«Mε μια λέξη: διαφθορά»… Αυτή ήταν η απάντηση που έδωσε στο «Βήμα» ο υποψήφιος φοιτητής μεταπτυχιακού προγράμματος του Πανεπιστημίου Κρήτης K. Ρητινιώτης, σχολιάζοντας – ως ένας εκ των πρωταγωνιστών – την υπόθεση του άτυχου καθηγητή του ιδρύματος Στέλιου Αλεξανδρόπουλου, που υπέστη πρόσφατα καρδιακό επεισόδιο μέσα στο γραφείο του. Ο K. Ρητινιώτης ήταν ένας από τους «πρώτους των πρώτων» από πλευράς τυπικών προσόντων ανάμεσα στους υποψηφίους του μεταπτυχιακού προγράμματος Πολιτικής Επιστήμης και Θεωρίας, του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης. H αίτησή του όμως απερρίφθη. Την περίπτωση αυτή, όπως και πολλές άλλες, κατήγγειλε ο Στέλιος Αλεξανδρόπουλος υποβάλλοντας σειρά ενστάσεων για παράτυπες διαδικασίες στο ίδρυμα. Ακολούθησαν η παραπομπή του σε πειθαρχικό συμβούλιο με εξουσία να αποφασίσει ως και την απόλυσή του και ο αιφνίδιος θάνατός του από καρδιακό επεισόδιο μετά την τοποθέτησή του στη γενική συνέλευση του Τμήματός του.
Το Πανεπιστήμιο Κρήτης μοιάζει ήδη με ένα καζάνι που βράζει. Αλληλοκατηγορίες μεταξύ των καθηγητών για παρασιτικές σχέσεις διαπλοκής, συνθήματα στους τοίχους για τα «λαμόγια που φάγανε τον Αλεξανδρόπουλο», απειλητικά σημειώματα. Το θέμα φθάνει τώρα στη Δικαιοσύνη, καθώς ο κ. Ρητινιώτης προσφεύγει άμεσα στα αρμόδια δικαστήρια, ζητώντας έρευνα της περίπτωσής του.
«Με απειλείτε με τις συνέπειες του νόμου για δεύτερη φορά» είχε γράψει σε ιδιόχειρο σημείωμά του ο άτυχος καθηγητής πριν από οκτώ μήνες, απευθυνόμενος στην πρυτανεία του ιδρύματος. «Εάν επιθυμείτε να ποινικοποιήσετε τις απόψεις μου, δεν μπορώ να σας εμποδίσω. Μπορώ μόνο να πω ότι είναι ειρωνεία ότι το επιδιώκετε εσείς που ελέγχεστε με τόσες παραλείψεις». «Δεν έχω την πρόθεση να θίξω την τιμή και την αξιοπρέπεια κανενός» συνέχιζε στο σημείωμά του ο Στέλιος Αλεξανδρόπουλος. «Δεν στρέφομαι κατά προσώπων αλλά κατά πράξεων. Εσείς αποκλείετε ακόμη και το λάθος. Κανείς δεν έχει δικαίωμα να σας αμφισβητήσει. Εγώ όμως δεν παραιτούμαι από τα δικαιώματά μου. Αν νομίζετε ότι θίγεστε και με μηνύσετε, ίσως είναι και ο μόνος τρόπος να οριστεί πραγματογνώμων και να ερευνήσει την υπόθεση…».
H πανεπιστημιακή κοινότητα έδειξε καθυστερημένα αντανακλαστικά στην περίπτωση του Στέλιου Αλεξανδρόπουλου. Ισως γιατί το θέμα ταράζει, εν όψει των επικείμενων αλλαγών στον νόμο-πλαίσιο για τα AEI. Ισως γιατί η πρυτανεία του ιδρύματος έδειξε ανίκανη να χειριστεί το θέμα (πρώτα ζήτησε τη «διαιτησία» του Συμβουλίου Ανώτατης Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης του Εθνικού Συμβουλίου Παιδείας και στη συνέχεια – εφόσον εισέπραξε αρνητική απάντηση – την παρέμβαση τριμελούς επιτροπής καθηγητών από το Ηράκλειο). Ισως γιατί το θέμα αφορά τους πάντες. Οι καταγγελίες για παρατυπίες, κλίκες και διαφθορά στα πανεπιστήμια αποτελούν καθημερινότητα, ειδικά στα ιδρύματα της επαρχίας και στα νέα τμήματα AEI. Και η περίοδος αυτή είναι σίγουρα η χειρότερη για να βγουν στην επιφάνεια.
