Μπορεί το γκολφ στην Ελλάδα να έχει άρρηκτα συνδεθεί με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, ο οποίος συνέβαλε τα μέγιστα στην ανάπτυξή του τη δεκαετία του ’60, ωστόσο ιστορικές αναφορές τοποθετούν τη δημιουργία του πρώτου γηπέδου επί ελληνικού εδάφους πολύ νωρίτερα, στα τέλη της δεκαετίας του 1890.
Ηταν τότε, σύμφωνα με το golfgreece.com, που μια ομάδα βρετανών αξιωματικών δημιούργησε ένα γήπεδο εννέα οπών στον Κόλπο της Σούδας στην Κρήτη, προκειμένου να συνεχίσουν να ασχολούνται με την αγαπημένη τους δραστηριότητα κατά την παραμονή των στρατευμάτων τους στη χώρα.
Το αποτέλεσμα της προσπάθειάς τους ήταν εντυπωσιακό, καθώς, εκτός από την απόσχιση του νησιού από την Οθωμανική Αυτοκρατορία το 1898, κατόρθωσαν να δημιουργήσουν ένα γήπεδο υψηλών προδιαγραφών για την εποχή, κατά πολλούς καλύτερο από εκείνο της Μάλτας, όπου έπαιζαν μέχρι τότε εκτός της πατρίδας τους. Το γήπεδο παρέμεινε ζωντανό και ενεργό για περίπου δεκαπέντε χρόνια στο νησί, μέχρι το 1913, όταν τα τελευταία βρετανικά στρατεύματα αποχώρησαν οριστικά.
Ακολούθησε το Athens Golf Club στον Αγιο Κοσμά στο Ελληνικό, το οποίο ιδρύθηκε το 1924 έπειτα από πρωτοβουλία του ρώσου πρεσβευτή κόμη Ντεμίντοφ και τη στήριξη του Ελευθερίου Βενιζέλου, ο οποίος ήταν και ο ίδιος δεινός παίκτης. Το παραθαλάσσιο αυτό γήπεδο των εννέα οπών αποτέλεσε το επίκεντρο της κοσμικής ζωής της εποχής μέχρι το 1940, ενώ σχεδόν παράλληλα, το 1928, οι Ιταλοί δημιούργησαν το Golf di Rodi στην Ακαντιά της Ρόδου. Η δραστηριότητα αναβίωσε μετά τον πόλεμο, στις αρχές της δεκαετίας του ’50, στη Βαρυμπόμπη χάρη στον Γεράσιμο Πατρονικόλα, γαμπρό του Αριστοτέλη Ωνάση.
Η πραγματικά χρυσή εποχή όμως ξεκίνησε τις δεκαετίες του ’60 και του ’70, όταν το επίσημο κράτος αποφάσισε να δημιουργήσει ένα γήπεδο διεθνών προδιαγραφών. Το έργο ανατέθηκε στον διάσημο βρετανοελβετό αρχιτέκτονα Ντόναλντ Χάραντιν, ο οποίος σχεδίασε τρία γήπεδα 18 οπών στη Γλυφάδα (1962), στην Κέρκυρα (1971) – έπειτα από παρότρυνση του Κωνσταντίνου Καραμανλή στον επιχειρηµατία Χαράλαµπο Τσαούσογλου – και στα Αφάντου της Ρόδου (1973), ενώ ο εφοπλιστής Γιάννης Καρράς δηµιούργησε το εµβληµατικό γήπεδο στο Porto Carras της Χαλκιδικής.
Η περίοδος αυτή κορυφώθηκε ιστορικά με τη διοργάνωση του Παγκοσμίου Κυπέλλου Γκολφ (Golf World Cup) στη Γλυφάδα το 1979, που έφερε στην Ελλάδα τους μεγαλύτερους παίκτες του πλανήτη.
