Μπορεί ένας νεκρός να επανέλθει στη ζωή; Πώς μπορείτε να καταλάβετε αν κάποιος είναι ρομπότ; Τι ενώνει έναν άνθρωπο με ένα μοχθηρό εξωγήινο κτήνος; Οι απαντήσεις που δίνει η τέταρτη συνέχεια της ταινίας η οποία ήδη προβάλλεται στους κινηματογράφους είναι περισσότερο τρομακτικές από τις ερωτήσεις!
Νομίζετε ότι γνωρίζετε καλά έναν άνθρωπο. Μια γυναίκα ή έναν άντρα. Ισως μάλιστα βρίσκεται κοντά σας αυτή τη στιγμή ή σας τηλεφωνήσει σε λίγο. Το άτομο αυτό είναι υπόδειγμα εξωστρέφειας και ευαισθησίας. Αγαπά τους ανθρώπους και ενδιαφέρεται για τα προβλήματά τους. Συγκινείται με τον ανθρώπινο πόνο, ανησυχεί, γελά, συμπάσχει. Εκφράζεται με θερμά συναισθήματα περισσότερο από ό,τι με λογικές σκέψεις. Υπάρχουν όμως μερικές στιγμές που αισθάνεστε ότι η πραγματικότητα δεν είναι αυτή που βλέπετε. Βαθιά μέσα σε αυτό το πρόσωπο υπάρχει κάτι αδιόρατο που κινεί τις πιο παράξενες υποψίες. Το ένστικτό σας είναι τρομακτικά εύστοχο αλλά, όταν αποφασίσετε να το εμπιστευθείτε, ενδέχεται να είναι πολύ αργά. Τι είναι αυτό που όταν το δείτε μπορεί να σας σοκάρει ανεπανόρθωτα;
Το φιλί της γυναίκας – ρομπότ
Στο «Alien Resurrection», δηλαδή στο «Alien 4», ανάλογες αποκαλύψεις βαθύτερων εαυτών παραδόξως δεν οδηγούν τους ήρωες της ιστορίας σε «ανεπανόρθωτα σοκ». Το «Alien Resurrection» είναι ένα σύγχρονο σκοτεινό παραμύθι. Εκτυλίσσεται 200 χρόνια μετά το «Alien 3» στους χώρους του αχανούς διαστημοπλοίου Auriga. Η Ελεν Ρίπλεϊ, την οποία για τέταρτη φορά υποδύεται η Σιγκούρνι Γουίβερ, έρχεται και πάλι αντιμέτωπη με τις πιο μοχθηρές εκφράσεις ζωής που γέννησε ποτέ ο συμπαντικός νους. Δεν είναι μόνη. Μια συμμορία που βρίσκει αρχικά άσυλο στο διαστημόπλοιο αποφασίζει να το κυριεύσει. Συμμαχεί όμως σύντομα με τη Ρίπλεϊ όταν διαπιστώνει ότι τα μέχρι πρότινος παγιδευμένα Alien είχαν ακριβώς την ίδια ιδέα!
Το μοναδικό θηλυκό μέλος αυτής της συμμορίας, το οποίο υποδύεται η Γουινόνα Ράιντερ, επιτίθεται λεκτικά στη Ρίπλεϊ. Την αμφισβητεί ηθικά. Την κατηγορεί ότι δεν είναι άνθρωπος· ότι είναι το παράξενο αποτέλεσμα ενός πειράματος· ότι είναι αδίστακτη· ότι τα συναισθήματά της έχουν τη θερμότητα ενός καταψύκτη. Η Ρίπλεϊ αντιδρά με μια μονίμως σκληρή έκφραση. Προχωρεί ατάραχη και αμίλητη. Σε κάποια φάση όμως η φλύαρη νεαρή γήινη τραυματίζεται. Στο πρόσωπό της αντανακλάται αμέσως η υποδόρια χορογραφία του πόνου. Η Ρίπλεϊ ταράζεται. Σκύβει αμέσως και κοιτάζει το τραύμα. Ησυχάζει όμως γιατί αντιλαμβάνεται ότι στην πραγματικότητα η νεαρή δεν αισθάνεται πόνο. «Επρεπε να το καταλάβω ότι είσαι ρομπότ» της λέει ήρεμα. «Είσαι υπερβολικά ανθρώπινη».
