Είκοσι λεπτά την ημέρα είναι αρκετά για να αλλάξουμε τον κόσμο. Μπορεί να λέμε ότι ανησυχούμε για την τύχη του πλανήτη, να κατηγορούμε τις κυβερνήσεις ότι καταπατούν τα πρωτόκολλα για την προστασία του περιβάλλοντος, να δηλώνουμε οικολόγοι. Στην πράξη όμως; Πόσοι από εμάς δίνουν λίγο από τον χρόνο τους προκειμένου να κάνουν τα λόγια πράξη; Πρόκειται μόνο για είκοσι λεπτά. Τόσα χρειάζονται για να αντικαταστήσουμε το αφρόλουτρο στη γεμάτη μπανιέρα με ένα γρήγορο ντους χρησιμοποιώντας έτσι λιγότερο νερό, για να διαχωρίσουμε από τα απορρίμματά μας αυτά που μπορούν να ανακυκλωθούν και να τα μεταφέρουμε στους ειδικούς κάδους, για να κάνουμε μια λίστα με τα προϊόντα που πραγματικά χρειαζόμαστε προτού βγούμε στην αγορά για ψώνια. Η συνταγή δεν είναι απλώς εύκολη, αλλά μπορεί να αποδειχθεί και θαυματουργή. Τηρήστε το μέτρο και αποφύγετε τις υπερβολές. Αγοράστε και πετάξτε τα λιγότερα δυνατά. Επαναχρησιμοποιήστε τα αντικείμενα και αφήστε το αμάξι στο γκαράζ. Μην αφήνετε την πρωτοβουλία σε άλλους. Κάντε εσείς την αρχή. Ακόμη και ένας αρκεί για να κάνει τη διαφορά.
Αυτό ακριβώς είναι το μήνυμα που στέλνουν με τη μορφή βιβλίου και με τον τίτλο «One makes the difference» τα πιο αξιόπιστα οικολογικά χείλη: αυτά της Τζούλια Χιλ, της Αμερικανίδας που ονομάστηκε «Πεταλούδα», καθώς έζησε δύο χρόνια πάνω σε ένα δένδρο προκειμένου να το σώσει από βέβαιο «θάνατο». Η 26χρονη Τζούλια «μετακόμισε» στη νέα της κατοικία, μια υπεραιωνόβια σεκόγια 60 μ. με το όνομα «Λούνα» («Φεγγάρι») που βρισκόταν στο δάσος του Χεντ Γουότερς στην Καλιφόρνια, στις 10 Δεκεμβρίου 1997. Για να πετύχει τον στόχο της υπολόγιζε να παραμείνει πάνω στο δέντρο μία εβδομάδα. Ωστόσο δεν κατέβηκε από την οικολογική κατοικία της παρά δύο χρόνια αργότερα, στις 18 Δεκεμβρίου του 1999, όταν ήταν σίγουρη πως είχε νικήσει.
Το νέο βιβλίο δίνει απλές αλλά χρήσιμες ως και σωτήριες για τον πλανήτη συμβουλές προς «ναυτιλλομένους» οικολόγους. Είναι ανάγκη, αναφέρει η συγγραφέας, να βρεθούν εναλλακτικές λύσεις προκειμένου να σώσουμε το περιβάλλον. Οι αλλαγές, προσθέτει, θα πρέπει να αρχίσουν από τον μικρόκοσμο του καθενός μας, και δη από την κατανάλωση νερού στα σπίτια μας. Στην πλειονότητα των περιπτώσεων, αναφέρει η Χιλ, το 40% του καθαρού νερού καταναλώνεται στην τουαλέτα. Και αν τα μέλη μιας τετραμελούς οικογένειας κάνουν ένα πεντάλεπτο ντους την ημέρα, καταναλώνουν μέσα σε μία εβδομάδα 3.000 λίτρα νερού, όσα χρειάζονται σε έναν άνθρωπο για να ζήσει τρία χρόνια!
Οι απλές αλλά τόσο ουσιαστικές για τη Γη αλλαγές δεν σταματούν όμως εδώ. Οι προτάσεις της Χιλ περιλαμβάνουν την κατανάλωση βιολογικών προϊόντων, την επαναφόρτιση των μπαταριών, τον καθαρισμό των ρούχων στο σπίτι με οικολογικά προϊόντα και σε καμία περίπτωση τη μεταφορά τους στο καθαριστήριο, την αγορά μόνο των απολύτως απαραίτητων προϊόντων. Αν μάλιστα ο πολίτης στην προσπάθειά του αυτή έχει δίπλα του τις οικολογικές οργανώσεις, όλα θα γίνουν πιο εύκολα, λέει η Χιλ.