Φωτογραφία: Ελληνικός Οργανισμός Φωτορεπορτάζ
Εκείνη την εποχή, το εγχώριο γκολφ αποτελούσε μια δραστηριότητα που εξελισσόταν σχεδόν αποκλειστικά σε πολιτικό, διπλωματικό και στρατιωτικό επίπεδο. Ηταν το χόμπι ενός εξαιρετικά κλειστού κύκλου ανθρώπων, οι οποίοι έβλεπαν στα greens μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για κοινωνική δικτύωση, παρασκηνιακές συζητήσεις και υψηλή διπλωματία μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας.
Σήμερα, ωστόσο, το σκηνικό έχει αλλάξει. Μπορεί στα exclusive πηγαδάκια των ανά τον κόσμο golf clubs να εξακολουθούν να κλείνονται τα μεγαλύτερα οικονομικά deals, ωστόσο το άθλημα έχει ανοίξει προς ένα ευρύτερο κοινό και έχει μετατραπεί σε έναν πανίσχυρο μοχλό ποιοτικής τουριστικής ανάπτυξης με τεράστιο οικονομικό αποτύπωμα. Σύμφωνα με πρόσφατες διεθνείς έρευνες αγοράς των οργανισμών Grand View Research και Future Market Insights, η αξία του παγκόσμιου τουρισμού γκολφ αγγίζει πλέον τα 29 δισεκατομμύρια δολάρια, με τάση να εκτοξευθεί στα 60,1 δισεκατομμύρια μέχρι το 2033.
Μια χώρα σαν την Ελλάδα, λοιπόν, της οποίας η «βαριά βιομηχανία» ήταν και παραμένει ο τουρισμός, δεν θα μπορούσε σε καμία περίπτωση να μείνει μακριά από αυτές τις εξελίξεις. Ετσι, έπειτα από δεκαετίες αδράνειας, η αναβίωση, αλλά και η δημιουργία premium προορισμών επαναπροσδιορίζουν το άθλημα στη χώρα και μαζί το τουριστικό μας προϊόν.
Από τα πιο ιστορικά golf clubs, της Κέρκυρας και του Porto Carras, μέχρι το σχετικά νεότευκτο Costa Navarino στην Πελοπόννησο, οι άνθρωποι που αγαπούν το γκολφ, ταξιδιώτες μεσαίου και υψηλού εισοδηματικού επιπέδου, μπορούν πλέον να υπολογίζουν και στην Ελλάδα για τις διακοπές τους, χωρίς να χρειάζεται να εγκαταλείψουν έστω και για λίγο την αγαπημένη τους δραστηριότητα.
Costa Navarino, Μεσσηνία
Μέσω της Costa Navarino, η Μεσσηνία έχει μετατραπεί μέσα σε λίγα χρόνια σε έναν από τους σημαντικότερους προορισμούς γκολφ της Μεσογείου, φιλοξενώντας τέσσερα γήπεδα 18 οπών υψηλών προδιαγραφών σε απόσταση μόλις 13 χιλιομέτρων μεταξύ τους, τα οποία συγκαταλέγονται στα καλύτερα της Ευρώπης.
Το The Dunes Course, σχεδιασμένο από τον Μπέρνχαρντ Λάνγκερ, υπήρξε το πρώτο signature γήπεδο γκολφ στην Ελλάδα. Το The Bay Course του Ρόμπερτ Τρεντ Τζόουνς Τζούνιορ απλώνεται μπροστά στον ιστορικό κόλπο του Ναβαρίνου, ενώ τα νεότερα The Hills Course και International Olympic Academy Golf Course, σχεδιασμένα από τον Χοσέ Μαρία Ολαθάμπαλ, προσφέρουν πανοραμική θέα στον κόλπο και τη Σφακτηρία.
Το μεγάλο πλεονέκτημα της περιοχής είναι ο συνδυασμός γκολφ, φιλοξενίας, γαστρονομίας και πολιτισμού. Η τοποθεσία, ο σχεδιασμός των γηπέδων και οι καιρικές συνθήκες καθιστούν την Costa Navarino κορυφαίο προορισμό για λάτρεις του γκολφ από όλον τον κόσμο, σε συνδυασμό με τις υψηλού επιπέδου υποδομές και τις αυθεντικές εμπειρίες που αναδεικνύουν τον πολιτισμό και την ιστορία της περιοχής.
