Μετά το Πάσχα, εκτός απροόπτου, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) εκτιμάται ότι θα θέσει σε εφαρμογή μια ρύθμιση που φιλοδοξεί να αλλάζει τους όρους του παιχνιδιού στο στεγαστικό. Πρόκειται για το πολυσυζητημένο «fast-track» εργαλείο αλλαγής χρήσης κτιρίων, το οποίο θα επιτρέπει τη γρήγορη μετατροπή μη οικιστικών ακινήτων – από γραφεία και εμπορικά κέντρα έως παλιά ξενοδοχεία και βιομηχανικά κελύφη – σε κατοικίες, ακόμη και κατά παρέκκλιση των προβλέψεων των Γενικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΓΠΣ).
Η νέα παρέμβαση δεν προέκυψε τυχαία. Εντάσσεται στο πακέτο στεγαστικών μέτρων που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός κ. Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα της Βουλής στα μέσα Δεκεμβρίου, σε μια περίοδο όπου η στεγαστική πίεση έχει λάβει διαστάσεις κρίσης. Ο στόχος είναι διπλός: αφενός να ενεργοποιηθεί ένα τεράστιο απόθεμα κλειστών, εγκαταλελειμμένων ή ημιτελών κτιρίων και αφετέρου οι νέες κατοικίες που θα προκύψουν να κατευθυνθούν στη μακροχρόνια μίσθωση.
Τα ακίνητα που έχουν εγκαταλειφθεί
Το πρόβλημα είναι γνωστό και ορατό σε όποιον περπατά στο Κέντρο της Αθήνας, στις γειτονιές του Πειραιά, της Θεσσαλονίκης αλλά και σε τουριστικές περιοχές υψηλής ζήτησης. Μισοτελειωμένα ή εγκαταλελειμμένα βιομηχανικά κτίρια, άδεια γραφεία άλλων δεκαετιών, παλιά εμπορικά ακίνητα που δεν ανταποκρίνονται πια στις ανάγκες της αγοράς, παραμένουν αναξιοποίητα, ενώ την ίδια στιγμή χιλιάδες νοικοκυριά αναζητούν κατοικία με ενοίκια που… ξεφεύγουν.
Κι εδώ εμφανίζεται το πρώτο σημείο της υφιστάμενης πολεοδομικής πραγματικότητας που, σύμφωνα με την κυβέρνηση, πρέπει να αλλάξει. Όπως ανέφεραν αρμόδια στελέχη του ΥΠΕΝ, μιλώντας με τους διαπιστευμένους δημοσιογράφους, μετά το Πάσχα αναμένεται να είναι έτοιμο το νομοθετικό πλαίσιο που θα διευκολύνει τη γρήγορη αλλαγή χρήσης υφιστάμενων ακινήτων, τόσο σε εντός όσο και σε εκτός σχεδίου περιοχές.
Τυπικά, η δυνατότητα αλλαγής χρήσης υπάρχει και σήμερα, την οποία τα προηγούμενα χρόνια εκμεταλλεύτηκαν πολλοί ιδιοκτήτες κυρίως για την αξιοποίηση ισόγειων καταστημάτων ή κτιρίων γραφείων που μετέτρεψαν κυρίως σε καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης τύπου Airbnb και όχι σε κατοικίες. Στην πράξη, όμως, οι διαδικασίες είναι ιδιαιτέρως χρονοβόρες για αλλαγή χρήσης, αναθεωρήσεις αδειών και πολλαπλές εγκρίσεις και λειτουργούν αποτρεπτικά.
Το στοίχημα της απλοποίησης
Το «στοίχημα» έτσι για το ΥΠΕΝ είναι η απλοποίηση. Πώς θα γίνεται αυτή; Θα αρκεί μια βεβαίωση μηχανικού ή θα απαιτείται επιπλέον έλεγχος; Εκεί, σύμφωνα με τα όσα υποστηρίζουν τα ίδια στελέχη του υπουργείου, αναζητείται η χρυσή τομή η οποία ακόμη δεν έχει βρεθεί. Από τη μία, η ανάγκη για ταχύτητα είναι επιτακτική. Από την άλλη, πρέπει να μπουν ασφαλιστικές δικλίδες ώστε η παρέκκλιση να μην εξελιχθεί σε ανεξέλεγκτη χαλάρωση των κανόνων.
«Γιατί να τα δώσουμε όλα ως δικαίωμα στον μηχανικό;» διερωτώνται χαρακτηριστικά. Και προσθέτει: «Ήδη επεξεργαζόμαστε αυτήν τη στιγμή, ανάλογα με το κτίριο και τα χαρακτηριστικά του, να βάλουμε διαδικασίες που να είναι πιο εύκολες».
Ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα αφορά τη σύγκρουση με τα Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια. Η απάντηση είναι σαφής, αλλά όχι χωρίς ρίσκο: «η αλλαγή χρήσης θα μπορεί να γίνεται ακόμη και κόντρα στις προβλέψεις τους», σημειώνει ανώτατος παράγοντας του ΥΠΕΝ. Πρόκειται ωστόσο για μια επιλογή που ενδέχεται να δοκιμαστεί νομικά, καθώς κάθε τέτοια ρύθμιση μπορεί να κριθεί, υπό το πρίσμα της συνταγματικότητας, από το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ).
Εδώ, όμως, η κυβέρνηση σκοπεύει να επικαλεστεί λόγους υπέρτερου δημοσίου συμφέροντος. Το στεγαστικό πρόβλημα, σε συνδυασμό με το δημογραφικό, δεν είναι απλώς κοινωνικό ζήτημα, αγγίζει, όπως λέει η ίδια πηγή, ακόμη και τον πυρήνα του εθνικού συμφέροντος.
Βασικό επιχείρημα του υπουργείου, σε περίπτωση που υπάρξει προσφυγή στη Δικαιοσύνη, είναι ότι η αλλαγή χρήσης θα αφορά αποκλειστικά υφιστάμενα κτίρια. «Δεν ανοίγει ο δρόμος για νέες κατασκευές με χρήσεις που δεν προβλέπει ο πολεοδομικός σχεδιασμός. Μιλάμε για υπάρχοντα κτίρια που θα αλλάξουν χρήση για να στεγάσουν νοικοκυριά. Βεβαίως, απαιτούνται σαφείς κανόνες ώστε η διευκόλυνση να μην οδηγήσει σε καταστρατηγήσεις: ούτε επιπλέον τετραγωνικά, ούτε μετατροπή των νέων κατοικιών σε βραχυχρόνια μίσθωση», αναφέρει, επισημαίνοντας ότι γι΄ αυτό αναζητούνται δικλείδες ασφαλείας.
ΠΗΓΗ: ot.gr
