Θα μπορέσει να κάνει και πάλι ένα μαγικό ξέσπασμα με το νέο της βιβλίο αποκλειστικά για ενηλίκους η δημιουργός του Χάρι Πότερ, Τζ. Κ. Ρόουλινγκ, ή θα αποδειχθεί η προσπάθειά της να περάσει στο κλασικό μυθιστόρημα ένα φιάσκο; Σε λίγες ημέρες θα ξέρουμε. Σίγουρα η κυκλοφορία του μυθιστορήματός της The casual vacancy (Η χηρεύουσα θέση, προηγούμενος τίτλος Responsible) την περασμένη Πέμπτη στο μεγαλύτερο κομμάτι του δυτικού κόσμου θεωρήθηκε το μεγάλο «μπαμ» της χρονιάς. Είναι το εκδοτικό γεγονός που όλοι, εκδότες, βιβλιοπώλες αλλά και φαν της Ρόουλινγκ, περίμεναν με αγωνία.
Πολλοί και σπουδαίοι λογοτέχνες, όπως ο συμπατριώτης της Ιαν Ράνκιν, μετέθεσαν την κυκλοφορία του νέου βιβλίου τους για να μη συμπέσουν πάνω στην τρέλα της πρώτης ημέρας. Οι πρώτες γνώμες από δημοσιογράφους που το διάβασαν υπογράφοντας ένα «σύμφωνο μη δημοσιοποίησης» διίστανται. Αλλοι το βρίσκουν γοητευτικό, άλλοι «θαμπό» έως «βαρετό». Κάποιοι την καλούν να γυρίσει και πάλι στα παιδικά βιβλία. Η ίδια δηλώνει ότι δεν την ενδιαφέρει και τόσο πολύ το αποτέλεσμα: «Το πολύ-πολύ να πουν ότι είναι σοκαριστικά κακό».
Παρ’ όλα αυτά η τυραννισμένη μητέρα που πρωτοέγραψε τον Χάρι Πότερ μέσα σε ένα τρένο έχει ετοιμάσει με μεγάλη προσοχή την παγκόσμια εκστρατεία για το νέο της βιβλίο. Με άκρα μυστικότητα σχετικά με το περιεχόμενό του φρόντισε να σχεδιάσει το μάρκετινγκ, που ξεκίνησε στην αρχή του καλοκαιριού, δίνοντας στη δημοσιότητα τον τίτλο και το εξώφυλλο του βιβλίου.
Μία ημέρα πριν από την επίσημη κυκλοφορία σε Αγγλία και Αμερική οι κούτες με το μυθιστόρημα μεταφέρθηκαν με άκρα μυστικότητα στα βιβλιοπωλεία και με τη συμφωνία να μην ανοιχτούν πριν από τις 8 το πρωί της 27ης Σεπτεμβρίου, ημέρα κυκλοφορίας του. Λονδρέζος βιβλιοπώλης δήλωσε ότι, αν και θα ήθελε, δεν θα έμπαινε στον πειρασμό να σπάσει το εμπάργκο. Ισως λόγω και κάποιας ρήτρας. Μάταια αγγλικές και αμερικανικές εφημερίδες τής ζήτησαν προδημοσιεύσεις: η Ρόουλινγκ αρνήθηκε.
Αν μπει κάποιος και δει την καινούργια ιστοσελίδα των φαν της Ρόουλινγκ (Jo για τους φίλους της), όπου ποζάρει σαν κάτι παραπάνω από τη βασίλισσα της Αγγλίας (www.inhonorofrowling.com) θα καταλάβει πώς αισθάνεται πλέον μια γυναίκα που έχει περάσει τις ταξικές ή όποιες διαχωριστικές γραμμές. Η ατημέλητη κοκκινομάλλα που έγραφε τις περιπέτειες του Πότερ στα καφενεία του Leith έχει σιγά-σιγά μετατραπεί σε μια γυαλιστερή ξανθιά που ντύνεται με ρούχα υψηλής ραπτικής, κυκλοφορεί με σωματοφύλακες και ζει πίσω από ένα καλά προστατευμένο βασίλειο πλούτου.