Η συμβολή του γκολφ στην επιμήκυνση της σεζόν είναι ήδη αξιοσημείωτη. Σύμφωνα με τα στοιχεία του προορισμού, οι μήνες Φεβρουάριος, Μάρτιος, Οκτώβριος και Νοέμβριος αποτελούν πλέον περιόδους υψηλής ζήτησης για τους παίκτες του γκολφ, ενώ παραδοσιακά θεωρούνταν χαμηλή τουριστική περίοδος. Παράλληλα, η αύξηση των διεθνών πτήσεων προς το αεροδρόμιο της Καλαμάτας τα τελευταία χρόνια συνδέεται άμεσα με την ανάπτυξη δραστηριοτήτων όπως το γκολφ.
Κεντρικό ρόλο στη φιλοσοφία της Costa Navarino κατέχει και η βιωσιμότητα, καθώς και τα τέσσερα γήπεδα έχουν λάβει τη διεθνή πιστοποίηση GEO Certified®, η οποία απονέμεται από τον οργανισμό GEO Foundation for Sustainable Golf σε εγκαταστάσεις που πληρούν αυστηρά κριτήρια για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, τη διαχείριση των φυσικών πόρων και τη θετική συνεισφορά στις τοπικές κοινωνίες.
Ανάμεσα στις πρακτικές που έχουν υιοθετηθεί περιλαμβάνονται η μείωση των αρδευόμενων εκτάσεων, η ορθολογική διαχείριση του νερού, ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα ανακύκλωσης, καθώς και το μεγαλύτερο πρόγραμμα μεταφύτευσης ελαιόδεντρων που έχει πραγματοποιηθεί στην Ευρώπη.
Η προσέγγιση αυτή αποτυπώνεται και στην αρχιτεκτονική των εγκαταστάσεων, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το υπόσκαφο clubhouse του The Bay Course, το οποίο σχεδιάστηκε με βάση τις αρχές της βιοκλιματικής αρχιτεκτονικής ώστε να ενσωματώνεται αρμονικά στο φυσικό τοπίο.
Το μεγαλύτερο μέρος των επισκεπτών προέρχεται από τη Γερμανία, τη Σουηδία, την Ελβετία, τις υπόλοιπες σκανδιναβικές χώρες και το Ηνωμένο Βασίλειο, και οι περισσότεροι είναι ερασιτέχνες παίκτες που βλέπουν το γκολφ ως ένα κομμάτι μιας ευρύτερης ταξιδιωτικής εμπειρίας.
Σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη του αθλήματος παίζει και η Navarino Golf Academy, όπου επαγγελματίες εκπαιδευτές παραδίδουν μαθήματα με σύγχρονες μεθόδους (Video Analysis, Golf Simulator), ενώ κάθε χρόνο η ακαδημία προσφέρει 10 υποτροφίες σε παιδιά και νέους της Μεσσηνίας. Μέχρι σήμερα, πάνω από 180 παιδιά της περιοχής έχουν εκπαιδευτεί, με στόχο τη δημιουργία μιας νέας γενιάς πρωταθλητών, ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι κάποια από αυτά εργάζονται πλέον ως PGA Pros στη Navarino Golf Academy.
Porto Carras Golf, Σιθωνία Χαλκιδικής
Αν υπάρχει ένα γήπεδο που συμβολίζει τη σχέση του γκολφ με τον ελληνικό τουρισμό στη Βόρεια Ελλάδα, αυτό είναι το Porto Carras Golf στη Σιθωνία Χαλκιδικής. Δημιουργημένο μέσα σε ένα από τα πιο εμβληματικά τουριστικά συγκροτήματα της χώρας, ανάμεσα στους αμπελώνες, το πευκόφυτο τοπίο του όρους Ιταμος και το Αιγαίο, αποτελεί σήμερα το μοναδικό γήπεδο 18 οπών στην ευρύτερη περιοχή. Λειτουργεί υπό τη διαχείριση της SWOT Hospitality και βρίσκεται σε φάση σημαντικής αναβάθμισης, με επενδύσεις που αφορούν τόσο τις αγωνιστικές υποδομές όσο και τις συνολικές εγκαταστάσεις φιλοξενίας.
