Η προκατάληψη για τα οπιοειδή στην Ελλάδα

Τα οπιοειδή στην Ελλάδα είναι συνυφασμένα με τα ναρκωτικά, ως επικίνδυνες ουσίες οι οποίες προκαλούν εθισμό και βλάβες στο νευρικό σύστημα, την ίδια στιγμή που χορηγούνται ως αναλγητικά φάρμακα σε άτομα με σοβαρές και συνήθως ανίατες ασθένειες, όπως ο καρκίνος.

Το ανεπαρκές νομοθετικό πλαίσιο, η ελλιπής εκπαίδευση ως προς την χρήση τους και πάνω απ’ όλα η προκατάληψη ως προς την ορολογία – όχι μόνο των επαγγελματιών υγείας αλλά και όλης της κοινωνίας – δημιουργούν σύγχυνση γύρω από τα οπιοειδή στην χώρα μας.

Η Διεθνής Ομάδα Συνεργασίας του Προγράμματος «Πρόσβαση των οπιοειδών φαρμάκων στην Ευρώπη» (ΑΤΟΜΕ) διοργάνωσε Συμπόσιο για τη Βελτίωση της Πρόσβασης στα Οπιοειδή Φάρμακα με στόχο να εξασφαλιστεί η ισορροπία των εθνικών πολιτικών σχετικά με τις ελεγχόμενες ουσίες, που δεν φαίνεται να πληρούνται αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα.

«Ακόμα και σήμερα ο νόμος (3459/2006), ονομάζεται «Κώδικας Νόμων για τα Ναρκωτικά», αντί να υπάρχει ένας άλλος όρος όπως, «Νόμος περί των ελεγχόμενων ουσιών», με αποτέλεσμα να έχει περάσει στην κοινή γνώμη σαν κάτι το αρνητικό, κάτι που προκαλεί βλάβη και μπορεί να τους οδηγήσει στον θάνατο», λέει ο κ. δικηγόρος κ. Σπυρίδων Καρανικόλας.

Ο κ. Φίλιππος Μαυροκορδάτος, Διευθυντής στο Διεπιστημονικό Ιατρείο Πόνου της κλινικής Cecil στην Λωζάνη και Πρόεδρος της Ελβετικής Εταιρείας Επεμβατικής Ιατρικής Πόνου συμπληρώνει: «Πρέπει να σταματήσουμε να αναφερόμαστε στις ναρκωτικές ουσίες ως εξάρτηση, αλλά ως αντιμετώπιση και αποθεραπεία πόνου. Οι άνθρωποι δεν εθίζονται με τα οπιοειδή, αλλά τους βοηθάνε να μην πονάνε».

Ο ΟΚΑΝΑ είναι ο μόνος οργανισμός σήμερα, ο οποίος έχει δια νόμου την δυνατότητα να υποστηρίζει φαρμακευτικά τα εξαρτημένα άτομα, χρησιμοποιώντας υποκατάστατα όπως η μεθαδόνη και η βουπρενορφίνη, κάτι το οποίο δεν ισχύει για άτομα που πάσχουν από σοβαρές ασθένειες και χρήζουν ανακουφιστικής φροντίδας.

Δημιουργούνται όμως και λειτουργικά προβλήματα στην χορήγηση των οπιοειδών ουσιών, αφού δεν συνταγογραφούνται όπως τα κοινά φάρμακα, αλλά χρειάζεται ειδικό συνταγολόγιο,ενώ η συνταγή καλύπτει μόνο την πενθήμερη καθημερινή θεραπεία του ασθενούς.

Σύμφωνα με το Διεθνές Παρατηρητήριο της Ανακουφιστικής Φροντίδας, η Ελλάδα βρίσκεται στο τρίτο στάδιο μαζί με τις χώρες οι οποίες έχουν περιορισμένη και μεμονωμένη πρόσβαση και αυτή κυρίως παρέχεται κατ’ οίκον.

Έτσι υπάρχουν μόνο συμβουλευτικές ομάδες στα νοσοκομεία, μονάδες κατ’ οίκον φροντίδας και κέντρα ημερήσιας απασχόλησης. Ανάμεσα σ’ αυτά είναι η «Γαλιλαία» και η «Μέριμνα», μη κυβερνητικές οργανώσεις που διατηρούν εδώ και λίγα χρόνια πρόγραμμα κατ’ οίκον ανακουφιστικής φροντίδας και ψυχολογικής υποστήριξης για ενήλικες, παιδιά και εφήβους που πάσχουν από μη ιάσιμη ασθένεια με μειωμένο προσδόκιμο ηλικίας.

«Το κράτος φαίνεται ότι έχει πρόθεση να βοηθήσει. Αυτό φαίνεται και απ’ το σχέδιο δράσης κατά του καρκίνου αλλά και απ’ το σχέδιο για την δημιουργία ξενώνα και για την κατ’ οίκον φροντίδα όσο και για την εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας. Αλλά το πρόβλημα που αντιμετωπίσαμε και εμείς, όταν ξεκινήσαμε το πρόγραμμα της κατ’ οίκον φροντίδας στην «Γαλιλαία», είναι ότι δεν υπάρχει νόμος για την ανάπτυξη τέτοιων ομάδων», λέει η κυρία Αλίκη Τσερκέζογλου, γυναικολόγος-ογκολόγος και επιστημονική υπεύθυνη της Μονάδας Ανακουφιστικής Φροντίδας «Γαλιλαία».

«Μια προσπάθεια δημιουργίας ενδονοσοκομειακής ομάδας ανακουφιστικής φροντίδας έγινε στο ογκολογικό νοσοκομείο «Άγιος Σάββας»», συμπληρώνει η κυρία Τσερκέζογλου, «επειδή δεν υπάρχει όμως η σχετική νομοθετική ρύθμιση και η κατεύθυνση είναι δύσκολη η υλοποίηση της».

Η προσπάθεια για την βελτίωση της πρόσβασης των οπιοειδών ουσιών στην Ελλάδα συνεχίζεται από το πρόγραμμα της ΑΤΟΜΕ και ευελπιστούν στο άμεσο μέλλον να ξεπεραστούν οι φραγμοί και να υλοποιηθεί η ανακουφιστική φροντίδα με την δημιουργία ξενώνων, για αυτούς που τους έχουν πραγματικά ανάγκη.