ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ, Δεκέμβριος.
Αμερικανικές επιχειρήσεις που ασχολούνται γενικώς με το πετρέλαιο και χρηματιστηριακοί παράγοντες αποδίδουν μεγάλη σημασία στη συμφωνία για την εκμετάλλευση πετρελαίων του Καζακστάν που υπεγράφη την περασμένη εβδομάδα στη Μόσχα μεταξύ των κυβερνήσεων Ρωσίας και Καζακστάν και ομάδας τραπεζών και επιχειρήσεων των ΗΠΑ. Η συμφωνία προβλέπει την κατασκευή πετρελαιαγωγού από το βορειοανατολικό άκρο της Κασπίας ως το Νοβοροσίσκ, επί της ρωσικής ακτής του Ευξείνου. Το έργο, που χρηματοδοτείται κατά 44% από την αμερικανική πλευρά, θα παραδοθεί σε λειτουργία το καλοκαίρι του 2001.
Νωρίτερα, από τον ερχόμενο Απρίλιο, θα αρχίσει να λειτουργεί ένας μικρότερος πετρελαιαγωγός, από τη Δυτική Κασπία στον γεωργιανό λιμένα Σούπσα, επί του Ευξείνου. Αρχικώς θα διοχετεύονται από εδώ 200.000 βαρέλια την ημέρα αλλά από το 2001 θα αυξηθούν σε 300.000.
Αντιθέτως, δεν υπάρχουν νεότερες εξελίξεις στα σχέδια για αγωγό μέσω Αζερμπαϊτζάν και Τουρκίας (Κασπία – Τσεϊχάν). Η Ουάσιγκτον φαίνεται ότι εξάντλησε το περιθώριο των πιέσεων προς τράπεζες και πετρελαϊκές εταιρείες και η απειλή της Αγκυρας ότι θα επιβάλει «αυστηρούς περιορισμούς» στη διέλευση τάνκερ από τα Στενά δεν φαίνεται ότι ανησύχησε τους εφοπλιστές. Οι σχετικές συνομιλίες πάντως συνεχίζονται και κάποιες αποφάσεις αναμένονται περί τα μέσα Ιανουαρίου αν, δηλαδή, θα πρέπει να γίνει κάποια «γενικότερης φύσεως προσπάθεια», όπως ζητεί η Τουρκία, ή να εγκαταλειφθεί η ιδέα, κάτι το οποίο δεν ήθελε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ που πιστεύει ότι μια εγκατάλειψη του σχεδίου του αγωγού Τσεϊχάν θα ήταν «πλήγμα» για την πολιτική ηγεσία και την κυβέρνηση ειδικότερα της Αγκυρας.
Ωστόσο υπάρχουν και αντικειμενικά προβλήματα που ψαλίδισαν σημαντικά τον αρχικό ενθουσιασμό και τις προσδοκίες των αμερικανικών επιχειρήσεων για πακτωλό κερδών από τα πετρέλαια της Κασπίας.
Το αμερικανικό Ινστιτούτο Ενεργειακών Πηγών ανακοίνωσε την περασμένη Δευτέρα ότι κατά τους υπολογισμούς του η τιμή πώλησης του πετρελαίου θα συνεχίσει να πέφτει και δεν απέκλεισε να πωλείται ως 6,50 δολάρια το βαρέλι (σήμερα προσφέρεται 9,80 δολάρια) μετά 8-10 μήνες, δηλαδή όσο τη δεκαετία του ’70.
Ανακοινώθηκε επίσης την Πέμπτη ότι η ομάδα εταιρειών επικεφαλής της οποίας είναι η αμερικανική PennZoil Co. αποσύρεται οριστικώς από την εκμετάλλευση νέων πετρελαιοπηγών του Αζερμπαϊτζάν επί της Κασπίας. Η ομάδα εταιρειών, γνωστή ως Cipco, την οποία η PennZoil Co. ελέγχει με 30%, ξόδεψε 120 εκατ. δολάρια σε τρεις δοκιμαστικές εξορύξεις στην Κασπία, αντί πετρελαίου όμως βρήκε μόνο φυσικό αέριο που δεν την ενδιαφέρει. Στη Cipco μετέχουν επίσης η ρωσο-ιταλική Lukagip, η ρωσική Lukoil, η Socar του Αζερμπαϊτζάν και η ιταλική Agip SpA.
