Σύνταγμα με το βλέμμα στις επόμενες γενιές

Δεν μπορεί ένα συγκυριακό γεγονός, όπως ο μη σχηματισμός κυβέρνησης, να ακυρώσει την τελική φάση της αναθεωρητικής διαδικασίας, παρά μόνο ίσως να την καθυστερήσει για εύλογο χρόνο

Σύνταγμα με το βλέμμα στις επόμενες γενιές

Το άρθρο 110 οριοθετεί τον σκληρό πυρήνα του αυστηρού Ελληνικού Συντάγματος προσδιορίζοντας τι αλλαγές δεν επιτρέπεται να γίνουν, ώστε να προστατευθεί ο αξιακός κώδικας της εθνικής πολιτιστικής μας ταυτότητας, έναντι μιας επιθετικής παγκοσμιοποίησης που συχνά επιδιώκει την «κλωνοποίηση-ομογενοποίηση» (McDonaldnisation) των εθνικών πολιτισμών. Για τους λόγους αυτούς δεν είναι δυνατή η αλλαγή των διατάξεων που αφορούν τη Μορφή του Πολιτεύματος, όπως και τις διατάξεις των άρθρων 2 παρ. 1, άρθρο 4 παρ. 1, 4 και 7, άρθρο 5 παρ. 1 και άρθρα 3, 13 παρ. 1 και 26.

Η Προτείνουσα Βουλή αποφασίζει με ισχυρή πλειοψηφία την έναρξη της αναθεωρητικής διαδικασίας και προσδιορίζει τα άρθρα που πρέπει να αλλάξουν με 151 ψήφους ή με 180 ψήφους, αν υπάρχει ευρύτερη συναίνεση για κάποια αλλαγή, ώστε να επαρκούν μόνο οι 151 ψήφοι στην Αναθεωρητική Βουλή. Η Προτείνουσα Βουλή αποφασίζει «τι θα αλλάξει», ενώ η Αναθεωρητική Βουλή «πώς θα το αλλάξει», δηλαδή το ουσιαστικό περιεχόμενο της αναθεώρησης. Σύμφωνα με την παράγραφο 3 του άρθρου 110 Σ., η επόμενη Βουλή στην πρώτη Σύνοδό της συνεχίζει και ολοκληρώνει την αναθεωρητική διαδικασία.

Το ερώτημα που ανακύπτει είναι: Αν η μετεκλογική Βουλή διαλυθεί πρόωρα λόγω αδυναμίας σχηματισμού κυβέρνησης, τότε συμπαρασύρει στην ακύρωση την αναθεωρητική διαδικασία σύμφωνα με μια στενή γραμματική ερμηνεία ή η διαδικασία συνεχίζεται στη μεθεπόμενη Βουλή; Με δεδομένο τον διαχρονικό χαρακτήρα των διατάξεων με υπέρτερη τυπική ισχύ ενός αυστηρού Συντάγματος, όπως το ελληνικό, είναι νομικώς προτιμητέα η τελεολογική ερμηνεία. Υπό την έννοια αυτή η ισχυρή εντολή είναι να γίνει η αναθεώρηση, όπως την αποφάσισε η Προτείνουσα Βουλή και την ενέκρινε η λαϊκή ετυμηγορία που μεσολάβησε. Δεν μπορεί ένα συγκυριακό γεγονός, όπως ο μη σχηματισμός κυβέρνησης, να ακυρώσει την τελική φάση της αναθεωρητικής διαδικασίας, παρά μόνο ίσως να την καθυστερήσει για εύλογο χρόνο.

Επομένως η εντολή μπορεί να μεταβιβαστεί στη μεθεπόμενη Βουλή, όχι όμως παραπέρα. Αντίστοιχο σκεπτικό συναντούμε τόσο στη νομολογία του δικαστηρίου (υπόθεση Παπακωνσταντίνου σε Ειδικό Δικαστήριο, που είναι βεβαίως άλλου είδους θέμα, με ανάλογα όμως ερμηνευτικά διλήμματα) όσο και στη συνταγματική μας ιστορία με το Σύνταγμα του 1952 και παλαιότερα. Συμπερασματικά, με δεδομένη τη διαμορφωμένη ενισχυμένη πλειοψηφία (τα τρία πέμπτα ψηφίζουν δύο φορές άρθρο 110 παρ. 2) της Αναθεωρητικής Βουλής και τη διαμεσολάβηση νωπής λαϊκής εντολής για Συνταγματική Αναθεώρηση, η εντολή θα μπορούσε να μεταβιβαστεί στη μεθεπόμενη Βουλή και μόνο, εφόσον η επόμενη των εκλογών Βουλή διαλυθεί εκτάκτως για άλλον λόγο.

Η αμφισβήτηση αυτής της ουσιαστικής και τελεολογικής ερμηνείας μπορεί να οδηγήσει για πρώτη φορά μεταπολιτευτικά σε εργαλειοποίηση της αναθεωρητικής διαδικασίας και σε «δολοφονία» του ίδιου του Συντάγματος για μικροπολιτικούς λόγους.

Ο δρ Ευριπίδης Στ. Στυλιανίδης είναι βουλευτής Ροδόπης της Νέας Δημοκρατίας, πρώην υπουργός, εισηγητής της Πλειοψηφίας στη Συνταγματική Αναθεώρηση, καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου Νομικής Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου.

Ακολούθησε το Βήμα στο Google news και μάθε όλες τις τελευταίες ειδήσεις.
Exit mobile version