6 διαφορετικά πρόσωπα αποκαλύπτουν το προσωπικό τους μυστικό της ευζωίας. Μέσα από τις ιδιαίτερες επαγγελματικές, προσωπικές ή κοινωνικές συνθήκες της ζωής τους μιλούν για τον τρόπο που σκέφτονται, νιώθουν, επιλέγουν, απολαμβάνουν και απορρίπτουν
Αννη Ηλιοπούλου Εκδότρια-διευθύντρια των περιοδικών «Αθηνόραμα» και «Ευ» “Οι παράμετροι
«Η βασικότερη παράμετρος για την κατάκτηση του ευ ζην είναι η παιδεία και η ευρυμάθεια. Μόνο μέσω αυτής της γνώσης μπορείς να ξεχωρίζεις το ουσιαστικό και να μην εξαπατάσαι από το φαινόμενο».
Η θέληση
«Το ευ ζην σήμερα σημαίνει κατ’ αρχήν τη θέληση για ελεύθερο χρόνο στη διάρκεια του οποίου μπορεί να απολαμβάνει κανείς καθετί που αξιοποιεί και τέρπει τις αισθήσεις του με στόχο κυρίως την πολυπόθητη ψυχική ανάταση. Θεωρώ ωστόσο ότι το συνεχές άγχος για την επιβίωση ή την επιτυχία, η έλλειψη χρόνου για ενημέρωση, ο καταιγισμός πληροφόρησης και η αδυναμία αξιολόγησής της καθώς και τα επιβαλλόμενα ευζωιστικά μοντέλα δυσκολεύουν την αναζήτηση».
Οι αισθητικές απολαύσεις
«Οι αισθήσεις αποτελούν το εργαλείο για να επικοινωνεί ο άνθρωπος με το περιβάλλον του. Το ζητούμενο ωστόσο είναι να κατευθύνουμε τις αισθήσεις μας έτσι ώστε τα ερεθίσματα που μας δίνουν να βρίσκονται σε αρμονία με τον εσωτερικό μας κόσμο. Πρόκειται για μια αμφίδρομη λειτουργία που ξεκινάει από την ώρα της γέννησής μας και που βρίσκεται ή θα πρέπει να βρίσκεται σε μια διαρκή εξέλιξη».
Το προσωπικό ευ
«Ευ ζην για μένα είναι η δυνατότητα συμμετοχής και απόλαυσης σε καθετί που κολακεύει την αισθητική μου και μου χαρίζει απόλαυση και γνώση. Απαραίτητη επίσης είναι η αίσθηση του μέτρου, όπως και η διαφύλαξη της προσωπικής επιλογής, που δεν έχει καμία σχέση με τη μόδα, με το εφήμερο ή με το παραπλανητικό αμπαλάζ». ”
Δαμασκηνός Μητροπολίτης Ελβετίας “Η έννοια
«Η ζωή καθεαυτήν, το ζην, είναι από την ίδια της τη φύση ύψιστο αγαθό το οποίο εμπεριέχει σπουδαία ποιοτικά στοιχεία εμπειρίας και όταν ακόμη δεν συνοδεύεται από όλα τα υποκειμενικά ή τα κοινωνικά στοιχεία του ευ ζην. Εν τούτοις ο σκοπός της ζωής πραγματώνεται κατ’ αναφοράν προς την κοινωνία των ανθρώπων. Τις έννοιες του ευ ζην επηρεάζουν όμως οι ποικίλες φυσικές, κοινωνικές και πνευματικές προϋποθέσεις κάθε εποχής».
Οι έμφυτες αξίες
«Η εμπειρία έχει αποδείξει ότι ορισμένες αξίες είναι έμφυτες στον άνθρωπο και έχουν διαχρονική αναφορά στην ποιότητα της ζωής ενώ ο ανθρώπινος νους είναι το θείο δώρο στον άνθρωπο καθώς εκφράζει το σταθερό νόημα σε όλες αυτές τις έμφυτες αξίες».
Οι αρνητικές συνθήκες
«Οι συνθήκες ζωής σήμερα απορροφούν κάθε δυνατότητα προσωπικής περισυλλογής. Και ενώ όλα προβάλλονται γύρω από τον άνθρωπο ως κατακτήσεις για τη βελτίωση της ποιότητας της ζωής του, ο ίδιος αισθάνεται ξένος σε όλο αυτό το οικοδόμημα της Βαβέλ και κανένας δεν προβληματίζεται για τις αντοχές του ίδιου του οικοδομήματος… Ετσι οι πνευματικές κεραίες αποσυντονίζονται και σχετικοποιούν στα μάτια μας ό,τι θεωρούσαμε πάντοτε ωραίο, μεγάλο και αληθινό, ό,τι δηλαδή έδινε ποιοτικό περιεχόμενο στη ζωή μας. Ο άνθρωπος ωστόσο πρέπει να ξαναγίνει κύριος του εαυτού του ώστε να αξιολογεί ελεύθερα από τη δίνη των εξελίξεων την ποιότητα των σχέσεών του με τον Θεό, με τον πλησίον του, με τον κόσμο».
