«Η ελληνική προεδρία έχει ήδη αρχίσει» υποστηρίζουν στα συναρμόδια υπουργεία τα οποία θα διαδραματίσουν πρωτεύοντα ρόλο (Εξωτερικών και Οικονομίας) στην άσκηση των καθηκόντων της το πρώτο εξάμηνο του 2003. Και δεν έχουν άδικο αφού το μεν υπουργείο Εξωτερικών (σε συνεργασία με το Αμυνας) ασκεί ήδη τα καθήκοντα της Κοινής Ευρωπαϊκής Πολιτικής Ασφαλείας και Αμυνας (αντικαθιστώντας τη Δανία) και το υπουργείο Οικονομίας ασκεί τα καθήκοντα της προεδρίας της ευρωζώνης. Και στις δύο ανωτέρω περιπτώσεις η Ελλάδα εκπροσωπεί την ΕΕ σε διεθνείς συναντήσεις που αφορούν αυτά τα δύο αντικείμενα. Ετσι και αλλιώς ως την 1η Ιανουαρίου 2003 δεν απομένουν παρά περίπου 50 ημέρες και οι προετοιμασίες για την άσκηση των καθηκόντων της ελληνικής προεδρίας βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη.
* Το σήμα της προεδρίας
Κατ’ αρχάς ως πρώτη δραστηριότητα σημειώνεται η παρουσίαση του σήματος της ελληνικής προεδρίας που θα πραγματοποιηθεί στο Μέγαρο Μουσικής στις 28 Νοεμβρίου. Το σήμα θα κοσμήσει βιβλία, έγγραφα, σημειώματα και αφίσες αλλά και διάφορα αντικείμενα τα οποία θα χαρισθούν στους ηγέτες των κρατών-μελών της ΕΕ, στους υπουργούς, διπλωμάτες, εμπειρογνώμονες και εκπροσώπους των μέσων μαζικής ενημέρωσης. Η παρουσίαση του σήματος θα προσλάβει πανηγυρικό χαρακτήρα.
Αμέσως μετά (στο πρώτο Συμβούλιο Υπουργών Εξωτερικών, τον Δεκέμβριο, στις Βρυξέλλες) θα γίνει η παρουσίαση των προτεραιοτήτων της ελληνικής προεδρίας από τον υπουργό Εξωτερικών κ. Γ. Παπανδρέου και τον αναπληρωτή υπουργό Εξωτερικών κ. Α. Γιαννίτση.
Η επίσημη παρουσίαση πάντως των προτεραιοτήτων θα γίνει στις 10 Ιανουαρίου 2003 στην Αθήνα με την ευκαιρία της επίσκεψης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Μετά την παρουσίαση των προτεραιοτήτων θα λάβουν χώρα ιδιαίτερη συνάντηση μεταξύ του πρωθυπουργού κ. Κ. Σημίτη και του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ρομάνο Πρόντι και παράλληλες συναντήσεις όλων των ελλήνων υπουργών με τους αντίστοιχους σε αρμοδιότητες επιτρόπους. Ο επόμενος «σταθμός» στην άσκηση των καθηκόντων της ελληνικής προεδρίας είναι η ενημέρωση και άλλων θεσμικών οργάνων της ΕΕ για τις προτεραιότητες κατά το ερχόμενο εξάμηνο. Στις 15 Ιανουαρίου 2003 θα γίνει η παρουσίαση προτεραιοτήτων και προγράμματος στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο, στις 22 Ιανουαρίου στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΟΚΕ) στις Βρυξέλλες και στις 5 Φεβρουαρίου (επίσης στις Βρυξέλλες) στην Επιτροπή Περιφερειών.