Οι οργανώσεις υπάρχουν σε όλες τις χώρες, συμπεριλαμβανομένης της δικής μας, φθάνει ο κάθε πολίτης να πάρει την απόφαση να έρθει σε επαφή μαζί τους. Οπως αναφέρει ο διευθυντής του ελληνικού γραφείου της Greenpeace κ. Ν. Χαραλαμπίδης, ο αριθμός των οικολογικών οργανώσεων που υπάρχουν στη χώρα μας είναι μεγάλος. «Μπορούμε να πούμε ότι πρόκειται το λιγότερο για εκατοντάδες. Το ερώτημα-κλειδί όμως είναι πόσες από αυτές υπάρχουν μόνο κατ’ όνομα και πόσες δραστηριοποιούνται. Σε γενικό πλαίσιο μπορούμε να πούμε ότι οι οικολογικές οργανώσεις της Ελλάδας υπάγονται στις εξής κατηγορίες: στις δύο διεθνείς, τη WWF και την Greenpeace που έχουν ελληνικά παραρτήματα, σε κάποιες δεκάδες εθνικές οργανώσεις, ορισμένες εκ των οποίων έχουν θεματολογική προσέγγιση, καθώς και στις τοπικές που συντονίζονται από το Πανελλήνιο Δίκτυο Οικολογικών Οργανώσεων».
Τι λένε οι Ελληνες * Το περιβάλλον δεν είναι η πρώτη προτεραιότητα
Κατά πόσον όμως έχει ο έλληνας οικολογική συνείδηση; «Τα τελευταία στοιχεία δημοσκοπήσεων δείχνουν ότι το περιβάλλον δεν μοιάζει να είναι μεταξύ των πρώτων θεμάτων που απασχολούν τον Ελληνα» απαντά ο κ. Χαραλαμπίδης, προσθέτοντας ωστόσο ότι «στην πράξη μέσα από τις εγγραφές νέων μελών στην οργάνωσή μας βλέπουμε πως υπάρχει αύξηση του ενδιαφέροντος των Ελλήνων για το περιβάλλον, έστω και αν οι ρυθμοί είναι αργοί».
Στο ερώτημα αν μπορεί όντως ο κάθε πολίτης να προσφέρει στο περιβάλλον κάνοντας μικρές αλλά ζωτικής σημασίας αλλαγές στη ζωή του, ο κ. Χαραλαμπίδης απαντά θετικά, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η σωτηρία της Γης αποτελεί ένα θέμα που πρέπει παράλληλα να αντιμετωπισθεί και στο επίπεδο της Πολιτείας. «Είναι σημαντικό ο καθένας μας να βάλει έστω και ένα μικρό λιθαράκι για το μέλλον της Γης. Το θέμα είναι ότι δεν ξέρουμε πόσα θα καταφέρει να επιτύχει τελικώς ακόμη και αν ακολουθήσει όλες τις συμβουλές. Αν αναλογισθεί κανείς ότι στη χώρα μας το 85% του νερού καταναλώνεται στις γεωργικές καλλιέργειες, καταλαβαίνει πως ακόμη και αν ο πολίτης μειώσει την κατανάλωση ύδατος στο σπίτι του, που αντιστοιχεί στο 15% του συνόλου, η προσπάθειά του, όσο φιλότιμη και αν είναι, δεν θα κάνει τη διαφορά. Χρειάζεται λοιπόν μια γενικότερη πολιτική. Το ίδιο συμβαίνει και με τις μεταφορές αλλά και με τα απορρίμματα. Ζητούμε από τον πολίτη να αφήσει το αυτοκίνητό του και να μετακινηθεί με τα μέσα μαζικής μεταφοράς. Επαρκούν όμως αυτά, υπάρχουν πάρκινγκ; Του ζητούμε επίσης να κάνει ανακύκλωση. Πόσοι είναι οι δήμοι που έχουν εφαρμόσει πρόγραμμα ανακύκλωσης στην Αττική; Ελάχιστοι. Το πρώτο βήμα για τον πολίτη σε ό,τι αφορά τα απορρίμματα είναι να επιλέγει επαναχρησιμοποιούμενες συσκευασίες, ώστε να μειωθεί ο όγκος των απορριμμάτων που καταλήγουν στις χωματερές. Σε ό,τι αφορά δε την ενέργεια, όντως η συμβολή του καθενός μας είναι σημαντική. Η χρήση λαμπτήρων χαμηλής κατανάλωσης και η συνετή χρήση του ηλεκτρικού ρεύματος στο σπίτι μπορούν να εξοικονομήσουν ενέργεια».
Στο βιβλίο της η Χιλ μιλάει για το πώς η πρωτοβουλία της μονάδας μπορεί να προσφέρει στο σύνολο. «Η δική μου αδράνεια συνεισφέρει στην αδικία του κόσμου, ακριβώς όπως οι δράσεις ή η απουσία δράσεως των άλλων. Κάθε φορά που εξοικονομείτε ενέργεια, μειώνετε την ανάγκη για κάρβουνο, πετρέλαιο, φυσικό αέριο και πυρηνική ενέργεια» αναφέρει. Και καταλήγει χρησιμοποιώντας μια ρήση του Γκαίτε:«Κάνε οτιδήποτε μπορείς να κάνεις, ονειρέψου αυτό που μπορείς, ξεκίνα. Το θάρρος δείχνει ευφυΐα, δύναμη και μαγεία. Ξεκίνα αμέσως». Αν ο καθένας μας που θέλει να λειτουργήσει έτσι νομίζει ότι είναι μόνος, δέκα εκατομμύρια πολίτες αυτής της χώρας σίγουρα μπορούν να κάνουν τη διαφορά…