Μια δημοσιογράφος έλεγε ότι το να πάρεις πια μια συνέντευξη από τη Ρόουλινγκ είναι ένας Γολγοθάς, χρειάζεται να υπογράψεις περισσότερα νομικά έγγραφα απ’ ό,τι χρειάζονται για να αγοράσεις ένα σπίτι. Πολλοί αμερικανοί δημοσιογράφοι θυμούνται από παλαιότερες επαφές μαζί της πόσο καταπιεστική ήταν και σχολαστική στο να ελέγχει από πριν οτιδήποτε είχε να κάνει με την προσωπική της προβολή.
Η ίδια, μια ημέρα πριν από την έκδοση του βιβλίου, δήλωσε σε μια δημοσιογράφο από τη Μελβούρνη ότι δεν πρόκειται να αλλάξει: «Μέχρι την ημέρα που θα πεθάνω θα βλέπω τον εαυτό μου διαφορετικά από τον τρόπο που με βλέπουν οι άλλοι. Είμαι ευγνώμων για την οικονομική επιτυχία μου, αλλά ένα μέρος του εαυτού μου δύσκολα την αποδέχεται».
Το Casual vacancy το εμπνεύσθηκε μέσα σε ένα αεροπλάνο στη διάρκεια μιας υπερατλαντικής πτήσης. Διάβαζε κάτι για τις τοπικές εκλογές και από εκεί της ήρθε η ιδέα. Η ίδια λέει ότι το μυθιστόρημά της είναι μια «μαύρη κωμωδία» με πολιτικό χρώμα, γι’ αυτό και ο εκδότης της ζητεί ο τίτλος σε κάθε χώρα να ανταποκρίνεται σε αυτό.
Η ιστορία εκτυλίσσεται σε μια μικρή αγγλική πόλη, το Πάγκφορντ. Ο ενοριακός σύμβουλος Μπάρι Φεργουέδερ πεθαίνει αναπάντεχα στα 40 του και ο μικρόκοσμος της πόλης συγκλονίζεται. Το Πάγκφορντ είναι ένα ειδυλλιακό μέρος, χαρακτηριστικό αγγλικό τοπίο, με πλακόστρωτη κεντρική πλατεία και ένα αρχαίο αββαείο. Αλλά πίσω από την ηρεμία και την ομορφιά του κρύβεται μια εμπόλεμη πόλη. Οι πλούσιοι βρίσκονται σε πόλεμο με τους φτωχούς, οι έφηβοι με τους γονείς τους, οι γυναίκες με τους άνδρες τους, οι δάσκαλοι με τους μαθητές τους. Το Πάγκφορντ δεν είναι καθόλου αυτό που φαίνεται.
Η άδεια θέση του Μπάρι στην ενορία θα γίνει ο καταλυτικός παράγοντας για να ξεσπάσει ο μεγαλύτερος πόλεμος που έχουν ζήσει ποτέ οι κάτοικοι. Η πόλη βαδίζει προς τις εκλογές μέσα σε ένα κλίμα πάθους, υποκρισίας, αλλά και απροσδόκητων αποκαλύψεων. Η Ρόουλινγκ, που υπήρξε και η ίδια μια μητέρα που δύσκολα τα έβγαζε πέρα, νιώθει την ανάγκη να μιλήσει για τις ανασφαλείς μητέρες που ματαίως αναζητούν στήριξη και συμβουλές για τα παιδιά τους.
«Είμαστε μια κοινωνία σνομπ»
«Στη δεκαετία του 1990», λέει η αγγλίδα συγγραφέας, «υπήρχε μια κάποια κοινωνική αναδιανομή του πλούτου. Μια μονογονεϊκή οικογένεια αισθανόταν καλύτερα. Τώρα όχι». Η Ρόουλινγκ θεωρεί ότι το βιβλίο της είναι ταξικό, αφορά δηλαδή τις τάξεις και τις διαφορές τους. «Είμαστε μια κοινωνία σνομπ» θα πει. Και στο βιβλίο της σατιρίζει την ελίτ που νομίζει ότι μόνο αυτή ξέρει τι πρέπει να γίνει για τους άλλους.
Από την άλλη διατείνεται ότι γνωρίζει καλύτερα τη μεσαία τάξη. Μάλιστα, όσο προχωρούσε στη συγγραφή του βιβλίου, συνειδητοποιούσε ότι έχει κάτι τερατώδες στη συμπεριφορά της. Η ενασχόλησή της με την πολιτική είναι παλαιότερη – σημειωτέον ότι είχε ενισχύσει το 2008 το Εργατικό Κόμμα με 1 εκατ. στερλίνες.
