Την πεποίθηση ότι το Ιράν θα αναγκαστεί τελικά να υπογράψει συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες για τον τερματισμό του πολέμου εξέφρασε ο Ντόναλντ Τραμπ. Μιλώντας στο NBC News και την εκπομπή «Meet the Press», ο αμερικανός πρόεδρος απέδωσε την καθυστέρηση στον χαρακτήρα της ιρανικής ηγεσίας, χαρακτηρίζοντάς την «δυνατή» και «περήφανη».
«Θα αναγκαστούν να κάνουν πράγματα που ποτέ δεν φαντάζονταν. Δεν έχουν άλλη επιλογή, απλώς όλο αυτό απαιτεί χρόνο», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Τραμπ κατά τη διάρκεια της συνέντευξής του.
Η τοποθέτηση αυτή γίνεται την ώρα που οι διπλωματικές επαφές μεταξύ Ουασινγκτον και Τεχεράνης συνεχίζονται, με τη μεταξύ τους πολεμική σύγκρουση να έχει ήδη συμπληρώσει τέσσερις μήνες.
Αν και οι δύο πλευρές έχουν συμφωνήσει σε μια προσωρινή εκεχειρία από τον περασμένο Απρίλιο -η οποία μάλιστα έχει ανανεωθεί αρκετές φορές- το κλίμα παραμένει εύφλεκτο. Οι ισορροπίες δοκιμάστηκαν έντονα τα τελευταία εικοσιτετράωρα, μετά την ανταλλαγή στρατιωτικών πληγμάτων στην ευαίσθητη περιοχή των Στενών του Ορμούζ.
Ιρανικά πλήγματα σε Κουβέιτ και Μπαχρέιν
Σε μια παράλληλη εξέλιξη, το Ιράν εξαπέλυσε σήμερα επιθέσεις εναντίον στόχων στο Κουβέιτ και το Μπαχρέιν, ως απάντηση σε προγενέστερα αμερικανικά πλήγματα, κίνηση που παραβιάζει την ισχύουσα κατάπαυση του πυρός. Η νέα αυτή κλιμάκωση περιπλέκει ακόμη περισσότερο τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις, οι οποίες έχουν βρεθεί σε τέλμα, με βασικό αγκάθι το ζήτημα των «παγωμένων» ιρανικών κεφαλαίων.
Μετά τη συμφωνία εκεχειρίας της 8ης Απριλίου, οι πολεμικές επιχειρήσεις ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν είχαν παρουσιάσει αισθητή ύφεση. Ωστόσο, το σκηνικό πολέμου αναζωπυρώθηκε πρόσφατα, με επίκεντρο τα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ, μια κρίσιμη θαλάσσια δίοδο για τη μεταφορά πετρελαίου, την οποία η Τεχεράνη έχει αποκλείσει.
Η νέα ανταλλαγή πυρών συμπίπτει χρονικά με την άφιξη της εθνικής ομάδας ποδοσφαίρου του Ιράν στο Μεξικό, όπου θα εγκατασταθεί ενόψει του Μουντιάλ που συνδιοργανώνουν οι ΗΠΑ, το Μεξικό και ο Καναδάς.
Αν και οι Ιρανοί διεθνείς έλαβαν τις απαραίτητες βίζες για τις Ηνωμένες Πολιτείες, η Τεχεράνη κατήγγειλε «διακριτική μεταχείριση», καθώς δεν χορηγήθηκαν αντίστοιχες βίζες σε μέλη του τεχνικού και υποστηρικτικού επιτελείου της ομάδας.
«Εκκωφαντικές εκρήξεις» στην περιοχή του Κόλπου
Στο μέτωπο των επιχειρήσεων, το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν, που είχαν βρεθεί στο στόχαστρο και στις αρχές της εβδομάδας, καταδίκασαν έντονα τις ιρανικές επιθέσεις στα εδάφη τους, κάνοντας λόγο για «κατάφωρες επιθέσεις» και «επικίνδυνη κλιμάκωση».
Κατά τη διάρκεια της νύχτας, οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν ανακοίνωσαν ότι εκτόξευσαν βαλλιστικούς πυραύλους ως αντίποινα για τις αμερικανικές επιχειρήσεις. Στόχοι των ιρανικών βλημάτων ήταν η αεροπορική βάση Άλι αλ-Σάλεμ στο Κουβέιτ, όπου σταθμεύουν αμερικανικά μαχητικά, καθώς και το αρχηγείο του 5ου Στόλου του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ στο Μπαχρέιν.
«Ξυπνήσαμε από εκκωφαντικούς θορύβους. Τα παιδιά μου τρομοκρατήθηκαν και ήταν αδύνατο να τα ηρεμήσω», περιέγραψε στο Γαλλικό Πρακτορείο (AFP) η Ριμ, μια Αιγύπτια που διαμένει μόνιμα στο Κουβέιτ.
Σύμφωνα με την Κεντρική Στρατιωτική Διοίκηση των ΗΠΑ για τη Μέση Ανατολή (Centcom), τα αμερικανικά συστήματα αεράμυνας αναχαίτισαν έξι πυραύλους, ενώ ένας έβδομος αστόχησε.
Παράλληλα, ο αμερικανικός στρατός εντόπισε ιρανικά drone να κατευθύνονται προς τα Στενά του Ορμούζ, συνιστώντας «άμεση απειλή» για τη διεθνή ναυσιπλοΐα. Λίγο νωρίτερα, οι αμερικανικές δυνάμεις είχαν πλήξει ιρανικά ραντάρ παράκτιας επιτήρησης στην πόλη Γκορούκ και στο νησί Κεσμ, ενέργεια την οποία η Τεχεράνη χαρακτήρισε ως «κατάφωρη παραβίαση της εκεχειρίας».
