Τι ωθεί μια επιτυχημένη επιχειρηματία να αναμειχθεί στην τοπική αυτοδιοίκηση; Μια υποψήφια δημοτική σύμβουλος δίνει τις δικές της απαντήσεις στο ερώτημα
Η ως τώρα πορεία της ήταν συνδεδεμένη με σπουδές, οικογένεια και καριέρα. Τώρα κατεβαίνει στις γειτονιές και μιλάει σε κόσμο ως υποψήφια δημοτική σύμβουλος στις δημοτικές εκλογές με τον συνδυασμό «Μάχη για την Αθήνα» του κ. Δ. Αβραμόπουλου. Μια γυναίκα επιτυχημένη στο τιμόνι μιας από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις, αποφάσισε να προσανατολίσει την ενεργητικότητά της προς την πολιτική.
Η κυρία Σόφη Δασκαλάκη – Μυτιληναίου, μέλος της οικογένειας που ελέγχει τον ειδικευόμενο στο διεθνές εμπόριο μετάλλων όμιλο επιχειρήσεων Μυτιληναίου, έχει ξεκάθαρη άποψη για την επιλογή της να ασχοληθεί με τα κοινά: «Εμπεριέχει το στοιχείο της κοινωνικής προσφοράς, όπως κι αν αυτό ακούγεται. Ολη αυτή τη γλύκα, την κοινωνικότητα, την αίσθηση που δίνει η οικογένεια και την αίσθηση του επαγγελματισμού που δίνει η καριέρα ξαφνικά αισθάνθηκα ότι μπορώ να τα συνδυάσω με κάτι περισσότερο. Η Αθήνα λοιπόν είναι ένα πεδίο, το οποίο είναι σαν να σε καλεί. Σε καλεί να κάνεις δουλειά, και μάλιστα σε ένα χρονικό όριο αναφέρομαι, όπως καταλαβαίνετε, στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004 που ως σήμερα δεν υπήρχε ποτέ. Εν γένει το θέμα είναι να είναι κανείς συνεπής με αυτό που κάνει. Προσωπικά σε σχέση μ’ εμένα και την πολιτική υπάρχει μια συνέπεια. Πράγμα που δεν το αισθάνομαι τόσο πολύ με την προεκλογική περίοδο, μέσα σε όλο αυτό το τρεχαλητό, το οποίο σημειωτέον γίνεται από έναν άνθρωπο μη επαγγελματία της πολιτικής. Εχω συνηθίσει να είμαι οργανωμένη και νιώθω πως όλη αυτή η τρέλα δεν μου πάει».
Οχι στους επαγγελματίες πολιτικούς
Η κυρία Δασκαλάκη – Μυτιληναίου πιστεύει ακράδαντα ότι έχει περάσει ανεπιστρεπτί η εποχή των «επαγγελματιών» πολιτικών. «Για να μπει κάποιος στην πολιτική, πρέπει να είναι ώριμος και να μην είναι επαγγελματίας, με την έννοια “εγώ αυτό έμαθα να κάνω”» λέει. «Αυτό για μένα είναι τελειωμένη ιστορία. Δεν ξέρω με ποιον τρόπο θα βγαίνουν οι άνθρωποι στην πολιτική από τώρα και στο εξής, σίγουρα όμως δεν θα βγαίνουν επειδή ο μπαμπάς τους ήταν πολιτικός και πρέπει το ίδιο να γίνουν και αυτοί. Πολλοί από αυτούς, βέβαια, όπως η κυρία Ντόρα Μπακογιάννη, έχουν αποδειχθεί αστέρια. Ετυχε όμως. Αν ο ίδιος δεν νιώσεις ολοκληρωμένος, καλύτερα να μην κάνεις ποτέ αυτό το βήμα όχι μόνο στην πολιτική και σε μικρότερο κύκλο μη βγεις. Κάτσε καλύτερα με τους κολλητούς σου…».
Από αστική οικογένεια, που της προσέφερε πλουσιοπάροχα τη δυνατότητα για υψηλού επιπέδου μόρφωση, η κυρία Δασκαλάκη – Μυτιληναίου ξεκίνησε τις σπουδές της από τη διοίκηση επιχειρήσεων στο Deree College αλλά με συνεχή αναζήτηση για μια πτυχή που δεν είχε μόνο σχέση με bussiness και marketing. «Αναζητούσα την κοινωνική διάσταση στις σπουδές» λέει. «Στην πορεία ανακάλυψα ότι τα μικροοινομικά είναι η βασίλισσα των κοινωνικών επιστημών. Είχα τη μεγάλη τύχη να γίνω δεκτή στη London School of Economics, όπου πήγα για να κάνω μεταπτυχιακό σε επίπεδο master και μπήκα έτσι στην έρευνα. Ημουν στο υπουργείο Συντονισμού, το 1977 επί Κοντογιώργη, με το θέμα της ΕΟΚ σε πλήρη εξέλιξη, υπό βραχυχρόνιο προβληματισμό κλπ. Κοντά σε όλους τους ανθρώπους με τους οποίους συνεργάστηκα τότε, έμαθα πολλά και έγινα σαΐνι περί τα οικονομικά σε πρακτικό επίπεδο, σε τέτοιο σημείο που ένιωθα κυριολεκτικά ερωτευμένη με το αντικείμενο. Κάποια στιγμή έγινε ένας διαγωνισμός στην Τράπεζα της Ελλάδος και πήγαμε 800, για να πάρουν 10. Ημουν μέσα στους 10. Εννέα άντρες και εγώ».