Το προσωπικό ευ
«Ενας πνευματικός ηγέτης έχει τις ίδιες επιλογές με όλους τους συνανθρώπους του αλλά μεγαλύτερη ευθύνη έναντί τους ώστε να προβάλλει συνεχώς τις αναγκαίες ισορροπίες μεταξύ της αξίας του ανθρώπου και της αξίας του έργου του τόσο σε προσωπική όσο και σε κοινωνική προοπτική. Γιατί, αν και ο ίδιος συμπαρασυρθεί στη δίνη της σύγχρονης συγχύσεως σκοπών και μέσων, τότε θα είναι και ο ίδιος μέρος του προβλήματος». ”
Στέλιος Κούλογλου Δημοσιογράφος “Η εικόνα
«Ταξιδεύοντας στον κόσμο καταλαβαίνει κανείς ότι το ευ ζην είναι μια πολύ σχετική έννοια. Για τον κάτοικο της Ρουάντα είναι ένα πιάτο φαΐ, για έναν πρώην Γιουγκοσλάβο είναι η επιβίωση από τις σφαίρες, για ένα σημερινό Νεοϋορκέζο η άνοδος του δείκτη Dow Jones. Συνάντησα επίσης Ινδιάνους που είχαν κατακτήσει το ευ ζην μέσα από την επαφή με τη φύση και τη γη τους».
Η παραμόρφωση
«Σε γενικές γραμμές ο δυτικός πολιτισμός του 20ού αιώνα παραμόρφωσε δραματικά την έννοια του ευ ζην: αποθέωσε την υλική διάστασή του εις βάρος της πνευματικής. Σήμερα ο άνθρωπος θυσιάζεται στον βωμό του χρήματος και της κατανάλωσης. Δείτε τα πρότυπα της διαφήμισης: οι άνθρωποι ερωτεύονται τα αυτοκίνητα ή λύνουν τα υπαρξιακά προβλήματά τους μέσω ενός καινούργιου μοντέλου ενώ στο πρώτο ραντεβού με την αγαπημένη τους τής μιλούν για το καλύτερο κλιματιστικό της αγοράς. Ούτε λίγο ούτε πολύ θέλουν να μας πείσουν ότι ευ ζην σημαίνει να μπορείς να δουλεύεις τόσο αποδοτικά ώστε ύστερα από τρία χρόνια να μπορείς να αλλάξεις αυτοκίνητο».
Το προσωπικό ευ
«Είναι μέσα στη φύση του ανθρώπου η συνεχής προσπάθεια για τη βελτίωση των συνθηκών της ζωής του, η ψυχαγωγία, η διασκέδαση. Απλά τείνουμε να ξεχάσουμε ότι οι άνθρωποι ερωτεύονται ή προβληματίζονται για τη θέση τους στην κοινωνία και τη βελτίωσή της. Στις σημερινές συνθήκες λοιπόν και χωρίς να παραγνωρίζει κανείς τις υλικές απολαύσεις ευ ζην σημαίνει πρώτα από όλα να είναι κανείς ελεύθερος να σκέφτεται, να ερωτεύεται και να μπορεί να κοιτά τους ανθρώπους στα μάτια χωρίς να ντρέπεται για το ευ ζην του». ”
Δημήτρης Ποταμιάνος Συγγραφέας, αναπληρωτής καθηγητής Επικοινωνίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο “Ο ορισμός
«Ενώ σε ορισμένα θέματα οι αντιλήψεις των παλαιοτέρων ξεπεράστηκαν, στο θέμα του ορισμού της ευζωίας μοιραίως ξαναγυρνάμε πίσω. Θα μπορούσα λοιπόν να σας αναφέρω εδώ τη θεωρία του Επίκουρου για τον ρυθμικό χρόνο: πρόκειται για την εναλλαγή της άσκησης και της πολυτέλειας. Χωρίς αυτό τον ρυθμό η απόλαυση γίνεται χλιδή που φέρνει τον κορεσμό. Πιστεύω λοιπόν ότι ο ένας πόλος ευζωίας είναι η ψυχή και ο άλλος οι αισθήσεις, τα υλικά αγαθά».