Τι έγινε στην Κρήτη; Σύμφωνα με καθηγητές και βουλευτές που είναι σε θέση να ξέρουν, στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Κρήτης είχε στηθεί ένα ιδιότυπο κέντρο εξουσίας που προωθούσε συγκεκριμένα άτομα και απέρριπτε άλλα. Εκεί οι «τεχνοκράτες» μάχονταν τους «μαρξιστές». Καθηγητές αλλά και φοιτητές του ιδρύματος κατήγγειλαν ανοιχτά κατά τις προηγούμενες ημέρες τον κοσμήτορα της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών κ. Δ. Κοτρόγιαννο, την αναπληρώτρια προεδρεύουσα του Τμήματος στη Σύγκλητο κυρία Μαρία Μενδρινού και τον αντιπρύτανη κ. K. Λάβδα, οι οποίοι αποτέλεσαν και τα άτομα που πρωτοστάτησαν στη δίωξη Αλεξανδρόπουλου. Ο τελευταίος μάλιστα τις προηγούμενες ημερες παραιτήθηκε από τη θέση του αντιπρύτανη. Ο κ. Κοτρόγιαννος και η κυρία Μενδρινού τηρούν «σιγήν ισχύος». Ο πρύτανης κ. Γ. Παλλήκαρης, από την πλευρά του, περιμένει το πόρισμα των «σοφών» του Ηρακλείου και, όπως λένε άνθρωποι του περιβάλλοντός του, δεν παραιτείται για να μην αλωθεί το πανεπιστήμιο από τους «αριστερούς του Ρεθύμνου»…
«Τα τελευταία χρόνια οι αποφάσεις για τη συγκρότηση εκλεκτορικών σωμάτων και την εξέλιξη συγκεκριμένων καθηγητών στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης περνούσαν από τη Σύγκλητο ταχύτατα. Ούτε που καταλαβαίναμε τι ακριβώς γινόταν» λέει μιλώντας στο «Βήμα» καθηγητής του ιδρύματος.
Αξίζει να σημειωθεί ότι στη Σύγκλητο που συνεδρίασε με ειδική σύνθεση για να συζητήσει τις καταγγελίες Αλεξανδρόπουλου στις 13 Σεπτεμβρίου του 2005, οι καθηγητές συνάδελφοί του έφθασαν στο σημείο να χαρακτηρίσουν ως κύριο προσόν επιλογής φοιτητών για μεταπτυχιακά προγράμματα την προσωπική συνέντευξη (κριτήριο καθ’ όλα υποκειμενικό) και τη «διεπιστημονικότητα» των πτυχίων. Υπενθυμίζεται ότι πολλοί επιλεγέντες στο επίμαχο μεταπτυχιακό πρόγραμμα είχαν πτυχία με διαφορετικά επιστημονικά αντικείμενα, ενώ απορρίφθηκαν άλλοι που είχαν το ίδιο επιστημονικό αντικείμενο με αυτό.
Οι συνάδελφοι του Στέλιου Αλεξανδρόπουλου αλλά και όσοι τον ξέρουν από τα χρόνια του αντιδικτατορικού φοιτητικού κινήματος, του οποίου ήταν στέλεχος, τον περιγράφουν ως άνθρωπο τίμιο και συνεπή.
«H μνήμη βοηθάει πάντα την κριτική στάση» έγραφε ο ίδιος στις σημειώσεις που συνέταξε, λίγο πριν από την τελευταία δημόσια τοποθέτησή του, για τους συναδέλφους του. «Οταν διορίστηκα και ανέλαβα καθήκοντα, το 2002, βρήκα ένα πρόγραμμα σπουδών που είχε εξελιχθεί σε τρεις κατευθύνσεις. Τα δικά μου μαθήματα ήταν στην τρίτη κατεύθυνση. Οταν επέστρεψα από την άδειά μου, διαπίστωσα την τάση υποβάθμισης της τρίτης κατεύθυνσης. Εκανα προτάσεις, απορρίφθηκαν όλες. Δεν έχω δυσκολία να υποστηρίξω ότι η κατεύθυνση δεν υποστηρίχθηκε από αυτούς που τη θέσπισαν ούτε με πρόσωπα ούτε με αντικείμενα. Θα είχε ενδιαφέρον μια συζήτηση για το επιστημονικό της περιεχόμενο. Λυπάμαι, αλλά δεν μπορώ να την κάνω. Δεν έχω μαζί μου τον δικηγόρο μου να με συμβουλεύσει. Την παραμονή του Πάσχα μού κοινοποιήθηκε πειθαρχική μου δίωξη από τον πρύτανη…».
