώμονα τις ανάγκες της αμερικανικής οικονομίας.
«Η απειλή ποινικών διώξεων είναι συνέπεια του ότι η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ καθορίζει τα επιτόκια με βάση την καλύτερη εκτίμησή μας για το τι θα εξυπηρετήσει το κοινό, αντί να ακολουθεί τις προτιμήσεις του προέδρου»
Η απάντηση του θεωρούν πολλοί ότι δημιουργεί αντιδράσεις που εν τέλει θα υπονομεύσουν το σχέδιο του Λευκού Οίκου να ραγίσει την ανεξαρτησία της Fed και να αποκτήσει περισσότερο έλεγχο στον καθορισμό των επιτοκίων.
Τα μηνύματα για τον Τραμπ έρχονται για αρχή μέσα από τους Ρεπουμπλικάνους. Βασικό στέλεχος του κυβερνώντος κόμματος μέλος της Επιτροπής Τραπεζών στη Γερουσία απειλεί ότι θα μπλοκάρει τις διαδικασίες για τους διορισμούς στην κεντρική τράπεζα. Επιπρόσθετα ο Πάουελ έχει την επιλογή να παραμείνει στην Fed μετά τη λήξη της θητείας του ως πρόεδρος τον Μάιο.
Αυτό το ενδεχόμενο είναι το τελευταίο που επιθυμεί η ομάδα Τραμπ αλλά με τους τελευταίους χειρισμούς, όπως αναφέρει έρευνα του Bloomberg, γίνεται πιο πιθανό να συμβεί.
Η αντίδραση του αγορών
Αν και η υποχώρηση των αμερικανικών στοιχείων ήταν συγκρατημένη εντούτοις οι συζητήσεις για την ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας της μεγαλύτερης οικονομίας του πλανήτη και τις επιπτώσεις στις αγορές μπήκε στην ατζέντα της συζήτησης των επενδυτών.
Οι επενδυτές έπρεπε να επεξεργαστούν δύο αντίθετα σήματα την τελευταία κλιμάκωση του Τραμπ, αλλά και την άνευ προηγουμένου αντίδραση της Fed. Οι αποδόσεις των δεκαετών ομολόγων αυξήθηκαν, αλλά μόνο κατά μία μονάδα βάσης περίπου. Οι προσδοκίες για κινήσεις επιτοκίων φέτος δεν μεταβλήθηκαν πολύ. Ο S&P 500 ανέβηκε για να κλείσει σε επίπεδο ρεκόρ.
Η ανεξαρτησία της Fed
Η ικανότητα της Fed να καθοδηγεί τη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο και να αντιστέκεται στις πολιτικές πιέσεις, είναι ένας βασικός λόγος για τον οποίο το δολάριο και η αγορά ομολόγων ύψους 29 τρισ. δολαρίων αποτελούν παγκόσμια σημεία αναφοράς.
Για το διακύβευμα εξάλλου της ανεξαρτησίας της κεντρικής τράπεζας αναφέρθηκαν σε κοινή δήλωση συμπαράστασης στον Πάουελ κορυφαία ονόματα της οικονομικής σκηνής, ανάμεσα τους πρώην κεντρικοί τραπεζίτες όπως η Τζάνετ Γέλεν.
«Η αναφερόμενη ποινική έρευνα εναντίον του προέδρου της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, Τζέι Πάουελ, αποτελεί μια άνευ προηγουμένου προσπάθεια να υπονομευθεί η ανεξαρτησία της Τράπεζας μέσω ποινικών διώξεων», ανέφερε μια δήλωση που υπογράφηκε από περισσότερους από δώδεκα υπογράφοντες.
«Έτσι ασκείται η νομισματική πολιτική στις αναδυόμενες αγορές με αδύναμους θεσμούς, με εξαιρετικά αρνητικές συνέπειες για τον πληθωρισμό και τη λειτουργία των οικονομιών τους γενικότερα», συνέχισε. «Δεν έχει θέση στις Ηνωμένες Πολιτείες, των οποίων η μεγαλύτερη δύναμη είναι το κράτος δικαίου, το οποίο βρίσκεται στο θεμέλιο της οικονομικής μας επιτυχίας».
Η αγορά ομολόγων
Ωστόσο η επιστροφή του Τραμπ στο Λευκό Οίκο επιφύλασσε την ανατροπή όλων όσων μέχρι πρόσφατα ήταν δεδομένα, από το ελεύθερο εμπόριο ως το ΝΑΤΟ. Το χρέος των ΗΠΑ βρίσκεται επίσης σε επίπεδα ρεκόρ για καιρό ειρήνης που ήδη δημιουργεί ανησυχίες στους επενδυτές καθώς συνδυάζεται με υψηλό έλλειμμα. Σε αυτό το εκρηκτικό μείγμα η απώλεια εμπιστοσύνης του παγκόσμιου κεφαλαίου στα προστατευτικά κιγκλιδώματα της Αμερικής σκιαγραφεί ένα εφιαλτικό σενάριο.
