Σε ρεκόρ εξαγωγών φυσικού αερίου μπορεί να οδηγηθεί η Ελλάδα τη δεκαετία 2026 – 2030, αν και οι γεωπολιτικές προκλήσεις προκαλούν αβεβαιότητα ως προς τα μεγέθη των ποσοτήτων.
Όπως και να έχει, η Μελέτη Πρόβλεψης Ζήτησης (Demand Forecast Study) 2026 – 2030 που ανήρτησε ο ΔΕΣΦΑ αναδεικνύει την Ελλάδα ως δυνητικό κόμβο εξαγωγών φυσικού αερίου για τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη, με ρόλο που μπορεί να ενισχυθεί περαιτέρω υπό συγκεκριμένες γεωπολιτικές και πολιτικές συνθήκες. Ωστόσο, ο ΔΕΣΦΑ υπογραμμίζει ότι οι εξαγωγές παραμένουν το πιο αβέβαιο σκέλος της πρόβλεψης και απαιτούν ευέλικτο σχεδιασμό υποδομών και πολιτικής, ώστε το σύστημα να μπορεί να ανταποκριθεί τόσο σε χαμηλά όσο και σε υψηλά σενάρια ροών.
Κυρίαρχο το φυσικό αέριο στην εγχώρια αγορά τη δεκαετία
Την ίδια στιγμή η Μελέτη του Διαχειριστή που αφορά τόσο την εγχώρια ζήτηση όσο και τις εξαγωγές φυσικού αερίου αποκαλύπτει πως το καύσιμο θα παραμείνει στη δεκαετία κυρίαρχο. Και παρά την διείσδυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στο ηλεκτρικό σύστημα – θα είναι στο 62% το 2026 και θα ανέβει στο 70% το 2035 – το φυσικό αέριο θα χρησιμοποιείται ως καύσιμο ευελιξίας στην ηλεκτροπαραγωγή αλλά και ως ενεργειακός δίαυλος της Ελλάδας με τις αγορές της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης.
Στο βασικό σενάριο που έχει κάνει ο ΔΕΣΦΑ, η εγχώρια κατανάλωση φυσικού αερίου αυξάνεται από περίπου 6 δισ. κυβικά μέτρα (bcm) το 2026 σε 7,1 bcm το 2033 και στη συνέχεια παραμένει σχεδόν αμετάβλητη έως το 2035. Η εξέλιξη αυτή αντανακλά την έξοδο από την εποχή της έντονης μεταβλητότητας που προκάλεσαν οι υψηλές τιμές της διετίας 2022–2023 και την επιστροφή σε πιο «ώριμα» επίπεδα ζήτησης.
Η ζήτηση αερίου για ηλεκτροπαραγωγή εκτιμάται ότι θα κορυφωθεί γύρω στα 4,5 bcm το 2032 και θα διατηρηθεί σε παρόμοια επίπεδα έως το τέλος της περιόδου αναφοράς. Καθοριστικό ρόλο σε αυτή την εξέλιξη διαδραματίζουν οι νέες διεθνείς ηλεκτρικές διασυνδέσεις, οι οποίες ενισχύουν τις καθαρές εξαγωγές ρεύματος και αυξάνουν τη λειτουργία των μονάδων φυσικού αερίου.
Στα δίκτυα διανομής, η ζήτηση εμφανίζει σταθερή ανοδική πορεία, αυξανόμενη κατά περίπου 24% έως το 2035, λόγω της επέκτασης των υποδομών σε νέες περιοχές της χώρας. Παράλληλα, οι καταναλωτές που συνδέονται απευθείας στο δίκτυο υψηλής πίεσης –κυρίως βιομηχανικοί– αναμένεται να ανακάμψουν πλήρως από το 2029, μετά την πτώση που προκάλεσαν οι υψηλές τιμές ενέργειας.