Μετά, το 1985, έκανε κάτι για το οποίο πολλοί την είπαν τρελή. Εφυγε από το Δημόσιο. Από τότε εργάζεται στην οικογενειακή επιχείρηση…
Με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια
Δεν ψάχνει πολύ για να απαντήσει αν υπάρχει ένα κομμάτι της εμπειρίας της από τις επιχειρήσεις, το οποίο χρησιμοποιεί και στην πολιτική. «Πολύ απλά, θα σας έλεγα την οργάνωση και την αποτελεσματικότητα. Αυτό είναι το σκεπτικό που κρατάω από τις επιχειρήσεις. Το να υπάρχει δηλαδή στόχος και να γίνονται τα στρατηγικά βήματα που μπορούν να οδηγήσουν στην επίτευξή του. Ολα αυτά μέσα από έναν συνδυασμό ρεαλισμού και οράματος».
Είναι εμφανές ότι θέτει το όραμα στην υπηρεσία της πραγματικότητας. «Για να γίνει το όραμα πραγματικότητα, θέλει δουλειά και η δουλειά, για να επιτελεστεί, θέλει ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια» λέει. Και, στο σημείο αυτό, επιχειρεί ένα νοητικό άλμα με εφαλτήριο τη σκέψη που κάνουν οι περισσότεροι. «Οι άνθρωποι δυσκολεύονται να πιστέψουν ότι κάποιος που έχει τα πάντα μπορεί να έχει και όραμα. Δεν είναι όμως έτσι. Νομίζω πως ένας τέτοιος άνθρωπος οφείλει να έχει όραμα. Αν δεν έχει αυτός, καταστράφηκαν όλοι. Αρκεί το όραμά του να προσπαθήσει να το κάνει πράξη, επιβίωση για τον άλλο, να το κάνει καθημερινότητα. Εντάξει, συμφωνώ ότι είμαστε διαχειριστές, αλλά διαχειριστές που να βλέπουν κάπου. Για μένα το 2004 είναι ένα εκπληκτικό όχημα εξέλιξης για την πόλη. Δυστυχώς δεν ξέρω αν μπορώ να το πω για ολόκληρη την Ελλάδα, επειδή βασικά είναι ένα όραμα, το οποίο αφορά την πόλη της Αθήνας».
Δίνει ιδιαίτερη έμφαση στις γειτονιές ως πόλο ανάπτυξης και κυψέλη δημιουργίας. Σε αυτούς τους χώρους θέλει να δραστηριοποιηθεί και να τους ζωντανέψει. «Γιατί οι γειτονιές του δήμου να μην μπορούν να προσφέρουν εναλλακτικές λύσεις ακόμα και για την ανεργία; Υπάρχουν πολλές γυναίκες 40-50 ετών που δεν μπορούν να δουλέψουν και πέφτουν σε κατάθλιψη… Γιατί να μην τους προσφέρεται μια εκπαίδευση και μετεκπαίδευση;» αναρωτιέται και συμπληρώνει: «Μήπως τα βλέπω ρομαντικά; Εγώ νομίζω ότι μπορούν να έχουν ρεαλιστική εφαρμογή». Πάντως, ο ρομαντισμός φαίνεται ότι μπορεί να εξανεμιστεί με μια βόλτα σε γωνιές της Αθήνας, όπου οι δημότες αντιμετωπίζουν συχνά τους υποψηφίους ως «κλειδί για μια θέση εργασίας». Να τι την ενοχλεί. «Ερχονται πολλές φορές και μου μιλάνε για διορισμούς. Ε, αυτό χαλάει τη μαγεία. Δεν είμαι γραφείο ευρέσεως εργασίας… Το θέμα είναι να δουλέψουμε όλοι προς την κατεύθυνση αυτή, να βρούμε τρόπους χρηματοδότησης, να κάνουμε αυτό το θαύμα που έγινε στο Μέγαρο Μουσικής, να κάνουμε και εμείς ένα ωραίο μουσικό θέατρο, να βρούμε χρηματοδότη, να ψάξουμε ανάμεσα στις επιχειρήσεις να μας βοηθήσουν οικονομικά…. Να αρχίσει σιγά σιγά να δένει ο κύκλος».