Το χρονικό των γεγονότων
Τα γεγονότα που συνέβησαν στο Πανεπιστήμιο Κρήτης έχουν ως εξής:
* Πέρυσι το καλοκαίρι ο Στέλιος Αλεξανδρόπουλος κατήγγειλε την απόρριψη από το επίμαχο μεταπτυχιακό πρόγραμμα αριστούχων υποψηφίων με συναφές πτυχίο προς τις Πολιτικές Επιστήμες και την επιλογή άλλων με κατώτερα τυπικά προσόντα. Στα στοιχεία που συγκέντρωσε περιλαμβάνονται μέχρι και συστατικές επιστολές πολιτικών προσώπων για την επιλογή των ευνοούμενων φοιτητών που ήθελαν να ενταχθούν στο μεταπτυχιακό. Μεταξύ αυτών αποκλείστηκε πτυχιούχος με βαθμό 8,17 στην προεπιλογή ενώ εισήχθησαν άλλοι με βαθμό χαμηλότερο του 7, υποψήφια του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης που ήταν υπότροφος στο τρίτο έτος των σπουδών της με βαθμό 7,76 και πτυχιακή εργασία με βαθμό 9 βρέθηκε στην 70η θέση, ενώ «πέρασε» υποψήφιος με βαθμό 6,54 ο οποίος είχε συστατική επιστολή από παράγοντα της αυτοδιοίκησης της περιοχής.
* Ο Στέλιος Αλεξανδρόπουλος υποβάλλει πολυσέλιδη ένσταση στην επιλογή των φοιτητών του μεταπτυχιακού προγράμματος, η οποία απορρίπτεται από τη γενική συνέλευση του Τμήματός του και τη Σύγκλητο. Οπως καταγγέλλει ο ίδιος, η Σύγκλητος δεν μπαίνει στην ουσία της υπόθεσης, αλλά απορρίπτει το αίτημά του για τυπικούς λόγους. Στη συνεδρίαση ο Στέλιος Αλεξανδρόπουλος δεν καλείται για να εκθέσει τις απόψεις του, γεγονός που επισημαίνουν στη συνέχεια και οι σύλλογοι διδασκόντων στο ίδρυμα. Ο καθηγητής όμως επιμένει και καταγγέλλει το θέμα στη Βουλή και στα πολιτικά κόμματα καθώς και σε τοπικούς φορείς.
* Στις 15/11/2005 το υπουργείο Παιδείας με έγγραφό του προς το πανεπιστήμιο αναφέρεται σε «σοβαρές παραλείψεις στη διαδικασία επιλογής των φοιτητών στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών “Πολιτική Ανάλυση και Πολιτική Θεωρία”» και ζητεί επείγουσα διερεύνηση των καταγγελλομένων.
* Ο πρύτανης αναθέτει έρευνα στον καθηγητή κ. Γ. Πυργιωτάκη που κρίνει ότι δεν προέκυψαν παραλείψεις ή παρατυπίες, αλλά δεν ενημερώνεται για την πρόθεση παραπομπής του Στέλιου Αλεξανδρόπουλου στο Πειθαρχικό Συμβούλιο. Εκ των υστέρων ο κ. Πυργιωτάκης χαρακτηρίζει τη μέθοδο αυτή ως ακραία μορφή αντίδρασης από την πλευρά της πρυτανείας. Λίγο μετά την ολοκλήρωση της έρευνάς του ωστόσο, διαβιβάζονται σκληρές επιστολές του κ. Κοτρόγιαννου και της υπεύθυνης του μεταπτυχιακού προγράμματος κυρίας Μενδρινού προς την πρυτανεία, με τις οποίες ζητούν τη «λήψη μέτρων».
* Στις 19/4/2006 ο πρύτανης διαβιβάζει στον Στέλιο Αλεξανδρόπουλο την παραπομπή του «για δυσφήμηση του πανεπιστημίου» στο πειθαρχικό συμβούλιο των AEI που απαρτίζεται από ανώτατους δικαστές.
Λίγες ημέρες αργότερα ο άτυχος καθηγητής αφήνει την τελευταία του πνοή μέσα στο γραφείο του.