Ποιο θα είναι το λογοτεχνικό αποτέλεσμα του βιβλίου της ούτε η ίδια δεν ξέρει. Στην αρχή είχε σκεφτεί να το γράψει με ψευδώνυμο, αλλά απέρριψε την ιδέα λέγοντας ότι δεν έχει τίποτε να φοβηθεί. Η γνώμη των κριτικών δεν φαίνεται να την πολυενδιαφέρει. Ο διάσημος κριτικός Χάρολντ Μπλουμ είχε πει απαξιωτικά ότι σε μια τυχαία σελίδα του Χάρι Πότερ είχε βρει επτά κλισέ.
Μπορεί, όπως αναφέρει η ίδια, το μυθιστόρημά της να είναι κακό και να απογοητεύσει τους φαν του Χάρι Πότερ, αλλά πίστευε ότι έπρεπε να το γράψει. Το πολύ-πολύ, λέει, να μου πουν «γύρνα πίσω στους μάγους σου και στα θαύματα». Σε μια πρόσφατη συνέντευξή της στο BBC δεν απέκλεισε την ιδέα να ξαναγράψει μυθιστόρημα για παιδιά, όχι όμως ως συνέχεια ή προϊστορία του Χάρι Πότερ.
Πάνω από 450 εκατομμύρια πωλήσεις
Στην αγγλική του έκδοση το βιβλίο The casual vacancy αναπτύσσεται σε 480 σελίδες. Κυκλοφορεί από τον εκδοτικό οίκο Little Brown ταυτόχρονα σε Βρετανία (αντί 20 στερλινών – 12 στερλίνες κοστίζει το e-book) και ΗΠΑ, στη Γερμανία από τους αδελφούς εκδοτικούς οίκους Carlsen και Ullstein με τον τίτλο Ξαφνικός θάνατος και στη Γαλλία από τους εκδοτικούς οίκους Grasset και Le Livre de Poche. Στη Βρετανία και στην Αμερική κυκλοφόρησε και την πρώτη ημέρα πούλησε 2 εκατομμύρια τιράζ. Στην Ελλάδα κυκλοφορεί στις 14 Δεκεμβρίου 2012 από τις εκδόσεις Ψυχογιός.
Στην αγγλική του έκδοση το βιβλίο The casual vacancy αναπτύσσεται σε 480 σελίδες. Κυκλοφορεί από τον εκδοτικό οίκο Little Brown ταυτόχρονα σε Βρετανία (αντί 20 στερλινών – 12 στερλίνες κοστίζει το e-book) και ΗΠΑ, στη Γερμανία από τους αδελφούς εκδοτικούς οίκους Carlsen και Ullstein με τον τίτλο Ξαφνικός θάνατος και στη Γαλλία από τους εκδοτικούς οίκους Grasset και Le Livre de Poche. Στη Βρετανία και στην Αμερική κυκλοφόρησε και την πρώτη ημέρα πούλησε 2 εκατομμύρια τιράζ. Στην Ελλάδα κυκλοφορεί στις 14 Δεκεμβρίου 2012 από τις εκδόσεις Ψυχογιός.
Τα επτά βιβλία της Ρόουλινγκ με ήρωα τον Χάρι Πότερ έχουν πουλήσει ως σήμερα περισσότερα από 450 εκατομμύρια αντίτυπα. Στην Αγγλία μόνο το τελευταίο του Χάρι Πότερ έχει πουλήσει 31 εκατομμύρια και ακολουθεί ο Τζέιμι Ολιβερ με 10 εκατομμύρια αντίτυπα. Φυσικά η συγγραφέας άλλαξε τον παλιό εκδοτικό οίκο της, Bloomsbury και, όπως φημολογείται, πούλησε τα δικαιώματα του The casual vacancy για πολλά εκατομμύρια στερλίνες στους μεγαλύτερους εκδοτικούς οίκους του κόσμου. Η Τζ. Κ. Ρόουλινγκ έχει ήδη συγκεντρώσει μια τεράστια προσωπική περιουσία, κερδίζοντας μια θέση στη λίστα των δισεκατομμυριούχων του περιοδικού «Forbes».
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