Ρεκόρ στις εξαγωγές ποσοτήτων σε φυσικό αέριο
Οι εξαγωγές φυσικού αερίου αποτελούν έναν από τους πλέον αβέβαιους αλλά και στρατηγικά κρίσιμους παράγοντες της Μελέτης Πρόβλεψης Ζήτησης (DFS) 2026–2035 του ΔΕΣΦΑ.
Σε αντίθεση με την εγχώρια κατανάλωση, η οποία εμφανίζει σαφή τάση σταθεροποίησης, οι διασυνοριακές ροές φυσικού αερίου επηρεάζονται καθοριστικά από γεωπολιτικές εξελίξεις, ευρωπαϊκές πολιτικές αποφάσεις και τον βαθμό απεξάρτησης της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο.
Η μελέτη του Διαχειριστή προχωρά σε δύο σενάρια πρόβλεψης ένα ελάχιστου δυναμικού και ένα μέγιστου δυναμικού εξαγωγών.
Το κατώτερο όριο βασίζεται σε γνωστές και εκτιμώμενες δεσμεύσεις δυναμικότητας στα σημεία διασύνδεσης του ελληνικού συστήματος μεταφοράς με τις γειτονικές χώρες. Το όριο αυτό αποτυπώνει μια πιο συντηρητική προσέγγιση, λαμβάνοντας υπόψη ότι οι δεσμεύσεις δυναμικότητας δεν μεταφράζονται πάντα σε πραγματικές φυσικές ροές.
Το ανώτερο όριο, αντίθετα, βασίζεται στην εκτίμηση του περιφερειακού «κενού προσφοράς» φυσικού αερίου στη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη, το οποίο θα μπορούσε να καλυφθεί από την Ελλάδα σε περίπτωση πλήρους ή εκτεταμένης διακοπής των ρωσικών ροών. Το σενάριο αυτό συνάδει με την ευρωπαϊκή πολιτική κατεύθυνση για σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου.
Έτσι οι εκτιμήσεις δείχνουν το δυναμικό των εξαγωγών να κυμαίνεται μεταξύ 1,3 και 3,8 δισ. κυβικών μέτρων (bcm) το 2026. Μέχρι το 2035, το εύρος αυτό διαμορφώνεται μεταξύ 1,9 και 3,5 bcm ετησίως.
Ακόμη και αν οι ποσότητες που εξαχθούν σε φυσικό αέριο κινηθούν στα χαμηλότερα όρια των προβλέψεων η Ελλάδα πετυχαίνει ένα ρεκόρ εξαγωγών. Όταν το 2025 εκτιμάται ότι θα κλείσει στα 720 εκατ. κυβικά μέτρα.
Οι γεωπολιτικοί παράγοντες και η αγορά
Η μελέτη επισημαίνει ότι η μεταβλητότητα των εξαγωγών έχει αυξηθεί σημαντικά μετά το 2022. Ενδεικτικά, τα ιστορικά υψηλά επίπεδα εξαγωγών από το ελληνικό σύστημα προς τη Νοτιοανατολική Ευρώπη το 2022 και το 2023, ως αποτέλεσμα της ενεργειακής κρίσης μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, δεν συνεχίστηκαν. Το 2024 οι ροές υποχώρησαν . Το πρώτο εξάμηνο του 2025 καταγράφεται εκ νέου αύξηση, χωρίς ωστόσο επιστροφή στα επίπεδα της περιόδου κορύφωσης.
Στους βασικούς παράγοντες που μπορούν να ενισχύσουν το εξαγωγικό δυναμικό περιλαμβάνονται:
- καθυστερήσεις σε ανταγωνιστικές υποδομές στην περιοχή,
- αύξηση της ζήτησης στα Βαλκάνια, Ουκρανία.
Αντίθετα, παράγοντες όπως η παραμονή ρωσικού ελέγχου σε κρίσιμες υποδομές, η αβεβαιότητα γύρω από το καθεστώς εισαγωγών μέσω Τουρκίας ή η μη πλήρης ανάκαμψη της ουκρανικής ζήτησης μπορούν να περιορίσουν τις πραγματικές ροές.
Πηγή: ot.gr