Μέχρι στιγμής, αυτό δεν έχει συμβεί. Και σε αντίθεση με τα περισσότερα επεισόδια επίθεσης κατά της Fed του περασμένου έτους, η κλιμάκωση της επίθεσης του Λευκού Οίκου πυροδότησε αντιδράσεις. Η «ανυπακοή» του Πάουελ έγινε δεκτή με ικανοποίηση από τους επενδυτές και πιθανότατα μείωσε το άμεσο πλήγμα στα αμερικανικά ομόλογα.
«Υπάρχουν ακόμη κάποιες σκέψεις από την αγορά ότι ο Τραμπ θα αποσυρθεί από το «κόκκινο κουμπί» εξηγεί ο Τζορτζ Κατραμπόνε, επικεφαλής σταθερού εισοδήματος στην DWS Americas. «Η κυβέρνηση δεν θέλει να αυξήσει τις αποδόσεις των μακροπρόθεσμων ομολόγων και η δημιουργία ερωτημάτων γύρω από την ανεξαρτησία της Fed κάνει ακριβώς αυτό».
Μπορεί να γυρίσει μπούμερανγκ
Το τελευταίο επεισόδιο στη σειρά ο Τραμπ θέλει να αποκτήσει τον έλεγχο της Fed θα μπορούσε να γυρίσει μπούμερανγκ, αναφέρουν παρατηρητές της κεντρικής τράπεζας.
Καταρχάς, αντί για μια ομαλά αποχώρηση, ο Πάουελ θα μπορούσε να επιλέξει να παραμείνει και να ηγηθεί μιας κίνησης αντίστασης, το επίκεντρο της αντιπολίτευσης στον διάδοχο του.
«Αυτό μπορεί να τον ωθήσει να παραμείνει» εκτιμά ο Ντόναλντ Κον, ο οποίος ήταν αντιπρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας κατά τη διάρκεια της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008. «Νομίζουν ότι τον αναγκάζουν να φύγει. Νομίζω ότι το μήνυμα που τους έστειλε χθες στο βίντεο ήταν: «Όχι, δεν με αναγκάζετε να φύγω, δεν πάω πουθενά, θα πολεμήσω αυτό το πράγμα. Δεν πρόκειται να σας αφήσω να καταστρέψετε αυτό το ίδρυμα»
Παράλληλα υπάρχουν νέα προσκόμματα στην έγκριση όποιου προτείνει ο Τραμπ ως διάδοχο του Πάουελ μαζί με την αυξανόμενη πιθανότητα, μόλις αναλάβει τα καθήκοντά του, ο επόμενος επικεφαλής να αντιμετωπίσει αντιξοότητες από τους συναδέλφους του στη χάραξη πολιτικής και τις χρηματοπιστωτικές αγορές.
Ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Τομ Τίλις δεσμεύτηκε να αντιταχθεί σε οποιονδήποτε υποψήφιο της Fed ενώπιον της τραπεζικής επιτροπής της Γερουσίας, μια κίνηση που θα μπορούσε να τους εμποδίσει να εξασφαλίσουν ψήφο εμπιστοσύνης, μέχρι να επιλυθεί το νομικό «νέφος» γύρω από τον Πάουελ. Όλες οι επιλογές του Τραμπ για την Fed αντιμετωπίζουν τώρα ένα εμπόδιο στην επιτροπή, η οποία χωρίς τον Τίλις χάνει την Ρεπουμπλικανική πλειοψηφία.
Στους κόλπους της κυβέρνησης Τραμπ
Στο εσωτερικό της κυβέρνησης, υπάρχει έκπληξη για την έντονη αντίδραση του Πάουελ και αυξανόμενη ανησυχία ότι η νομική δράση θα μπορούσε να μετατραπεί σε οπισθοδρόμηση για τα σχέδια του Τραμπ.
Ο Τραμπ δήλωσε αργά την Κυριακή ότι δεν γνώριζε την κλήτευση. Η γραμματέας Τύπου του Λευκού Οίκου, Καρολίν Λίβιτ, δήλωσε στους δημοσιογράφους τη Δευτέρα ότι ο πρόεδρος δεν είχε διατάξει την έρευνα και υπερασπίστηκε το δικαίωμά του να επικρίνει την κεντρική τράπεζα.
«Η κυβέρνηση Τραμπ έχει δεσμευτεί να αποκαταστήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες ως την πιο δυναμική οικονομία στον κόσμο και να διασφαλίσει ότι οι χρηματοπιστωτικές αγορές έχουν εμπιστοσύνη στη νομισματική πολιτική του έθνους μας», δήλωσε σε ανακοίνωσή του ο Κους Ντεσάι, εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου.
Ωστόσο, ορισμένοι αξιωματούχοι και σύμμαχοι του Τραμπ φοβούνται ότι είναι πλέον πιο πιθανό ο Πάουελ να επιμείνει και να παραμείνει στο διοικητικό συμβούλιο της Fed μετά τον Μάιο, ενώ η πιθανότητα να διοριστεί και να επιβεβαιωθεί ως πρόεδρος της Fed ο σύμβουλος του Λευκού Οίκου Κέβιν Χάσετ, ο οποίος θεωρείται ο επικρατέστερος υποψήφιος του Τραμπ, έχει υποστεί πλήγμα.
