Αν δει κανείς από ψηλά το Μεξικό είναι σαν να βλέπει την παλέτα ζωγράφου. Είναι ίσως από τις ελάχιστες χώρες του κόσμου όπου τα σπίτια εξωτερικά έχουν τόσο ωραία και έντονα χρώματα: το «γεμάτο» κοριτσίστικο ροζ της αθωότητας, το δυνατό μπλε, πιο φωτεινό από του λουλακιού, το λαμπερό πράσινο του σμαραγδιού, το κίτρινο του κρόκου.
«Οι Μεξικάνοι αγαπούν πολύ το σπίτι τους, γι’ αυτό και προσέχουν την αρχιτεκτονική του», λέει η κ. Λούρδες Αλβαρες, από την πρεσβεία του Μεξικού. Η κ. Αλβαρες γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Μεξικό, αλλά ζει εδώ και πολλά χρόνια στην Αθήνα. Το πατρικό της σπίτι στο Μέξικο Σίτι είναι με μεγάλα, άνετα δωμάτια, δίπατο, και οι εξωτερικοί του τοίχοι βαμμένοι κίτρινοι με καφέ πόρτες.
Χώρα με έντονες κοινωνικές ανισότητες, όπου υπάρχουν από τη μια πλευρά τα επιβλητικά διώροφα σπίτια και από την άλλη οι τενεκεδούπολεις, το Μεξικό διατηρεί παρά ταύτα το παραδοσιακό του χρώμα. Χαρακτηριστικό πως στο κέντρο της πρωτεύουσας, το Μέξικο Σίτι, δεν υπάρχουν ουρανοξύστες αλλά ιστορικά κτίρια που η κυβέρνηση προσπαθεί να αναπαλαιώσει και να διατηρήσει.
Το παραδοσιακό μεξικάνικο σπίτι έχει οπωσδήποτε μια αυλή με σιντριβάνι και γύρω από αυτή υπάρχουν όλα τα δωμάτια. Τα δωμάτια είναι πάντα μεγάλα. Ακόμη και στα φτωχικά σπίτια της υπαίθρου. «Γύρω από την αυλή, που έχει έναν κήπο σχεδόν πάντα γιατί αγαπούμε πολύ το πράσινο, υπάρχουν οι κρεβατοκάμαρες, το σαλόνι, η τραπεζαρία και οι υπόλοιποι χώροι», λέει η κ. Αλβαρες.
Η ίδια θυμάται την πρώτη της εντύπωση από την Αθήνα, πριν από χρόνια. «Τόσο πολύ άσπρη». Οπως και τα ελληνικά σπίτια στα νησιά. «Εμείς θέλουμε χρώματα. Και μέσα και έξω από το σπίτι. Μέσα, μόνο, τα χρώματα είναι πιο απαλά». Στα σπίτια των πιο εύπορων οικογενειών οι τοίχοι είναι χοντροί και τα πατώματα από ξύλο. Το μάρμαρο απουσιάζει και γενικά θεωρείται μεγάλη πολυτέλεια η ύπαρξή του για τα μεξικάνικα μέτρα. Στα πιο φτωχά σπίτια το πάτωμα καλύπτεται από πλακάκια, τα οποία αφθονούν στο Μεξικό και έχουν το χαρακτηριστικό βαθυκόκκινο χρώμα. Εκτός από αυτά όμως υπάρχουν και τα ζωγραφισμένα κεραμικά πλακάκια που χρησιμοποιούνται για διακοσμητικούς σκοπούς.
«Χτίζονται τα τελευταία χρόνια στο Μεξικό ολόκληρα συγκροτήματα από σπίτια σε παραδοσιακό, ή colonial style, από ιδιωτικές εταιρείες. Μπορεί και πεντακόσια σπίτια ίδιου στυλ. Με τα δάνεια που υπάρχουν ένα νέο ζευγάρι μπορεί να αγοράσει το δικό του σπίτι, κάτι που αποτελεί το όνειρο κάθε οικογένειας. Τα σπίτια αυτά είναι σχεδόν έτοιμα προς χρήση. Το πάτωμα μένει πάντα γυμνό και ανάλογα με την οικονομική δυνατότητα καλύπτεται από πλακάκια, ξύλο ή και μάρμαρο. Οι περισσότεροι όμως βάζουν μοκέτα πάνω από το τσιμέντο».
Το πέρασμα του ισπανού κονκισταντόρ Herman Cortes το 1519 από το Μεξικό, και όλων των συμπατριωτών του (που ακολούθησαν), άφησε τη χαρακτηριστική αρχιτεκτονική του σφραγίδα. Το colonial style σε όλη του τη μεγαλοπρέπεια άνθησε στα αρχοντικά του Μεξικού. Και ενώ προς τον Νότο και την έρημο, στα χωριά οι Μεξικάνοι έφτιαχναν με ξύλα τα χαμηλά σπιτάκια τους, στις πόλεις χτίζονταν επιβλητικά διώροφα με διακοσμητικά μπαλκονάκια στα παράθυρα, τεράστιες εσωτερικές σκάλες και πολλές κρεβατοκάμαρες. «Λαός και Κολωνάκι» όμως στο Μεξικό έχει ένα κοινό σημείο: από κανένα σπίτι, όσο φτωχό ή πλούσιο και αν είναι, δεν λείπει το πλυσταριό!