Εκπλήσσεται κάποιος όταν την ακούει να μιλά για τους εκλογικούς αντιπάλους.
Πρώτα όμως ξεκαθαρίζει χωρίς υπεκφυγές ότι η επιλογή Αβραμόπουλου, και εν γένει του πολιτικού χώρου που εκπροσωπεί, σχετίζεται «με ένα δέσιμο που ξεκινάει από την οικογενειακή παράδοση». «Το λέω αν και μπορεί να ακούγεται πολύ ερασιτεχνικό» εξηγεί. Και συμπληρώνει: «Πέρα από αυτό βέβαια, ανάμεσα στον κύριο Αβραμόπουλο και την κυρία Δαμανάκη σαφώς προτιμώ ως πρόσωπο τον κύριο Αβραμόπουλο».
Οταν στη συζήτηση μπαίνει το όνομα του κυρίου Σημίτη, δεν διστάζει να ανοίξει κεφάλαιο για να πει τη (θετική) γνώμη της γι’ αυτόν και ας ξέρει ότι δεν συνάδει με τη σκληρότητα που είθισται να επιδεικνύει πολιτικός προς πολιτικό άλλου χώρου. «Ο Σημίτης μού αρέσει. Θεωρώ ότι είναι ο σωστός άνθρωπος στη σωστή στιγμή. Μπορεί πριν από 10 χρόνια να μην φαινόταν καθόλου ή σε 10 χρόνια να μην τον θυμάται κανείς πια. Αυτή τη στιγμή όμως επιτελεί έργο. Είναι αποτελεσματικός, επιτελεί ή, σωστότερα, θέλει να επιτελέσει έργο και πάει προς τα εκεί. Αυτό με ικανοποιεί ως έλληνα πολίτη. Αλλο αν δυσανασχετώ, ας πούμε, με τον τρόπο που πήγε να πουλήσει την Ιονική. Δυσανασχετώ στη σκέψη “γιατί αυτός ο ερασιτεχνισμός, με τόσα επιτελεία…”».
Η κυρία Δασκαλάκη – Μυτιληναίου δεν δογματίζει και το δείχνει: «Δεν έχω πρόβλημα να δεχθώ τα σωστά που κάνουν οι άλλοι, θέλω όμως να δέχονται και τα δικά μου θετικά σημεία. Δηλαδή μου αρέσει πολύ αυτό που λέγεται “fair play”, έντιμο παιχνίδι…».
Δεν ενεργεί ποτέ με βάση τι γνώμη έχουν οι άλλοι για τις επιλογές της, μας εκμυστηρεύεται. Δεν τη φοβίζει να ρισκάρει και απαντά σε όσους προσπάθησαν να τη φρενάρουν στην ανάμειξή της με την πολιτική με το επιχείρημα ότι από τούδε και στο εξής θα γίνει βορά στη δημόσια κριτική για κάθε κίνησή της: «Χάνεις την ελευθερία σου όταν δεν τα έχεις βρει με τον εαυτό σου. Εχω μετρήσει τις ελευθερίες μου και τα όριά μου και νιώθω ότι είμαι μέσα στα πλαίσια. Δεν φοβάμαι τίποτε. Ο,τι κάνω ξέρω να το υποστηρίζω. Το πιστεύω πια αυτό που κάνω. Μπορεί στα 25 μου να μην την είχα αυτή τη βεβαιότητα, τώρα όμως ως μεσήλιξ την έχω πλέον κατακτήσει».
Η επικοινωνιακή πολιτική είναι κοινός τόπος για όποιον ζητεί τη στήριξη και την ψήφο των πολιτών. Θεωρεί κομμάτι της δουλειάς του πολιτικού να σέβεται το επικοινωνιακό επιτελείο του στις κρίσεις για τον τρόπο προσέγγισης του κόσμου. «Οταν πάω να μιλήσω στις τοπικές οργανώσεις είμαι σφιγμένη» παραδέχεται. «Σαφώς προτιμώ να μιλάω με τους συνεργάτες μου σε προσωπικό επίπεδο, να βάζουμε τα πράγματα κάτω, να αποφασίζουμε και να σχεδιάζουμε. Αλλά και το κομμάτι της επικοινωνίας με τον κόσμο είναι και αυτό ένα εργαλείο δουλειάς. Πρέπει να περάσεις και από εκεί».