Άτομα που είναι εξοικειωμένα με το θέμα περιέγραψαν την προσδοκία για σημαντική αντίδραση από την κλήτευση της Fed. Μερικοί επικρίνουν τον Μπιλ Πουλτ, επικεφαλής της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Χρηματοδότησης Στέγασης, ο οποίος υπήρξε ένας από τους κινητήριους μοχλούς των επιθέσεων της κυβέρνησης κατά της Fed.
Ωστόσο, το γεγονός ότι οι αγορές δέχτηκαν με ψυχραιμία την κλήτευση του Πάουελ θα ενισχύσει την πεποίθηση του Τραμπ ότι έχει το πράσινο φως για να κυνηγήσει τον πρόεδρο της Fed, σύμφωνα με τον πρώην επικεφαλής στρατηγικής του Λευκού Οίκου, Στιβ Μπάνον. «Οι αγορές μετοχών και ομολόγων προφανώς υποστηρίζουν τον πρόεδρο» είπε ο Μπάνον. «Γιατί; Επειδή ο χειρισμός της οικονομίας τις έχει κάνει πλουσιότερες».
Η δύσκολη εξίσωση της Fed
Αλλά και χωρίς την πολιτική πίεση η Fed βρίσκεται σε δύσκολη περίοδο για την χάραξη νομισματικής πολιτικής.
Η οικονομία βρίσκεται σε ευαίσθητη θέση, με κινδύνους και στις δύο πλευρές της εντολής της Fed ήτοι σταθερές τιμές και μια ισχυρή αγορά εργασίας. Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής έχουν μειώσει τα επιτόκια τρεις φορές από τον Σεπτέμβριο, αλλά οι αποφάσεις πάρθηκαν υπό το καθεστώς των όχι συνηθισμένων διαφωνιών δείχνοντας ότι είναι δύσκολο ακόμη και για έναν πρόεδρο όπως ο Πάουελ, με ευρύ σεβασμό μεταξύ των συναδέλφων, να σφυρηλατήσει συναίνεση.
Οι τελευταίες συγκρούσεις «θα μπορούσαν να κάνουν πολύ πιο δύσκολο για την κυβέρνηση να περάσει έγκαιρα ο υποψήφιος που επέλεξε ο Πρόεδρος Τραμπ για να αντικαταστήσει τον Πάουελ» εξηγεί η Κάθριν Τζατζ, καθηγήτρια νομικής στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια που μελετά την Fed. «Και θα μπορούσε να κάνει πιο δύσκολο για αυτόν τον πρόεδρο, μόλις επιβεβαιωθεί, να κερδίσει τον σεβασμό που χρειάζεται για να ηγηθεί πραγματικά του διοικητικού συμβουλίου και της FOMC».
Από την άλλη ο Αμερικανός πρόεδρος παρουσιάζεται αδιάλλακτος όσον αφορά την επιθυμία του για σημαντική μείωση των επιτοκίων, καθώς μπήκαμε στη χρονιά των μεσοπρόθεσμων εκλογών. Ο Τραμπ θέλει φθηνότερο χρήμα, καθώς οι ψηφοφόροι διαμαρτύρονται για το υψηλό κόστος ζωής, ενώ οι Ρεπουμπλικάνοι του υπέστησαν ήττες στις ψηφοφορίες εκτός έτους.
Για τους επενδυτές και τους οικονομολόγους, ωστόσο, υπάρχει ο κίνδυνος η πίεση στο βραχυπρόθεσμο κόστος δανεισμού της Fed να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα στα μακροπρόθεσμα επιτόκια που καθορίζουν το κόστος ενός στεγαστικού δανείου ή ενός δανείου αυτοκινήτου.
Μετά από τρεις συνεχόμενες μειώσεις, η Fed του Πάουελ έχει στείλει μήνυμα ότι θα διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια, καθώς ο πληθωρισμός βρίσκεται πάνω από τον στόχο εδώ και χρόνια. Στο βιντεοσκοπημένο μήνυμά του αργά την Κυριακή, ο Πάουελ είπε ότι η διαμάχη με τον Τραμπ αφορά «το αν η Fed θα μπορέσει να συνεχίσει να καθορίζει τα επιτόκια με βάση τα στοιχεία και τις οικονομικές συνθήκες».
Ήταν ένα μήνυμα ανυπακοής, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θα λειτουργήσει, δήλωσε η Σάρα Μπίντερ, καθηγήτρια πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο Τζορτζ Ουάσινγκτον και συν-συγγραφέας του βιβλίου «Ο Μύθος της Ανεξαρτησίας: Πώς το Κογκρέσο Κυβερνά την Ομοσπονδιακή Τράπεζα».
«Όσο τολμηρός κι αν ήταν ο Πάουελ, η Fed παίζει άμυνα», είπε. «Είναι δύσκολο να σταματήσεις τον Τραμπ από το να πάρει αυτό που θέλει».
Πηγή: OT.gr
