Πενθέκτη Οικουμενική Σύνοδος
Κωνσταντινούπολη 691-2
H σύνοδος αυτή, αν και θεωρείται οικουμενική, δεν αριθμείται ιδιαιτέρως, αλλά ονομάστηκε Πενθέκτη επειδή το κύριο έργο της ήταν ότι συμπλήρωσε τις αποφάσεις των δύο προηγουμένων συνόδων, της πέμπτης και της έκτης. Ονομάστηκε επίσης η «εν Τρούλλω» επειδή οι εργασίες της πραγματοποιήθηκαν σε αίθουσα των βασιλικών ανακτόρων η οποία είχε τρούλο.
Τη σύνοδο συνεκάλεσε το 691-2 στην Κωνσταντινούπολη ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός B’ ο Ρινότμητος και πήραν μέρος σε αυτήν 200 και πλέον αντιπρόσωποι. Πρόεδρός της ήταν ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Παύλος Γ’.
H σημασία της Πενθέκτης Συνόδου είναι μεγάλη καθ’ ότι οι δύο προηγούμενες σύνοδοι είχαν ασχοληθεί κυρίως με δογματικά ζητήματα και δεν είχαν εκδώσει κανόνες. Το κενό αυτό ήλθε να συμπληρώσει τούτη η σύνοδος. H Ρώμη αναγνώρισε τους κανόνες της Πενθέκτης τον 9ο αιώνα υπό όρους.
Ο Αγιος Μάξιμος ο Ομολογητής γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη. Διετέλεσε γραμματέας στην Αυλή του αυτοκράτορα Ηρακλείου A’ και το 613 περίπου έγινε μοναχός σε μονή κοντά στη Χρυσούπολη της Βιθυνίας. Λόγω της περσικής εισβολής το 626 κατέφυγε στη Βόρεια Αφρική και στη Καρχηδόνα έλαβε μέρος στη διαμάχη που είχε ξεσπάσει λόγω της αίρεσης του μονοθελητισμού.
Ο Αγιος Μάξιμος υπερασπίστηκε σθεναρά και εύστοχα την άποψη των δύο θελήσεων του Χριστού. Κατόπιν κλήθηκε στη Ρώμη για να συμμετάσχει σε σύνοδο για την καταδίκη του μονοθελητισμού, η οποία συνήλθε το 649 υπό τον Πάπα Μαρτίνο A’.
H δράση του Αγίου Μαξίμου ενόχλησε τον αυτοκράτορα Κώνσταντα B´, σύμμαχο των μονοθελητών, με διαταγή του οποίου συνελήφθη και μεταφέρθηκε στην Κωνσταντινούπολη. Εκεί έμεινε στη φυλακή από το 653 ως το 655. Αργότερα τον βασάνισαν (του έκοψαν τη γλώσσα και το δεξί χέρι) και τον εξόρισαν στη Λαζική, όπου και πέθανε.
Με τα 90 περίπου έργα που συνέγραψε ο Αγιος Μάξιμος ανέπτυξε υποδειγματικά τη χριστοκεντρική θεολογία και αναδείχθηκε ο σημαντικότερος βυζαντινός θεολόγος του 7ου αιώνα. H προσπάθειά του να επιτύχει την ισορροπία ανάμεσα στην πνευματική θεωρία και πράξη παραμένει αξεπέραστη και για τον λόγο αυτόν ο Αγιος Μάξιμος θεωρείται ένας από τους πλέον ανεξάρτητους και πρωτότυπους διανοητές στην ιστορία του χριστιανικού στοχασμού. ( H εικόνα επάνω είναι λεπτομέρεια μικρογραφίας που απεικονίζει τον ακρωτηριασμό του Μαξίμου.)
KEIMENA: ΙΩΑΝΝΑ ΖΟΥΛΑ
