Επιλέγοντας το κατάλληλο πρόγραμμα
Οι τράπεζες ανταγωνίζονται έντονα μεταξύ τους στον τομέα της στεγαστικής πίστης, λόγω του χαμηλού κινδύνου επισφαλειών και του μακροχρόνιου ορίζοντα της χρηματοδότησης που χαρακτηρίζει τα συγκεκριμένα δάνεια. Για τους λόγους αυτούς υιοθετούν προωθητικές ενέργειες όπως εκπτώσεις ή μηδενικά έξοδα, χαμηλά επιτόκια μεταφοράς υπολοίπου, δώρα, κτλ. για να προσελκύσουν πελάτες. Οι ενδιαφερόμενοι λοιπόν θα πρέπει να εκμεταλλεύονται τον αυξημένο ανταγωνισμό που υπάρχει μεταξύ των πιστωτικών ιδρυμάτων και να επωφελούνται από τις ευκαιρίες που δημιουργούνται κάθε φορά από τον ανταγωνισμό.
Ετσι πριν από την απόφαση με ποια τράπεζα θα συνεργαστούν, θα πρέπει να κάνουν έρευνα αγοράς, να πάρουν προσφορές για τα ίδια δεδομένα, δηλαδή για ίδιο ποσό, τον ίδιο χρόνο εξόφλησης με κυμαινόμενο ή σταθερό επιτόκιο απ’ όλες τις τράπεζες, καθώς και τα έξοδα για το συγκεκριμένο ποσό και τη διάρκεια, ώστε να έχουν την ευχέρεια της σύγκρισης, διότι «καλός δανειολήπτης είναι ο ενημερωμένος δανειολήπτης».
Το ύψος της δόσης
Τα κριτήρια επιλογής στεγαστικού δανείου δεν θα πρέπει να περιορίζονται στο χαμηλότερο επιτόκιο. Αρχικά, ο ενδιαφερόμενος θα πρέπει να προσδιορίσει το ύψος της μηνιαίας δόσης που είναι διατεθειμένος να πληρώσει και να νιώθει σίγουρος ότι μπορεί να αντεπεξέλθει σε αυτό το έξοδο σε βάθος χρόνου. Με αυτό το κριτήριο, η κάθε τράπεζα είναι σε θέση να δώσει στον πελάτη μία καλή προσέγγιση του ύψους του δανείου που μπορεί να του εγκριθεί ακόμη και πριν κάνει την αίτηση για το στεγαστικό του δάνειο.
Εχοντας ως δεδομένο το ποσό αυτό, θα πρέπει να αποφασίσει το είδος του προγράμματος που ανταποκρίνεται καλύτερα στο δικό του προφίλ. Δηλαδή, πρώτον να επιλέξει τον τύπο του επιτοκίου μεταξύ του σταθερού για μεγαλύτερη ασφάλεια, καθώς η δόση παραμένει προστατευμένη από τις όποιες διακυμάνσεις των επιτοκίων και του κυμαινομένου, αν δεν ανησυχεί ιδιαίτερα για τις διακυμάνσεις των επιτοκίων. Λέγεται ότι τα προγράμματα σταθερού επιτοκίου ταιριάζουν περισσότερο στους μισθωτούς, καθώς λόγω του σταθερού εισοδήματος ο μηνιαίος οικονομικός προγραμματισμός είναι ευκολότερος αν και τα έξοδα είναι σταθερά. Συνήθως όμως η επιλογή μεταξύ κυμαινομένου ή σταθερού επιτοκίου εξαρτάται από το πόσο «συντηρητικός» είναι κανείς στις κινήσεις του.
H περίοδος χάριτος
Επειτα, ο καταναλωτής θα πρέπει να αξιολογήσει αν τον εξυπηρετεί κάποια μειωμένη δόση στην αρχή του δανείου, ώστε να επιλέξει ένα πρόγραμμα με περίοδο χάριτος ή πληρωμής μόνο τόκων. Αυτή η δυνατότητα εξυπηρετεί συνήθως τα νέα ζευγάρια, που επιθυμούν να περιορίσουν το έξοδο της δόσης του στεγαστικού στην αρχή, λόγω των αυξημένων υποχρεώσεων που μπορούν να δημιουργηθούν απρόσμενα όταν χτίζουν ή όταν αγοράζουν ένα καινούργιο σπίτι.
Οσον αφορά το ύψος του δανείου, πολλές τράπεζες για να καλύψουν το 100% της εμπορικής αξίας χορηγούν επισκευαστικά δάνεια στον υποψήφιο δανειολήπτη τα οποία όμως είναι με υψηλότερο επιτόκιο και χρόνο εξόφλησης και έτσι εμφανίζουν υψηλότερη δόση.
Στη συνέχεια, θα πρέπει να ζητήσει να ενημερωθεί για τα επιπλέον κόστη που υπάρχουν στο δάνειο εκτός του επιτοκίου, όπως τα έξοδα αξιολόγησης και έγκρισης του αιτήματος, τα έξοδα εκτίμησης της εμπορικής αξίας του ακινήτου, τα έξοδα ελέγχου του τίτλου ιδιοκτησίας από τον δικηγόρο της τράπεζας και το κόστος προσημείωσης. Ενα άλλο θέμα είναι αυτό των ασφαλειών. Συνήθως οι τράπεζες απαιτούν να ασφαλιστεί το ακίνητο που θα προσημειωθεί για φωτιά και για σεισμό με κάποια επιπλέον επιβάρυνση. Σε ό,τι αφορά την ασφάλεια ζωής, αυτή τείνει να είναι προαιρετική για τον δανειολήπτη, αλλά στην περίπτωση που επιλέξει να προχωρήσει με την ασφάλεια ζωής τότε προστίθεται και ένα ακόμη κόστος.
Αφού έχει εξετάσει κανείς τις προσφορές από τις τράπεζες για το επιτόκιο και τα έξοδα, θα πρέπει να ρωτήσει για τα απαραίτητα δικαιολογητικά και τη διαδικασία ως τη λήψη του δανείου, ζητώντας διευκρινίσεις όπου αυτό χρειάζεται.
Επίσης, θα πρέπει να διευκρινιστεί από την τράπεζα αν υπάρχει κόστος πρόωρης εξόφλησης ανάλογα με τον τύπο του επιτοκίου που έχει επιλέξει ο πελάτης και αν μπορεί, αργότερα, να μετατρέψει τον τύπο του επιτοκίου του από κυμαινόμενο σε σταθερό και με τι κόστος.
Σε γενικές γραμμές, οι δανειολήπτες πρέπει να διαβάζουν τις συμβάσεις των δανείων πριν τις υπογράψουν και να ζητούν διευκρινίσεις για τυχόν έξτρα δαπάνες. Να γνωρίζουν επίσης πως για τη λήψη του δανείου απαραίτητη είναι η προσημείωση του ακινήτου, η οποία έχει αρκετά έξοδα που βαρύνουν τον δανειολήπτη.
Τέλος, ίσως το πιο σημαντικό κριτήριο επιλογής είναι η εμπιστοσύνη. Τα στεγαστικά δάνεια έχουν κατά μέσον όρο μια διάρκεια αποπληρωμής περί τα 20 χρόνια. Αυτό σημαίνει ότι η επιλογή της τράπεζας από την οποία θα πάρει κανείς το στεγαστικό του δάνειο θα πρέπει να γίνει με προσοχή ώστε να διασφαλίζεται η πλήρης διαφάνεια και η καλή σχέση εμπιστοσύνης και από τα δύο μέρη.