Οι άνθρωποί του εξηγούν ότι ο σύγχρονος ταξιδιώτης του γκολφ αναζητά πολύ περισσότερα από ένα καλό fairway, και αυτό επιδιώκουν να του προσφέρουν σταθερά. «Πρόκειται κυρίως για επισκέπτες μεσαίου και υψηλού εισοδηματικού επιπέδου που συνδυάζουν τον αθλητισμό με τη φιλοξενία, τη γαστρονομία, την ευεξία και την επαφή με τη φύση. Αναζητούν ολοκληρωμένες εμπειρίες και συχνά επιστρέφουν στους προορισμούς που τους προσφέρουν αυθεντικότητα και υψηλό επίπεδο υπηρεσιών» μας λένε.
Το γκολφ αποτελεί επίσης ένα πολύτιμο εργαλείο για την επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου. Η μεγαλύτερη κινητικότητα καταγράφεται την άνοιξη και το φθινόπωρο, περιόδους κατά τις οποίες οι καιρικές συνθήκες θεωρούνται ιδανικές για το άθλημα. «Για περιοχές όπως η Χαλκιδική το γκολφ λειτουργεί ως ένας σημαντικός πόλος έλξης που συνδυάζει τη φυσική ομορφιά, τη φιλοξενία και τις ποιοτικές εμπειρίες διακοπών, ενισχύοντας παράλληλα τη διεθνή εικόνα της περιοχής ως προορισμού ποιοτικού και βιώσιμου τουρισμού» εξηγούν.
Σημαντικό ρόλο παίζουν και οι διοργανώσεις που φιλοξενεί το γήπεδο, καθώς το Porto Carras Pro Am και το CPG Festival of Golf προσελκύουν κάθε χρόνο αθλητές και φίλους του αθλήματος από την Ελλάδα και το εξωτερικό, συμβάλλοντας στην ανάδειξη της Χαλκιδικής ως golf destination και συστήνοντας την περιοχή σε ένα νέο κοινό ταξιδιωτών.
Corfu Golf Club, Κέρκυρα
ιστορικά γήπεδα γκολφ της χώρας. Πρόκειται για το Corfu Golf Club που σχεδιάστηκε από τον αρχιτέκτονα Ντόναλντ Χάραντιν και άνοιξε επίσημα τις πύλες του το 1971, αποτελώντας μέχρι σήμερα ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα golf courses της Μεσογείου. Η δημιουργία του συνδέεται άμεσα με την τουριστική ανάπτυξη της Κέρκυρας.
Σύµφωνα µε την ιστορία του συλλόγου, όταν ο επιχειρηµατίας Χαράλαµπος Τσαούσογλου προχωρούσε στην ανάπτυξη του Hilton Corfu στα μέσα της δεκαετίας του 1960, ο φίλος του Κωνσταντίνος Καραμανλής υποστήριξε ότι ένα γήπεδο γκολφ ήταν απαραίτητο προκειμένου το νησί να προσελκύσει πραγματικά υψηλού επιπέδου επισκέπτες.
Ακολούθησε η ανάθεση του έργου στον Χάραντιν και η δημιουργία ενός γηπέδου που παραμένει ενεργό περισσότερο από μισό αιώνα αργότερα. Διασχίζεται από ποτάμια και λίμνες, φιλοξενεί μεταναστευτικά πουλιά και ενσωματώνεται πλήρως στο φυσικό περιβάλλον της κοιλάδας.
Η φήμη του Corfu Golf Club ξεπερνά τα ελληνικά σύνορα, καθώς ο πρώην εκδότης του «Golf Illustrated» Τομ Σκοτ και ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Μάλκολμ Κάμπελ συγκαταλέγονται στους γνωστότερους θαυμαστές του, ενώ έχει συμπεριληφθεί ακόμη και στην «Encyclopedia of Golf», ανάμεσα στα σημαντικότερα πρωταθληματικά γήπεδα της ηπειρωτικής Ευρώπης.
