Η συνέντευξη του αμερικανού πρεσβευτή στην Αθήνα κ. Τόμας Νάιλς την οποία δημοσιεύει σήμερα «Το Βήμα» θυμίζει το παίγνιο με το ποτήρι εκείνο που άλλοι χαρακτηρίζουν μισο-άδειο και άλλοι μισο-γεμάτο, ανάλογα με τον βαθμό απαισιοδοξίας είτε αισιοδοξίας που τους διακατέχει. Ετσι από την ανάγνωση των δηλώσεων του ξένου διπλωμάτη ορισμένοι θα συμπεράνουν ότι δεν υπάρχει περίπτωση θερμού επεισοδίου στο Αιγαίο, αφού η υπερδύναμη είναι αποφασισμένη να παρέμβει και άρα εγγυάται την τάξη. Από την άλλη πλευρά όμως μπορεί να υποστηριχθεί ότι η συνέντευξη του εκπροσώπου των ΗΠΑ αποκαλύπτει ότι η Ουάσιγκτον εκτιμά ως πιθανόν ένα ελληνοτουρκικό θερμό επεισόδιο και σπεύδει να το υποδηλώσει…
Αν όμως οι διεθνείς μεσολαβητικές και άλλες παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση προβλημάτων που δημιουργούν ακόμη και πολεμικούς κινδύνους
είναι κατ’ αρχήν ευπρόσδεκτες, η προχθεσινή ομιλία του πρωθυπουργού κ. Κ. Σημίτη στη Θεσσαλονίκη για τα συμβαίνοντα στην περιοχή μας είναι ένα ακόμη στοιχείο.
Υπάρχει δηλαδή ένα αξίωμα που φαίνεται να το έχει ήδη καταλάβει η Ελλάδα πριν από κάθε άλλον. Σε μια Βαλκανική χερσόνησο επικίνδυνα ταλαιπωρημένη και διαμελισμένη από πάθη (εθνικιστικά, μαφιόζικα ή μικροκομματικά) ένα μόνο στοιχείο μπορεί να επαναφέρει την ειρήνη και να διευκολύνει την εξυγίανση: το Κοινό Συμφέρον, οι κοινοί αναπτυξιακοί στόχοι, που θα δώσουν στους λαούς της Βαλκανικής ένα κίνητρο, μιαν ελπίδα για το αύριο και τη μελλοντική ένταξή τους στην οικογένεια της Ενωμένης Ευρώπης. (Η Ενωμένη Ευρώπη της Δημοκρατίας και της Ευημερίας είναι σήμερα για τους γείτονές μας ο παράδεισος που ονειρεύονται…).
Μια τέτοια ειρήνευση συμφέρει πρωτίστως την Ελλάδα. Εχοντας ακόμη (όπως τόσο χαρακτηριστικά αναφέρει ο αμερικανός πρεσβευτής…) το «ανατολικό μέτωπο» ανοιχτό, η Ελλάδα οφείλει να βρει τάχιστα λύσεις στα προβλήματα και στους κίνδυνους που ελλοχεύουν στα βόρεια σύνορά της.
Παρ’ όλες τις αντιθέσεις μας προς τα Σκόπια, το συμφέρον μας δεν είναι να έχομε χώρες γειτονικές στο χείλος της αβύσσου, όπως πραγματικά συμβαίνει σήμερα· η Βουλγαρία παλεύει με την οικονομία της εκτροχιασμένη, η Ρουμανία δεν μπορεί να τροχιοδρομήσει τη δική της ανάπτυξη, τα λοιπά κράτη που προήλθαν από τη διάσπαση της Γιουγκοσλαβίας προσπαθούν να ανακάμψουν από το σοκ του διαμελισμού και τα δεινά του εμφυλίου πόλεμου, ενώ στην Αλβανία χάθηκε πια κάθε έννοια εννόμου κράτους.
Μέσα στο χάος αυτό η Ελλάδα αποτελεί τη νησίδα ειρήνης, πολιτισμού και οικονομικής αναπτύξεως. Τα όσα εμείς οι ίδιοι καταμαρτυρούμε στο κράτος και στις κυβερνήσεις (μας) δεν αλλοιώνουν τη θετική εικόνα μιας χώρας εντεταγμένης στην Ευρωπαϊκή Ενωση, με τη δραχμή (κατά τον έναν ή τον άλλον τρόπο) σταθερή και με μια πολιτική ζωή «ευρωπαϊκού» χαρακτήρα.
Ολα αυτά δεν πρέπει να αποτελέσουν για τους γείτονες λαούς αιτία φθόνου αλλ’ υπόδειγμα προς μίμησιν. Και αυτό γίνεται μόνο αν η σταθερή, η υγιής πολιτικά και οικονομικά, Ελλάδα πάρει τις ορθές πρωτοβουλίες.
Αν λοιπόν η συνέντευξη του αμερικανού πρεσβευτή οριοθετεί την κατάσταση προς τη μια πλευρά, η προχθεσινή ομιλία του Πρωθυπουργού στη Θεσσαλονίκη προαγγέλλει την προδήλως ορθή πολιτική. Η ιδέα ενός σχεδίου οικονομικής αναπτύξεως της Βαλκανικής θυμίζει την καλή πλευρά του Σχεδίου Μάρσαλ.
Το ζήτημα είναι (και στην προκειμένη περίπτωση) τα σχέδια να μη μείνουν στα λόγια και στα χαρτιά. Διότι, αν σε άλλα ζητήματα το κόστος της αδρανείας είναι πολιτικό, στην περίπτωση αυτή το κόστος εμφανίζεται εθνικό.