Ενας άνθρωπος δεν χρειάζεται να αποδείξει ότι είναι άνθρωπος. Κάποιος όμως που δεν είναι άνθρωπος εμφανίζεται ως «υπόδειγμα ανθρωπιάς» προκειμένου να αποκρύψει αυτό που πραγματικά είναι! Και για να ενισχύσει περισσότερο τη θέση του αμφισβητεί φυσικά την «ανθρωπιά» των ανθρώπων! Στη θέση της λέξης «άνθρωπος» και των παραγώγων της τοποθετήστε άλλες λέξεις που εκφράζουν ιδιότητες. Ετσι ίσως δείτε τι είναι αυτό που μπορεί να σας «σοκάρει ανεπανόρθωτα» σε κάποιον άνθρωπο που νομίζετε ότι ξέρετε. Η ειρωνεία όμως είναι ότι το ρομπότ δεν είχε καθόλου άδικο! Γιατί η Ρίπλεϊ είναι πράγματι το παράξενο αποτέλεσμα ενός γενετικού πειράματος!
Ολική επαναφορά
Διακόσια χρόνια πριν από το «Alien Resurrection» η Ελεν Ρίπλεϊ πεθαίνει. Το «Alien 3» δείχνει ότι είναι η τελευταία ένδοξη περιπέτειά της. Τι συνέβη ανάμεσα στο «Alien 3» και στο «Alien 4»; Οπως συμβαίνει πάντα, μόλις τέλειωσε το «Alien 3» και ενώ ο κόσμος έβγαινε από τους κινηματογράφους, πίσω από το πανί η ιστορία συνεχιζόταν! Οσοι επιστήμονες επέζησαν δεν μπορούσαν να συνέλθουν από τον πανικό. Για μία ακόμη φορά τα alien τούς είχαν κάνει το διαστημόπλοιο άνω κάτω. Σύντομα όμως θα θυμηθούν ότι ήδη από τον Φεβρουάριο του 1997 ένας ικανότατος γιατρός από τη γήινη πόλη του Εδιμβούργου είχε πολλαπλασιάσει ένα πρόβατο επί δύο αγγίζοντας έτσι για πρώτη φορά με το θνητό δάχτυλό του την άκρη του δαχτύλου του Θεού. Μόλις συνήλθαν από την τρίτη ταλαιπωρία, σκέφτηκαν ότι χάρη στα επιτεύγματα αυτού του γιατρού μπορούν να ξαναφέρουν την ένδοξη ηρωίδα στη ζωή. Είχαν άλλωστε υπό την κατοχή τους το δακτυλικό αποτύπωμα της υλικής της ύπαρξης: μία τούφα μαλλιά περιέχει αρκετό DNA!
Στο Χόλιγουντ δεν ήξεραν τίποτα από όλα αυτά γιατί το 1997 δεν είχε ακόμη φθάσει. Οι παραγωγοί δάκρυζαν σκεπτόμενοι την ατρόμητη ηρωίδα που τους προσέφερε τόσα εκατομμύρια δολάρια! Οι επιστήμονες από το μέλλον περίμεναν υπομονετικά να έρθει το 1997 και να γεννηθεί η Ντόλι έτσι ώστε οι άνθρωποι της Μέκκας του κινηματογράφου να πειστούν ότι η Ελεν Ρίπλεϊ μπορεί πράγματι να επιστρέψει στη ζωή. Οταν έφθασε το πλήρωμα του χρόνου, έστειλαν το επιστημονικό επίτευγμά τους με έναν πανίσχυρο «χρονοπομπό» στον εγκέφαλο του σεναριογράφου! Οι παραγωγοί σκέφτηκαν ότι, αφού ο κόσμος εθίστηκε τόσο σε αληθινές ιστορίες κλωνοποίησης, δεν θα δυσκολευτεί να πειστεί πως η επιστροφή της νεκρής ηρωίδας των «Alien» στη ζωή είναι κινηματογραφικά δυνατή και ρεαλιστική. Ετσι η Σιγκούρνι Γουίβερ έγινε και πάλι η νέμεσις της μεγαλύτερης νεμέσεως που πέρασε ποτέ μέσα από τα νευρικά κύτταρα της ανθρώπινης όρασης.
