Η Κίνα προχωρεί με ταχείς ρυθμούς στον δρόμο που χάραξε το 15ο Συνέδριο του Κομμουνιστικού Κόμματος, το οποίο πραγματοποιήθηκε στα μέσα Σεπτεμβρίου και καθόρισε ως πρώτη προτεραιότητα τη μεταρρύθμιση του κρατικού τομέα. Οι ζημιογόνες κρατικές επιχειρήσεις έλαβαν προθεσμία τριών χρόνων για να γίνουν κερδοφόρες ενώ το Πεκίνο, που ανακοίνωσε μαζικές ιδιωτικοποιήσεις αποφεύγοντας όμως να τις αποκαλέσει με το όνομά τους, δεσμεύθηκε να συνεχίσει τη μεταρρύθμιση και την απελευθέρωση της αγοράς.
Η φιλελεύθερη αυτή πολιτική στην οποία επιδίδεται η Κίνα εδώ και μερικά χρόνια χαρακτηρίστηκε «μη αναστρέψιμη» από κινέζους αξιωματούχους που συμμετείχαν στη συνάντηση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας στο Χονγκ Κονγκ αυτή την εβδομάδα. Οπως είναι ευνόητο το «άνοιγμα» αυτό της Κίνας και οι προοπτικές που διανοίγονται για τον ρόλο που μπορεί η τεράστια αυτή χώρα να παίξει στην αυγή του 21ου αιώνα έχει προκαλέσει το παγκόσμιο ενδιαφέρον, αν και στη Δύση επικρατεί ακόμη μεγάλος σκεπτικισμός ως προς την πραγματική έκταση των αλλαγών.
Ανεξάρτητα πάντως από την τελική πορεία που θα πάρουν οι εξελίξεις, το βέβαιο είναι ότι η οικονομία της Κίνας παρουσιάζει εντυπωσιακή ανάπτυξη, ενώ από το 1994 ως το τέλος του περασμένου χρόνου μπόρεσε να προσελκύσει περισσότερα από 100 δισεκατομμύρια δολάρια σε επενδύσεις, σχεδόν το διπλάσιο της περασμένης δεκαετίας. Η ανάπτυξη της οικονομίας υπολογίζεται στο 8% ετησίως ως το 2000 και στο 7% για τα επόμενα 10 χρόνια.
Το Πεκίνο έχει αναγνωρίσει ότι υπάρχει επιτακτική ανάγκη να δημιουργηθεί ένα νέο επενδυτικό σύστημα στο οποίο οι ρόλοι του κράτους και των επιχειρήσεων θα είναι σαφώς διαχωρισμένοι. Ακριβώς για να τονώσουν τις επενδύσεις, οι Αρχές προτίθενται να επαναφέρουν τις φορολογικές απαλλαγές στις εισαγωγές εξοπλισμών οι οποίες είχαν καταργηθεί τον περασμένο χρόνο.
Αν όμως στον τομέα της οικονομίας παρατηρείται μια θεαματική πρόοδος δεν συμβαίνει το ίδιο και στον τομέα των πολιτικών ελευθεριών, όπου η κατάσταση παραμένει ως είχε. Και είναι ενδεικτικό ότι δεν προβλέπονται αλλαγές ως προς το πολιτικό και κοινωνικό καθεστώς από το σχέδιο για την Κίνα του 21ου αιώνα που κατέθεσε στην ετήσια συνέλευση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου ο πρωθυπουργός Λι Πενγκ. Επιπλέον, ο πρόεδρος Ζιανγκ Ζεμίν, ο οποίος πρόκειται να επισκεφθεί τις ΗΠΑ εντός του Οκτωβρίου, είναι αποφασισμένος να βάλει τη χώρα του στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου. Ηδη το Πεκίνο έχει περιορίσει τα τέλη και τους δασμούς, παρ’ ότι δεν έχει ικανοποιήσει όλες τις σχετικές αμερικανικές απαιτήσεις, τις οποίες θεωρεί «υπερβολικές».
