Αφιέρωμα στον ινδό σκηνοθέτη Σατγιαζίτ Ρέι, τον σημαντικότερο κινηματογραφικό δημιουργό της Ινδίας, πραγματοποιείται από την Πέμπτη 14 ως την Κυριακή 17 Ιανουαρίου στην αίθουσα «Σταύρος Τορνές» του Λιμανιού Θεσσαλονίκης (Αποθήκη 1).
Στο πλαίσιο του αφιερώματος θα προβληθούν τέσσερις αντιπροσωπευτικές ταινίες του σκηνοθέτη. Πρόκειται για δύο ταινίες από την περίφημη Τριλογία του Απου, Το τραγούδι του δρόμου (1955) και Ο ανίκητος (1956), καθώς και τα φιλμ Η μοναχική σύζυγος (1964) και Εταιρεία περιορισμένης ευθύνης (1971).
Ο Σ. Ρέι επηρέασε βαθιά με το έργο του το παγκόσμιο σινεμά. Χαρακτηριστικά είναι τα λόγια του Ιάπωνα Ακίρα Κουροσάβα: «Αν δεν έχεις δει το σινεμά του Ρέι, είναι σαν να υπάρχεις στον κόσμο χωρίς να έχεις δει τον ήλιο ή το φεγγάρι».
Ο Ρέι (1921-1992), γέννημα-θρέμμα της Καλκούτας, ήταν γόνος οικογένειας ποιητών και συγγραφέων, καθώς και μαθητής του μεγάλου στοχαστή, συγγραφέα και φιλοσόφου Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ, που υπήρξε στενός φίλος του πατέρα του. Προτού ασχοληθεί με το σινεμά, υπήρξε εξαιρετικά επιτυχημένος γραφίστας, σχεδιαστής και εικονογράφος βιβλίων (κυρίως παιδικών).
Το 1947 ίδρυσε την Κινηματογραφική Λέσχη της Καλκούτας όπου προβλήθηκαν για πρώτη φορά στην Ινδία πολλά αριστουργηματικά έργα του παγκόσμιου κινηματογράφου. Το 1949 η γνωριμία και η συνεργασία του με τον Ζαν Ρενουάρ, ο οποίος ταξιδεύει στην Ινδία για τα γυρίσματα της ταινίας του Το ποτάμι, επηρεάζει σημαντικά τον Ρέι και τον ωθεί να ασχοληθεί με τον κινηματογράφο.
Οταν δύο χρόνια αργότερα, το 1951, σε ένα ταξίδι του στην Αγγλία βλέπει τον Κλέφτη ποδηλάτων του Βιτόριο Ντε Σίκα η απόφασή του να κάνει σινεμά οριστικοποιείται. Οι τρεις πρώτες ταινίες του, γυρισμένες από το 1955 ως το 1959, συναποτελούν την περίφημη Τριλογία του Απου, τρία επεισόδια μιας μεγάλης οικογενειακής saga και παράλληλα μιας μνημειώδους τριλογίας στην ιστορία του κινηματογράφου.
Με τις ταινίες αυτής της τριλογίας να βραβεύονται στα Φεστιβάλ Καννών και Βενετίας, ο Ρέι καθιερώνεται ως κινηματογραφικό όνομα πρώτης γραμμής σε παγκόσμιο επίπεδο. Στη διάρκεια της καριέρας του γύρισε 37 ταινίες μεσαίου και μεγάλου μήκους, καθώς και ντοκιμαντέρ, εκ των οποίων και ένα εξαιρετικό φιλμ για τον μέντορά του Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ.
Στο πολυποίκιλο και ετερόμορφο έργο του Ρέι υπάρχει πάντα διακριτή μια βαθύτατη ουμανιστική φλέβα, σταθερή επιρροή του ιταλικού νεορεαλισμού. Στις ταινίες του, που κινούνται ανάμεσα στην παράδοση και στον μοντερνισμό, στην παρακμή της φεουδαρχίας και στην ανάδυση μιας φιλόδοξης αστικής τάξης, συνυπάρχουν με εντυπωσιακή αρμονία και απαράμιλλο στυλ οι ινδουιστικές θρησκευτικές παραδόσεις και η πλούσια ινδική μυθολογία με τον κοινωνικό προβληματισμό και το κριτικό βλέμμα στην αποικιοκρατία και τις άκαμπτες δομές της ινδικής κοινωνίας. Το έργο του Ρέι, μεγαλεπήβολο και αυθεντικό, χωρίς να χάνει ποτέ από το στόχαστρο τα υπαρξιακά δεινά και τα ανθρώπινα πάθη, είναι ένα σημείο συνάντησης της δυτικής ουμανιστικής παράδοσης και της εσωτερικότητας της Ανατολής.
Πρόγραμμα προβολών:
Πέμπτη 14/1
18.30 Εταιρεία περιορισμένης ευθύνης
21.00 Ο ανίκητος

Παρασκευή 15/1
18.30 Η μοναχική σύζυγος
21.00 Το τραγούδι του δρόμου

Σάββατο 16/1
18.30 Ο ανίκητος
21.00 Η μοναχική σύζυγος

Κυριακή 17/1
18.30 Το τραγούδι του δρόμου
21.00 Εταιρεία περιορισμένης ευθύνης

Πώληση εισιτηρίων: Αίθουσα «Σταύρος Τορνές» (Αποθήκη 1, Λιμάνι, τηλ. 2310-508.398, cinematheque@filmfestival.gr)
Τιμή εισιτηρίου: 4 ευρώ (γενική είσοδος), 3 ευρώ (για τα μέλη).
Κάρτα μέλους: 1 ευρώ.

HeliosPlus