«Οταν ήρθα στη χώρα σας, δεν μπορούσα να συνηθίσω αυτή την έλλειψη», θυμάται η κ. Αλβαρες. «Το πλυσταριό στην πατρίδα μου είναι απαραίτητο. Εκεί υπάρχει η πέτρινη πλύστρα, ακόμη και τώρα. Μπορεί να υπάρχει το ηλεκτρικό πλυντήριο, αλλά οι Μεξικάνοι πλένουν συχνά τα ρούχα στο χέρι. Μάλιστα οι τοίχοι στο πλυσταριό είναι από τούβλα που φτιάχνονται με τρόπο ώστε να περνάει ο αέρας και έτσι μπορείς να τα στεγνώσεις κιόλας».
Ο σημερινός επισκέπτης στην Πόλη του Μεξικού θα εντυπωσιαστεί από τα ψηλά γυάλινα κτίρια, σε μοντέρνα αρχιτεκτονική, κατά μήκος της κεντρικής λεωφόρου Ινσουρχέντες. Ομως η αγάπη των Μεξικανών είναι οι μονοκατοικίες. Μόνο που οι περισσότερες δεν είναι πλέον ορατές από τον δρόμο. Τις προστατεύουν ψηλοί φράχτες από τούβλα. «Η βία είναι πολύ μεγάλη στη χώρα μου και υπάρχει φόβος. Οσα σπίτια δεν έχουν τοίχους βάζουν κάγκελα που καταλήγουν σε μύτες και μοιάζει με φρούριο. Το κάνουν για να προστατευθούν από το βία. Γι’ αυτό και περνάνε πολλές ώρες στο σπίτι τους».
Σήμερα στο Μεξικό οι οικογένειες έχουν «μόνο» τέσσερα παιδιά κατά μέσον όρο. Παλαιότερα είχαν οκτώ, εννιά. Τα παραδοσιακά σπίτια έχουν επάνω τις κρεβατοκάμαρες. Το σαλόνι είναι ένα δωμάτιο που έχει ιδιαίτερη σημασία. Επιπλώνεται με όσο το δυνατό πιο όμορφα και βαριά έπιπλα και σ’ αυτό γίνονται οι συγκεντρώσεις των φίλων. «Συνήθως δεν τους φέρνουμε στην κουζίνα», λέει γελώντας η κ. Λούρδες Αλβαρες. «Η δική μας κουζίνα είναι απομονωμένη από τους υπόλοιπους χώρους και στα παραδοσιακά είχε κατσαρολικά κρεμασμένα να φαίνονται και πολλά χρώματα».
Τα σπίτια στο Μεξικό δεν χρειάζονται θέρμανση. Αν και η μέρα τους περιλαμβάνει και τις… τέσσερις εποχές, όπως πληροφορεί η κ. Αλβαρες. Το πρωί μπορεί να έχει δροσιά, το μεσημεράκι ζέστη, το απόγευμα ψύχρα και το βράδυ να ρίχνει χαλάζι.
* Εχουν ένα «οικογενειακό δωμάτιο», συνήθως στον ίδιο όροφο με τις κρεβατοκάμαρες. Εκεί υπάρχει ένα σαλονάκι και μαζεύεται η οικογένεια. Οι φίλοι κάθονται στο επίσημο σαλόνι που είναι πάντα ιδιαίτερα φροντισμένο.
* Τώρα πια έχουν πολλές συσκευές τηλεόρασης.
* Αποτελούνται από τοίχους που δεν έχουν λεία επιφάνεια αλλά «σαγρέ».
* Παλιά είχαν σε μια εσοχή του τοίχου ένα μικρό άγαλμα της Μαντόνας. Οι μεξικάνοι καθολικοί είναι ιδιαίτερα θρήσκος λαός.
* Σκεπάζονται με κεραμίδι ενώ τα πιο μοντέρνα έχουν ταράτσα.
* Μπορεί να είναι και από τενεκέ… Ενάμισι εκατομμύριο άνθρωποι ζουν υπό άθλιες συνθήκες κοντά στο κέντρο της πρωτεύουσας, χωρίς ηλεκτρικό, αποχέτευση και νερό.
* Μαγειρεύουν με γκάζι. Είναι συνηθισμένο θέαμα το βυτίο να εφοδιάζει με υγραέριο τις μπουκάλες των σπιτιών.
* Είναι σπάνιο να βρει κανείς γκαρσονιέρα στο Μεξικό.
* Είναι μεγάλα.
* Λατρεύουν το φως του ήλιου. Οι κουρτίνες ακόμη και στα υπνοδωμάτια είναι πολύ λεπτές και ανοιχτόχρωμες, ενώ σε πολλές στέγες υπάρχει φεγγίτης από τον οποίο μπαίνουν οι ακτίνες του ήλιου και η λάμψη του φεγγαριού.