Το αμερικανικό όνειρο
Μια γυναίκα με τη δική της οικονομική επιφάνεια, τις συγκεκριμένες οικογενειακές καταβολές, το επαγγελματικό κύρος θα μπορούσε εύκολα να μπει στη διαδικασία να σκεφθεί ότι οι άνθρωποι την προσεγγίζουν για να «καρπωθούν» οφέλη από τη σχέση μαζί της. Επιμένει ότι τίποτε δεν είναι μονοδιάστατα θετικό ή αρνητικό. «Ο τρόπος που αντιμετωπίζεις τη ζωή καθορίζει το αποτέλεσμα πέρα από τα δεδομένα. Δεν θα τολμούσα να κάνω ένα τέτοιο εγχείρημα, να κατεβώ στις εκλογές (εκ των πραγμάτων έχει ως αποτέλεσμα να εκτίθεμαι), αν δεν είχα την αίσθηση ότι μπορώ να τα βγάλω πέρα μόνη μου. Μου αρέσει όμως και ό,τι άλλο με περιτριγυρίζει, ειδικά όταν νιώθω ότι με βοηθά. Τα αποδέχομαι και τα κάνω. Από το να στείλω ένα νεαρό να μου κάνει μια δουλειά, με την οποία θα έχανα χρόνο, μέχρι να δώσω μια συνέντευξη μέσω της οποίας θα με γνωρίσει ο κόσμος· τα αντιμετωπίζω ως βοήθεια που μπορεί άλλος και να μην την είχε».
Στο σημείο αυτό ανοίγει μια παρένθεση στη συζήτηση, με την επισήμανση ότι «ακόμη και αν δεν είναι ευνοϊκές οι καταστάσεις για έναν άνθρωπο που στοχεύει κάπου, στο τέλος θα βρει τον δρόμο του. Οσο άνισος και αν είναι ο αγώνας, για τον άνθρωπο που προσπαθεί να πετύχει θα έρθει η λύση». Φυσικά, η παρατήρηση αυτή θυμίζει αυτό που λέμε «αμερικανικό όνειρο» και η κυρία Δασκαλάκη-Μυτιληναίου καθόλου δεν προσπαθεί να μας πείσει για το αντίθετο. Πιστεύει ότι πίσω από το «αμερικανικό όνειρο» κρύβεται μια μεγάλη αλήθεια: «Είναι η δυνατότητα να έχεις ευκαιρίες. Αν μπορείς να τις αξιοποιήσεις και να αποδειχθείς ικανός να πετύχεις τους στόχους, έχει καλώς. Σημασία όμως έχει να σου δοθεί η ευκαιρία να δείξεις ως πού μπορείς να φτάσεις. Αυτή τη στιγμή έχω ένα στόχο. Τις συγκυρίες που μου έτυχαν στη ζωή και όλη την εύνοια που έχω εισπράξει γενικά ως άνθρωπος θέλω να τις χρησιμοποιήσω για να πετύχω αυτόν τον στόχο. Και αυτό με κάνει χαρούμενη. Νιώθω ότι είναι κάτι που το οφείλω και στην κοινωνία που μου έδωσε τις ευκαιρίες και στον εαυτό μου. Επειδή πιστεύω ότι μπορώ να τα καταφέρω».
Μας επισημαίνει ότι έχει μάθει να λειτουργεί θέτοντας στον εαυτό της ερωτήματα. «Πιστεύω ότι μέσα στις ερωτήσεις κρύβονται οι απαντήσεις». Περιγράφει παραστατικά τις στιγμές που… συναντά τον εαυτό της πρόσωπο με πρόσωπο: «Το βράδυ γυρίζοντας στο σπίτι αποκαμωμένη όχι απαραίτητα από την κούραση αλλά από όλα όσα συνέβησαν την υπόλοιπη ημέρα αρχίζουν ερωτήσεις τετ α τετ με τη Δασκαλάκη-Μυτιληναίου. Το βράδυ όμως δεν είσαι ξεκάθαρος στις απόψεις σου. Το άλλο πρωί που θα ξυπνήσεις όλα είναι πιο διαυγή. Αντί να πιεστώ για να πάρω μια απόφαση, που μπορεί να είναι βεβιασμένη, προτιμώ να περιμένω ως την επομένη το πρωί. Η απάντηση τότε είναι έτοιμη μέσα μου. Αν τότε συνεχίσεις να νιώθεις μπερδεμένη, αυτό σημαίνει ότι κάτι πάει λάθος. Επίσης με τα χρόνια έχω μάθει να μη λειτουργώ παρορμητικά. Δεν αποφασίζω ακαριαία. Λέω, “πήρα όλες τις πληροφορίες που ήθελα, σας ευχαριστώ πολύ, θα σας απαντήσω αύριο…”. Το κάνω ως και για το φουστάνι που θα φορέσω!».