Πάντως το υπουργείο Εξωτερικών ύστερα από πολύμηνη συνεργασία με τα άλλα υπουργεία, τη Γραμματεία του Συμβουλίου Υπουργών και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέτει ως πρώτες προτεραιότητες της ελληνικής προεδρίας τις εξής:
1. Επίτευξη των στόχων της διεύρυνσης και της ένταξης της Κύπρου στην ΕΕ από το 2004. Σημειώνεται ότι η Ελλάδα καλείται, εκτός όλων των άλλων που συνεπάγεται αυτό, να καταρτίσει 10 συνθήκες προσχώρησης που αφορούν ισάριθμες προς ένταξη χώρες και να τροποποιήσει τις συνθήκες της ΕΕ. Αυτό συνεπάγεται τη σύνταξη πολυσέλιδων κειμένων τα οποία θα πρέπει να υιοθετηθούν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
2. Η «συνέχεια της Λισαβόνας», δηλαδή η προώθηση της απασχόλησης και της κοινωνικής πολιτικής, η μείωση της ανεργίας, η ανάπτυξη πρωτοβουλιών για τη διάχυση καινοτομιών και τεχνολογίας και η λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση του ανταγωνισμού (ανάπτυξη ανταγωνιστικότητας) από τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία. Σημειώνεται ότι η «συνέχεια της Λισαβόνας» απαιτεί τεράστια προετοιμασία διότι η ελληνική προεδρία θα πρέπει να προετοιμάσει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των Βρυξελλών που θα πραγματοποιηθεί στη βελγική κυβέρνηση στις 21 Μαρτίου 2003.
3. Η χάραξη ολοκληρωμένης στρατηγικής (κοινής για όλες τις χώρες-μέλη) για τη μετανάστευση και την πολιτική ασύλου. Το υπουργείο Εξωτερικών διευκρινίζει ότι η πολιτική αυτή δεν θα αφορά μόνο τους λαθρομετανάστες αλλά κυρίως τους μετανάστες και την ισότιμη μεταχείρισή τους.
4. Το μέλλον της Ευρώπης, εφόσον η συντακτική συνέλευση ολοκληρώσει τις εργασίες της κατά τη διάρκεια της ελληνικής προεδρίας. Στην περίπτωση αυτή το υπουργείο Εξωτερικών θα διοργανώσει «πολύ ουσιαστική συζήτηση επί του θέματος».
* Δύο ευρωπαϊκά συμβούλια
Την προετοιμασία του ευρωπαϊκού συμβουλίου των Βρυξελλών έχει αναλάβει, με εντολή του πρωθυπουργού κ. Κ. Σημίτη, το υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών με επικεφαλής τον πρώην εποπτεύοντα της Κοινωνίας της Πληροφορίας (ΚτΠ) και σύμβουλο του Πρωθυπουργού κ. Γ. Παπακωνσταντίνου, ο οποίος «τις μισές ημέρες της εβδομάδας τις περνά στις Βρυξέλλες». Το επόμενο ευρωπαϊκό συμβούλιο (20 Ιουνίου 2003) θα πραγματοποιηθεί στην ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης και διοργανώνεται από το υπουργείο Εξωτερικών. Πρέπει πάντως να σημειωθεί ότι το πρόγραμμα της ελληνικής προεδρίας, έστω και αν δεν συμβούν «απρόοπτα γεγονότα», είναι εκ των πραγμάτων βεβαρημένο. Εκτός των δύο ευρωπαϊκών συμβουλίων, θα πραγματοποιηθεί επίσης η ευρωπαϊκή διάσκεψη με τη συμμετοχή 40 αρχηγών κρατών και η υπογραφή προσχώρησης των 10 νέων χωρών-μελών, στην Αθήνα, στις 16 Απριλίου, αλλά και η υπουργική συνάντηση των χωρών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και των παρευξεινίων χωρών στη Θεσσαλονίκη στις 24 Μαΐου.
Πέραν όμως αυτών θα πραγματοποιηθούν δεκάδες συμβούλια υπουργών, άτυπες υπουργικές συναντήσεις, συνέδρια και συνεδριάσεις ομάδων εργασίας και επιτροπών. Σε ό,τι αφορά τα συμβούλια υπουργών, εκτός εκείνων που θα πραγματοποιηθούν στις Βρυξέλλες, διοργανώνονται και ορισμένα τα οποία θα πραγματοποιηθούν σε πόλεις της Ελλάδας.
Εξάλλου σημαντικές χαρακτηρίζονται οι συναντήσεις της τρόικας (προηγούμενη, τρέχουσα και επόμενη προεδρία) με την Αλβανία, την Ιαπωνία, την Αυστραλία, την Ουκρανία, τις Ινδίες, τον Καναδά, τις ΗΠΑ, την πΓΔΜ, την Κροατία, την Κίνα, την Παλαιστινιακή Αρχή κ.ά.