Εχουμε όμως πράγματι φθάσει στο σημείο εκείνο από όπου μπορούμε να ισχυρισθούμε ότι κάποτε στο μακρινό μέλλον θα έχουμε την ικανότητα να επαναφέρουμε στη ζωή ανθρώπους που έχουν φύγει από καιρό; Εξαρτάται από το πώς το βλέπει κανείς. «Η κλωνοποίηση είναι το πρώτο βήμα για να γίνουμε ένα με τον Θεό και σε τρεις μήνες θα κλωνοποιήσω τον πρώτο άνθρωπο» δήλωσε πριν από λίγο καιρό ο Ρίτσαρντ Σιντ. Το ότι επρόκειτο μάλλον για έναν ημίτρελο, ακίνδυνο, υπερχρεωμένο και αμελητέας σημασίας επιστήμονα δεν εμπόδισε τη δήλωση να πάρει διεθνείς διαστάσεις. Ακόμη και αν η κλωνοποίηση είναι πράγματι το πρώτο βήμα, σίγουρα χρειάζονται πολλά ακόμη χιλιόμετρα για να γίνει η επιστήμη «ένα με τον Θεό». Οσο για τον καθένα από μας μπορεί να προσπαθεί να γίνει «ένα με τον Θεό» με την αποδεδειγμένα απεριόριστη δύναμη της προσευχής και της πίστης. Δεν είναι η κλωνοποίηση εκείνο που μπορεί να κάνει τον άνθρωπο αθάνατο. Εκείνοι όμως που αντιμετωπίζουν με απέχθεια τους ανθρώπους που ίσως θα δοκιμάσουν στο μέλλον να κλωνοποιήσουν τον εαυτό τους ας σκεφθούν για ένα λεπτό: Αυτό ακριβώς δεν είναι εκείνο που όλοι οι γονείς προσπαθούν να πετύχουν, άλλοι λιγότερο και άλλοι περισσότερο; Είναι σπάνιες οι οικογένειες που έχουν επιτύχει την κλωνοποίηση με φυσικό τρόπο; Είναι λίγοι οι γονείς που επιδεικνύουν τα αντίγραφά τους στους φίλους τους με υπερηφάνεια;
Οσο για τις ακραίες ή «θεϊκές» εφαρμογές της εργαστηριακής κλωνοποίησης, τίποτα επίσης δεν είναι δεδομένο. Η επιστήμη της φυσικής μάς έχει προσφέρει μόλις πρόσφατα δυνατότητες που οι πρόγονοί μας θεωρούσαν αποκλειστικό προνόμιο των θεών: μπορούμε να επισκεφθούμε νέους κόσμους, να καταστρέψουμε αυτόν στον οποίο κατοικούμε, να δούμε οτιδήποτε και να ακουστούμε από οπουδήποτε! Γιατί λοιπόν στο μέλλον να μην μπορέσει ένα διατηρημένο κομμάτι DNA από κάποιο σώμα να γίνει η μαγιά για την επαναδημιουργία αυτού του σώματος; Οπως αναφέρθηκε στο περιοδικό «Time» πριν από ένα χρόνο, ένα από τα γράμματα που έλαβε ο δημιουργός της Ντόλι δρ Ιαν Γουίλμουτ ήταν από μια γυναίκα που τον ρωτούσε με απόλυτη σοβαρότητα: «Μπορείτε να με βοηθήσετε να γεννήσω τον πατέρα μου;». Οι «φωτοτυπίες ανθρώπινων όντων» υπάγονται στη σφαίρα της φαντασίας και πάντως δεν συγκαταλέγονται στους στόχους του δρος Γουίλμουτ. Ο άνθρωπος όμως που «φωτοτύπησε ένα πρόβατο» δεν είναι ο μοναδικός γενετιστής της Γης. Οπως πολύ σοφά είπε κάποτε ένας τεχνικός υπάλληλος μιας μεγάλης αμερικανικής εταιρείας φωτοτυπικών μηχανημάτων, «ο καλύτερος τρόπος για να προβλέψεις το μέλλον είναι να το εφεύρεις!». Αρα, αν το ανθρώπινο είδος δεν μπορεί να αντισταθεί στον πειρασμό να προβλέπει τα απρόβλεπτα, τότε είναι πιθανόν κάποτε να τα εφεύρει!
Ισως έχοντας αυτό υπόψη οι επιστήμονες του αχανούς διαστημοπλοίου Auriga επέμεναν να εφεύρουν ένα αλλόκοσμο μέλλον: ο «κλώνος 8», η επιτυχημένη όγδοη απόπειρα, δεν επανέφερε στη ζωή τη γνωστή Ελεν Ρίπλεϊ. Η νέα Ελεν Ρίπλεϊ δεν είναι 100% άνθρωπος. Είναι ένα υβρίδιο ανθρώπου και alien! Και η παρουσία της απέδειξε σύντομα την υποψία ότι ο μέσος άνθρωπος βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής από το «μοχθηρό εξωγήινο κτήνος»!