Διπλωματικό αδιέξοδο με φόντο τα δισεκατομμύρια και τον Λίβανο
Στο διπλωματικό πεδίο, οι συνομιλίες μεταξύ Ουασινγκτον και Τεχεράνης διεξάγονται υπό άκρα μυστικότητα, χωρίς να έχουν διαρρεύσει στοιχεία για ουσιαστική πρόοδο.
Ωστόσο, ο Μοχσέν Ρεζαΐ, στρατιωτικός σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, παραδέχθηκε σε συνέντευξή του στο CNN ότι οι διαπραγματεύσεις έχουν περιέλθει σε «αδιέξοδο». Ο Ρεζαΐ κάλεσε τον Ντόναλντ Τραμπ να αναλάβει πρωτοβουλία για την άρση του αδιεξόδου, αποδεσμεύοντας τα ιρανικά κεφάλαια που παραμένουν «παγωμένα» στο εξωτερικό λόγω των αμερικανικών κυρώσεων.
«Αν ο Αμερικανός πρόεδρος επιθυμεί πραγματικά μια συμφωνία, αυτά τα 24 δισεκατομμύρια δολάρια αποτελούν ένα κρίσιμο τεστ εμπιστοσύνης. Πρόκειται για δικά μας χρήματα, όχι των Ηνωμένων Πολιτειών», ξεκαθάρισε το ιρανικό στέλεχος.
Ένα ακόμη μεγάλο αγκάθι στις συνομιλίες αποτελεί η κατάσταση στον Λίβανο. Η Τεχεράνη θέτει ως απαράβατο όρο οποιαδήποτε διμερής συμφωνία να περιλαμβάνει τον τερματισμό των συγκρούσεων στο λιβανικό έδαφος ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χεζμπολάχ. Αντίθετα, η Ουασινγκτον επιμένει να διαχωρίζει πλήρως τα δύο ζητήματα.
Στο πλαίσιο των μεσολαβητικών προσπαθειών, ο αρχηγός του στρατού του Λιβάνου αναχώρησε σήμερα για το Πακιστάν, το οποίο διαδραματίζει κεντρικό ρόλο ως διαμεσολαβητής μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. «Ο Λίβανος αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι αυτής της διαπραγμάτευσης», σχολίασε πηγή με γνώση των διαδικασιών.
Την ίδια ώρα, ο Πακιστανός υπουργός Εσωτερικών, Μοχσέν Νακβί, μετέβη στην Τεχεράνη για κρίσιμες επαφές με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί.
Σφοδρές συγκρούσεις και πολιτική κόντρα στον Λίβανο
Στην εμπόλεμη ζώνη του Λιβάνου, η εκεχειρία που είχε συμφωνηθεί στις 17 Απριλίου στην τάξη δεν εφαρμόστηκε ποτέ, με τις μάχες να μαίνονται αδιάκοπα. Παρά την πρόσφατη ανακοίνωση μιας νέας πρότασης κατάπαυσης του πυρός —μετά την τέταρτη σύνοδο διαπραγματεύσεων Λιβάνου-Ισραήλ στην Ουασινγκτον— η Χεζμπολάχ την απέρριψε αμέσως, ακολουθώντας την ίδια τακτική με το παρελθόν.
Η κατάσταση επιδεινώθηκε μετά τον θάνατο τριών Λιβανέζων στρατιωτών από ισραηλινή επίθεση εναντίον του οχήματός τους, γεγονός που καταδίκασε έντονα ο πρόεδρος της χώρας, Ζοζέφ Αούν. Ο Αούν εξαπέλυσε σφοδρά πυρά κατά του Ιράν, ζητώντας από την Τεχεράνη να σταματήσει να παρεμβαίνει στις εσωτερικές υποθέσεις του Λιβάνου.
Η απάντηση από την Τεχεράνη ήταν άμεση και ειρωνική. «Ακούγοντας τον κ. Αούν, θα νόμιζε κανείς ότι το Ιράν είναι αυτό που έχει καταλάβει το ένα πέμπτο του Λιβάνου, έχει εκτοπίσει το ένα τέταρτο των πολιτών του και βομβαρδίζει καθημερινά τη χώρα», δήλωσε ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, φωτογραφίζοντας το Ισραήλ.
Οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις ανακοίνωσαν απόψε ότι έπληξαν «περίπου 150» θέσεις του φιλοϊρανικού λιβανικού κινήματος Χεζμπολάχ μέσα σε 48 ώρες στο νότιο Λίβανο, όπου ο πρόεδρος Ζοζέφ Αούν κατήγγειλε τις «αδιάκοπες ισραηλινές επιθέσεις, που μένουν ατιμώρητες» παρά την κατάπαυση του πυρός που υποτίθεται ότι βρίσκεται σε ισχύ.
Μεταξύ των στόχων ήταν κυρίως «αποθήκες όπλων, επιτελεία και εκτοξευτήρες» πυραύλων ή ρουκετών, αναφέρεται σε ισραηλινή στρατιωτική ανακοίνωση.
Υπενθυμίζεται ότι η Χεζμπολάχ ενέπλεξε τον Λίβανο στον πόλεμο στις αρχές Μαρτίου, εξαπολύοντας επιθέσεις κατά του Ισραήλ ως αντίποινα για τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος σκοτώθηκε σε κοινή ισραηλινοαμερικανική επιχείρηση.
Έκτοτε, τα ισραηλινά πλήγματα αντιποίνων έχουν στοιχίσει τη ζωή σε περισσότερους από 3.560 ανθρώπους στον Λίβανο, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία. Από την πλευρά του Ισραήλ, οι απώλειες ανέρχονται σε 27 στρατιώτες και έναν πολιτικό υπάλληλο του στρατού εντός των λιβανικών εδαφών.