Ο ελεύθερος χρόνος
«Πιστεύω ότι η πολυτέλεια του ελεύθερου χρόνου υπάρχει. Αρκεί να μπορεί κανείς να προσαρμοστεί στους ρυθμούς της εποχής μας που είναι γρήγοροι με μπόλικη δουλειά, πολλές ευθύνες κτλ. Π.χ., ευχαρίστως επισκέπτομαι τα fast food όταν χρειάζεται. Οι οπαδοί του slow food ωστόσο αυτό το θεωρούν προδοσία και εγώ τους θεωρώ υπερβολικούς».
Η επικοινωνία
«Η επικοινωνία είναι κατά κάποιο τρόπο εγγεγραμμένη στο νευρικό μας σύστημα. Είναι κάτι που ο πολιτισμός μπορεί να καλλιέργησε αλλά υπήρχε πάντα στην αμυντική μας διάταξη. Θεωρώ ότι είναι ένστικτο. Σήμερα δε ο εξοπλισμός της επικοινωνίας ενισχύεται καθώς ζούμε σε μια κατάσταση όλο και πιο δικτυωτή. Ποτέ άλλοτε δεν αισθάνονταν οι άνθρωποι, ως άτομα, ομάδες ή έθνη, τέτοια αλληλεξάρτηση. Αυτά όλα δεν μπορεί παρά να φέρουν εντελώς νέους τρόπους επικοινωνίας. Πιστεύω λοιπόν στη σύγχρονη επικοινωνία και κυρίως στο μέλλον της».
Το προσωπικό ευ
«Εργάζομαι απολαυστικά. Και εδώ έχουμε μια διαφορά με τα παλιά χρόνια, καθώς από τα κλασικά ελληνικά χρόνια όσο και αργότερα, στις αυλές των Δυτικών, η εργασία ήταν καταδικαστέα. Η σούπερ υπόθεση ήταν η σχόλη. Εκείνο που ήταν το πρώτιστο μέλημα ήταν να μπορεί κανείς να έχει περισσότερη σχόλη για να μπορεί να συζητάει, να διεκδικεί κτλ. Αυτό έχει αλλάξει σήμερα με την έννοια ότι μπορούμε και να απολαμβάνουμε την εργασία μας». ”
Γιώργος Μοσχίδης Ηθοποιός “Ο χρόνος
«Πολύ μεγάλη σημασία έχει ο χρόνος που διάγεις. Γιατί είναι διαφορετικό το ευ ζην για κάποιον στα δέκα του χρόνια, διαφορετικό στα 60. Επίσης ο τόπος, τα γεγονότα που έζησες και ζεις, η αισθητική σου άποψη είναι ό,τι συνθέτει τις δύο όψεις του ευ ζην: την εσωτερική και την εξωτερική. Ο χρόνος ωστόσο σε καθορίζει. Εγώ αισθάνομαι ότι έχω μπει σε ένα μονοπάτι μιας αρχής του τέλους. Και δεν εννοώ μόνο το τέλος της ζωής αλλά και πολλών άλλων πραγμάτων».
Οι περιορισμοί
«Οσο και αν αγαπάς κάποια πράγματα που ομορφαίνουν τη ζωή σου έρχεται κάποια στιγμή που θα πρέπει να τα αποχωριστείς. Το θέατρο, π.χ., είναι μια δουλειά που χρειάζεται και μυϊκή δύναμη, πέρα από την πνευματική. Πρέπει λοιπόν να έχεις τη σοφία, να ξέρεις ποια στιγμή πρέπει να αποχωρήσεις… Επίσης πρέπει “να είσαι έτοιμος από καιρό, σαν θαρραλέος, σαν που ταιριάζει εσέ που έζησες μια τέτοια πόλη” να απομακρυνθείς από την υπέρμετρη χαρά του έρωτα. Να σταθείς λίγο μπρεχτικά και να δεις πέρα από σένα, πριν από σένα και πιθανότατα μετά από σένα. Με αυτή την έννοια το ευ ζην μου έχει περιορισμούς».
Η ευχή
«Αν ο καθένας από μας έχτιζε έναν καλύτερο εαυτό, το σύνολο θα ήταν καλύτερο. Εύχομαι το μέλλον να δείξει ότι η ποιότητα του εαυτού μας, της ζωής μας, θα είναι μια συνολική ποιότητα».
Το προσωπικό ευ
«Είναι το σπίτι μου, είναι τα αντικείμενα αυτά που το καθένα έχει μια ιστορία. Οι άνθρωποι που αγάπησα και που ακόμη αγαπώ, οι πίνακες του αδελφού μου, τα κεντήματα της γιαγιάς μου, ο Χάρης (σκύλος), τα λουλούδια στο μπαλκόνι μου, ο κήπος μου στην Αίγινα, όπου μυρίζω τις τριανταφυλλιές, βλέπω τη θάλασσα και νιώθω ευτυχισμένος. Ολα αυτά είναι για μένα ένα ουσιαστικό ευ ζην».“