Το μυστικό του DNA
Τι είναι αυτό που κάνει ένα alien alien; Οι απόκοσμες κραυγές και τα γλοιώδη κοφτερά δόντια. Το μανιώδες μίσος για τον άνθρωπο και ο χαρακτήρας σχιζοφρενούς αρπακτικού που δείχνει να βγαίνει ασταμάτητα από τα βάθη των κυττάρων του. Εν αντιθέσει, τι είναι αυτό που κάνει έναν άνθρωπο άνθρωπο; Μεταξύ άλλων, η εν δυνάμει ικανότητά του να αφανίσει ακόμη και ένα τέρας όπως αυτό! Αρα, αν υποθέσουμε ότι τα alien συζητούν μεταξύ τους, τότε σίγουρα υποστηρίζουν ότι ο άνθρωπος είναι το πιο ανατριχιαστικό και δολοφονικό alien του γνωστού Σύμπαντος!
Στο «Alien Resurrection» τα alien διαισθάνονται ότι η Σιγκούρνι Γουίβερ είναι συγγενής τους. Την ίδια στιγμή η «συγγενής» τους διαισθάνεται ότι αυτή η διαίσθηση είναι η αχίλλειος πτέρνα τους! Σε μερικές κρίσιμες στιγμές τα alien δείχνουν ότι την αγαπούν. Την αγγίζουν στοργικά. Είναι εντυπωσιακό που ακόμη και τέρατα τέτοιας εμβέλειας έχουν συναισθήματα όμοια με τα ανθρώπινα. Ο όγδοος κλώνος, το ενσαρκωμένο DNA ανθρώπου και alien, ήταν η αφορμή για να αποκαλυφθεί ότι πίσω από τα πιο διαφορετικά πλάσματα υπάρχει μια κοινή ενέργεια: το ρεύμα της ζωής που όμοιο πνέει σε όλο το Σύμπαν. Ο χορός του DNA που εκφράζει την περιπέτεια της ύλης από την αρχή του χρόνου ως σήμερα. Το ίδιο το DNA που δεν είναι παρά το μοναδικό για όλο το Σύμπαν αλφάβητο της ζωής.
Τα alien μπορεί να αγγίζουν τη μακρινή συγγενή τους. Το τέρας μπορεί να προσπαθεί να νικήσει για λίγο τον τερατώδη εαυτό του. Ακριβώς αυτό όμως είναι που θα το σκοτώσει. Η μακρινή συγγενής θα εκμεταλλευθεί την «αδυναμία». Μέσα της ο άνθρωπος υπερισχύει και έτσι η εμπιστοσύνη που της δείχνει το τέρας θα χρησιμοποιηθεί εναντίον του. Ποιος είναι λοιπόν περισσότερο τέρας; Ανάμεσα στο alien και στον άνθρωπο ποιος διαθέτει το πιο καταλυτικό «άγγιγμα του τέρατος»;
Τόσο τα alien όσο και ο άνθρωπος αποτελούν εκδοχές ζωής που απορρέουν από τον ίδιο «χορό του DNA». Η διπλή έλικα του DNA εκφράζει μηνύματα, επιλογές και διασταυρώσεις. Διασταυρώσεις ανάμεσα στις εξελικτικές λεωφόρους που ακολουθούν τα όντα. Ο άνθρωπος όμως δεν είναι ένα συνηθισμένο ον και επιπλέον ενδέχεται να ξέρουμε γι’ αυτόν πολύ λιγότερα από όσα νομίζουμε. Ως μια τυχαία ένδειξη εγκυρότητας του τελευταίου ισχυρισμού μπορεί ίσως να αναφερθεί το γεγονός ότι η διπλή έλικα ήταν ιατρικό σύμβολο πολύ πριν από την ανακάλυψη του DNA! Οπως όλοι ξέρουμε, τα δύο περιστρεφόμενα φίδια συμβολίζουν την επιστήμη της ιατρικής από την εποχή του Ιπποκράτη! Η διπλή έλικα ήταν το ιερό σύμβολο του Ερμή. Και όπως επίσης όλοι ξέρουμε, ο Ερμής ήταν ο θεός των μηνυμάτων, των επιλογών και των διασταυρώσεων! Ο,τι δηλαδή εκφράζει το DNA! Νομίζουμε ότι ξέρουμε την ανθρώπινη ιστορία αλλά, παρ’ όλα αυτά, ενδέχεται να υπάρχουν ακόμη αρκετές αλήθειες και συμπτώσεις ικανές να μας «σοκάρουν ανεπανόρθωτα».
