Aποκλειστικό δημοσίευμα των New York Times αναφέρει πως το Πεντάγωνο χρησιμοποίησε μυστικό αεροσκάφος, βαμμένο ώστε να μοιάζει με πολιτικό, στην πρώτη επίθεση κατά σκάφους που η κυβέρνηση Τραμπ είχε χαρακτηρίσει ως «ναρκώπλοιο», σκοτώνοντας 11 ανθρώπους τον Σεπτέμβριο, σύμφωνα με αξιωματούχους που έχουν ενημερωθεί για την υπόθεση.
Το αεροσκάφος δεν έφερε ορατά όπλα κάτω από τα φτερά του, καθώς τα πυρομαχικά ήταν τοποθετημένα στο εσωτερικό της ατράκτου — μια λεπτομέρεια με ιδιαίτερη νομική σημασία.
Γιατί η «πολιτική» εμφάνιση αλλάζει τα πάντα
Η μη στρατιωτική όψη του αεροσκάφους είναι κρίσιμη, σημειώνουν νομικοί ειδικοί, επειδή η κυβέρνηση Τραμπ έχει υποστηρίξει ότι οι φονικές επιθέσεις σε σκάφη είναι νόμιμες, καθώς ο ίδιος ο πρόεδρος είχε αποφανθεί ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται σε ένοπλη σύγκρουση με καρτέλ ναρκωτικών.
Ωστόσο, το διεθνές δίκαιο απαγορεύει ρητά στους εμπόλεμους να προσποιούνται ότι είναι άμαχοι για να αιφνιδιάσουν τον αντίπαλο. Πρόκειται για έγκλημα πολέμου γνωστό ως «δόλος» (perfidy).
«Αν δεν αναγνωρίζεται ως στρατιωτικό, δεν μπορεί να σκοτώνει»
Ο απόστρατος υποστράτηγος Στίβεν Λέπερ, πρώην ανώτατος νομικός σύμβουλος της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ, ήταν κατηγορηματικός: «Αν το αεροσκάφος ήταν βαμμένο, έτσι ώστε να αποκρύπτει τη στρατιωτική του φύση και πλησίασε αρκετά, ώστε οι επιβαίνοντες στο σκάφος να το δουν, τότε αυτό συνιστά έγκλημα πολέμου. Η απόκρυψη ταυτότητας είναι στοιχείο του δόλου».
Η επίθεση, οι επιζώντες και το δεύτερο χτύπημα
Σύμφωνα με αξιωματούχους που είδαν ή ενημερώθηκαν για βίντεο επιτήρησης, το αεροσκάφος κατέβηκε τόσο χαμηλά, ώστε να γίνει ορατό. Το σκάφος φέρεται να γύρισε προς τη Βενεζουέλα, μόλις το αντιλήφθηκε, λίγο πριν δεχθεί το πρώτο πλήγμα.
Δύο επιζώντες της αρχικής επίθεσης φέρονται να κουνούσαν τα χέρια τους προς το αεροσκάφος, έχοντας σκαρφαλώσει σε αναποδογυρισμένο τμήμα του σκάφους. Λίγο αργότερα σκοτώθηκαν σε δεύτερη επίθεση, η οποία βύθισε πλήρως τα συντρίμμια. Δεν είναι σαφές αν γνώριζαν ότι το πρώτο χτύπημα είχε γίνει με πύραυλο.
Αλλαγή τακτικής, αλλά όχι απαντήσεων
Μετά το περιστατικό, ο αμερικανικός στρατός φέρεται να άλλαξε τακτική, χρησιμοποιώντας πλέον εμφανώς στρατιωτικά αεροσκάφη, όπως drones MQ-9 Reaper. Σε επίθεση τον Οκτώβριο, δύο άνθρωποι κατάφεραν να σωθούν, κολυμπώντας μακριά από τα συντρίμμια και τελικά διασώθηκαν από τον στρατό, επιστρέφοντας στην Κολομβία και τον Ισημερινό.
Το Πεντάγωνο απαντά, χωρίς να μπει στην ουσία
Η Διοίκηση Ειδικών Επιχειρήσεων των ΗΠΑ αρνήθηκε να σχολιάσει το είδος του αεροσκάφους. Το Πεντάγωνο, ωστόσο, υποστήριξε ότι όλα τα μέσα του έχουν περάσει νομικό έλεγχο.
«Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις χρησιμοποιούν ένα ευρύ φάσμα τυπικών και μη τυπικών αεροσκαφών, ανάλογα με τις επιχειρησιακές ανάγκες», δήλωσε η εκπρόσωπος του Πενταγώνου Κίνγκσλεϊ Γουίλσον.
Λευκό αεροσκάφος χωρίς σήματα;
Αξιωματούχοι επιβεβαιώνουν ότι το αεροσκάφος δεν ήταν βαμμένο στο κλασικό στρατιωτικό γκρι και δεν έφερε διακριτικά. Χρήστες του Reddit είχαν ανεβάσει φωτογραφίες στις αρχές Σεπτεμβρίου, από ένα τροποποιημένο Boeing 737, βαμμένο λευκό με μπλε λωρίδα, στο αεροδρόμιο του St. Croix.
Αν και το αεροσκάφος εξέπεμπε στρατιωτικό σήμα μέσω αναμεταδότη, ειδικοί τονίζουν ότι οι άνθρωποι στο πλοίο δεν είχαν τρόπο να το αντιληφθούν.
123 νεκροί και μια αμφισβητούμενη «σύγκρουση»
Συνολικά, ο αμερικανικός στρατός έχει σκοτώσει τουλάχιστον 123 ανθρώπους σε 35 επιθέσεις κατά πλοίων σε Καραϊβική και Ειρηνικό. Πολλοί ειδικοί στο δίκαιο του πολέμου χαρακτηρίζουν τις εντολές Τραμπ και Χέγκσεθ παράνομες και δολοφονικές.
Η κυβέρνηση, πάντως, επιμένει ότι πρόκειται για «ένοπλη σύγκρουση» με 24 καρτέλ και εγκληματικές οργανώσεις που έχουν χαρακτηριστεί τρομοκρατικές, ένας ισχυρισμός που αμφισβητείται έντονα. Πάντως, μέχρι σήμερα, δεν έχει παρουσιάσει την παραμικρή απόδειξη ότι τα σκάφη που έγιναν στόχοι εμπλέκονταν πράγματι σε οποιαδήποτε λαθραία διακίνηση.
Το κρίσιμο ερώτημα
Όπως συνοψίζει ο καθηγητής Νομικής Τζέφρι Κορν: «Το βασικό ερώτημα είναι αν υπήρχε κάποιος αξιόπιστος λόγος να χρησιμοποιηθεί αεροσκάφος χωρίς διακριτικά, πέρα από το να εκμεταλλευτεί την ψευδαίσθηση πολιτικής ταυτότητας για τακτικό πλεονέκτημα».
Και αυτή ακριβώς η απάντηση είναι που μπορεί να κρίνει αν η επιχείρηση θα μείνει στην ιστορία ως αντιναρκωτική δράση ή ως έγκλημα πολέμου.
