Η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ) προσανατολίζεται να προχωρήσει προς το τέλος του πρώτου εξαμήνου στην απελευθέρωση της καταναλωτικής πίστης, δηλαδή στην κατάργηση των ορίων των 3.000 ευρώ στα προσωπικά δάνεια και των 25.000 ευρώ στα καταναλωτικά που ισχύουν σήμερα. Η ΤτΕ κατέληξε στην απόφαση αυτή λαμβάνοντας επίσης υπόψη της την υποχώρηση των ρυθμών αύξησης της καταναλωτικής και ιδιαίτερα της στεγαστικής πίστης που καταγράφονται από την αρχή του έτους, εξέλιξη που συνδέεται με τις αβεβαιότητες που δημιουργεί η κρίση στο Ιράκ.
* Αίρονται οι περιορισμοί
Την περασμένη εβδομάδα ο διοικητής της ΤτΕ κ. Ν. Γκαργκάνας δήλωσε ότι οι περιορισμοί θα αρθούν πριν από το καλοκαίρι. Αυτό σημαίνει ότι οι τράπεζες θα είναι ελεύθερες να χορηγούν στους πελάτες τους απεριόριστα καταναλωτικά ή προσωπικά δάνεια, εξασφαλίζοντας βέβαια ότι έχουν τη δυνατότητα να τα εξυπηρετούν. Σύμφωνα με πληροφορίες, από την έρευνα για τον βαθμό υπερχρέωσης των νοικοκυριών που έκανε η ΤτΕ σε συνεργασία με την εταιρεία ICAP, προέκυψε ότι ένα μικρό ποσοστό της τάξεως του 6%-7% όσων έχουν πάρει δάνειο αντιμετωπίζουν πρόβλημα στην αποπληρωμή του. Το ποσοστό αυτό, που ήταν αναμενόμενο, θεωρείται ότι βρίσκεται μέσα σε φυσιολογικά πλαίσια. Από την έρευνα προκύπτει επίσης ότι ένα μεγάλο ποσοστό των Ελλήνων, περίπου ένας στους τρεις, δεν έχει πάρει στεγαστικό, προσωπικό ή καταναλωτικό δάνειο. Από αυτούς που έχουν δανειοδοτηθεί, το μεγαλύτερο μέρος έχει λάβει δάνειο για αγορά κατοικίας. Ειδικότερα, τα δύο τρίτα των χρεών των Ελλήνων είναι στεγαστικά δάνεια. Ακόμη η έρευνα έδειξε ότι στην Ελλάδα δανείζονται περισσότερο τα νοικοκυριά που έχουν υψηλά εισοδήματα.
Την τελευταία κατηγορία αφορά κατά κύριο λόγο η κατάργηση των ορίων στα προσωπικά και καταναλωτικά δάνεια, καθώς το ύψος του δανείου διαμορφώνεται από τα εισοδήματα του δανειοδοτούμενου. Οσον αφορά το ευρύ κοινό, η κατάργηση των περιορισμών σημαίνει αναχρηματοδότηση των δανείων του με καλύτερους όρους. Δηλαδή, κάποιο νοικοκυριό ή μεμονωμένο άτομο που έχει περισσότερα του ενός προσωπικά και καταναλωτικά δάνεια, θα μπορεί να τα μεταφέρει σε μια τράπεζα με χαμηλότερο επιτόκιο, τουλάχιστον τους πρώτους μήνες της σύμβασης.
Οσον αφορά τις αγορές της στεγαστικής και καταναλωτικής πίστης, από την αρχή του έτους παρατηρείται περαιτέρω υποχώρηση του ρυθμού αύξησης των δανείων. Ειδικότερα στη στεγαστική πίστη η ζήτηση για δάνεια εμφανίζει σημαντική κάμψη, εξέλιξη που αν παραταθεί ενδέχεται να δημιουργήσει προβλήματα στην κτηματαγορά. Η πτώση της ζήτησης ήταν αναμενόμενη, καθώς όσοι προγραμμάτιζαν να αγοράσουν κατοικία στις αρχές του 2003 το έπραξαν πριν από το τέλος του 2002 για να επωφεληθούν από τις ευνοϊκότερες φορολογικές απαλλαγές των τόκων που ίσχυαν ως τότε. Η ζήτηση όμως αναμενόταν να ανακάμψει από τον περασμένο Φεβρουάριο, γεγονός το οποίο, σύμφωνα με ανώτατα τραπεζικά στελέχη, δεν έχει συμβεί.
* Η αγορά ακινήτων
Ως πιθανούς λόγους αναφέρουν πρωτίστως την αβεβαιότητα που προκαλεί στην οικονομική δραστηριότητα το ενδεχόμενο πολέμου στο Ιράκ και δευτερευόντως τις εξελίξεις στο μέτωπο των επιτοκίων, που αναγκάζουν τους υποψήφιους δανειολήπτες να αναβάλλουν τις αποφάσεις τους.
Προς το παρόν η τάση αυτή δεν δημιουργεί προβλήματα στην αγορά ακινήτων. Αν όμως παραταθεί, τότε είναι πολύ πιθανό να υπάρξει υπερπροσφορά ακινήτων και οι τιμές να κινηθούν πτωτικά. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι κατασκευαστές κατοικιών προχωρούν σε πάγωμα των κατασκευαστικών τους προγραμμάτων, προκειμένου να αποφύγουν το ενδεχόμενο υπερπροσφοράς και να διατηρήσουν τις τιμές στα σημερινά επίπεδα.
Οσον αφορά την καταναλωτική πίστη, οι ρυθμοί ανόδου έχουν ανακοπεί και η αγορά «τρέχει» περίπου στα περυσινά επίπεδα. Ειδικότερα στις πιστωτικές κάρτες, ενώ ο αριθμός αυξάνεται, η δαπάνη μειώνεται. Η μείωση εμφανίζεται μεγαλύτερη στις αγορές των εμπορικών καταστημάτων. Η κατανάλωση με πιστωτικές κάρτες παραμένει στη διατροφή, είτε πρόκειται για εστιατόρια είτε για σουπερμάρκετ.