Η σημερινή ηγεσία στο Πεκίνο τάσσεται υπέρ της υπεράσπισης του δικαιώματος κάθε χώρας για την ανεξάρτητη επιλογή του κοινωνικού συστήματος που επιθυμεί, του τρόπου ανάπτυξης και του τρόπου ζωής. Ο κ. Πενγκ τόνισε στο Χονγκ Κονγκ ότι σε καμία περίπτωση μια χώρα δεν πρέπει να επιβάλλει σε άλλη χώρα το σύστημά της και οι δρόμοι ανάπτυξης κάθε χώρας θα πρέπει να ταιριάζουν με τις εθνικές συνθήκες και ιδιαιτερότητες. Στο πλαίσιο αυτό θα πρέπει να υπάρξει ενίσχυση των μη αναπτυγμένων χωρών από τις αναπτυγμένες για να αντιμετωπίσουν το χρέος, τα εμπορικά ελλείμματα, τη φτώχεια καθώς και τα προβλήματα από την καταστροφή του περιβάλλοντος.
Η Κίνα βλέπει πλέον ότι μπορεί να γίνει ο ηγέτης του πάλαι ποτέ Τρίτου Κόσμου και υπό το πρίσμα αυτό να ενταχθεί στο παγκόσμιο οικονομικό και πολιτικό παιχνίδι. Γίνεται έτσι αντιληπτό ότι μια Κίνα σε ρόλο υπερδύναμης θα μπορούσε να απειλήσει άμεσα τον ηγετικό ρόλο της Ιαπωνίας στη ραγδαία αναπτυσσόμενη ζώνη του Ειρηνικού. Το ενδεχόμενο αυτό είναι φυσικό να ανησυχεί την Ουάσιγκτον, όπου επικρατούν δύο σχολές σκέψης: η μια ευνοεί την ενσωμάτωση του Πεκίνου στο διεθνές σύστημα, η άλλη φοβάται τις εν δυνάμει επεκτατικές διαθέσεις που θα μπορούσε ενδεχομένως να αναπτύξει η Κίνα στο μέλλον, όταν θα έχει ισχυροποιηθεί οικονομικά, προκαλώντας έτσι κλυδωνισμούς στο περιφερειακό σύστημα ελέγχου που έχουν εγκαταστήσει στην ευρύτερη περιοχή οι Αμερικανοί με κύριο άξονα τις Φιλιππίνες. Ο,τι και αν συμβεί πάντως το βέβαιο είναι ότι ο γίγας ξύπνησε και οι μελλοντικές εξελίξεις θα είναι συναρπαστικές. Ζιανγκ Ζεμίν Ο πρόεδρος της Κίνας και ηγέτης του Κομμουνιστικού Κόμματος θα διατηρηθεί στη θέση του άλλα πέντε χρόνια Λι Πενγκ Ο πρωθυπουργός θα παραιτηθεί τον ερχόμενο Μάρτιο. Θα αναλάβει πιθανώς τη θέση του προέδρου του κοινοβουλίου Ζου Ρονγκί Ο αντιπρόεδρος και υπουργός Οικονομικών είναι ο άνθρωπος της οικονομικής μεταρρύθμισης Λι Ρουιχουάν Επικεφαλής της συμβουλευτικής πολιτικής επιτροπής του κινεζικού λαού Χου Ζιντάο Ο γενικός γραμματέας του Κινεζικού Κομμουνιστικού Κόμματος είναι σε ηλικία 54 ετών το νεότερο μέλος της ηγεσίας του κόμματος Γουέι Ζανσίν Είναι ο άνθρωπος των «φακέλων», επικεφαλής του Πειθαρχικού Συμβουλίου, τον οποίον επέβαλε ο Κιάο Σι Λι Λανκίν Νέο μέλος στην ηγεσία του κόμματος, οικονομολόγος με στενές σχέσεις με το ξένο κεφάλαιο
