Η υπηρεσία αντικατασκοπείας της ισπανικής αστυνομίας πραγματοποίησε έφοδο στα κεντρικά γραφεία του κυβερνώντος Σοσιαλιστικού Κόμματος στη Μαδρίτη, εντείνοντας την πίεση προς τον πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ, ο οποίος βρίσκεται ήδη αντιμέτωπος με σειρά σκανδάλων διαφθοράς που αγγίζουν στενούς συμμάχους του.
Το Εθνικό Δικαστήριο της Ισπανίας επιβεβαίωσε ότι στελέχη της επίλεκτης Κεντρικής Επιχειρησιακής Μονάδας (UCO) της Γουαρδία Θιβίλ (αστυνομίας) εστάλησαν για να συλλέξουν αποδεικτικά στοιχεία στο πλαίσιο έρευνας σχετικά με φερόμενο σχέδιο δυσφήμισης των επικριτών της κυβέρνησης που έχουν κινηθεί νομικά εναντίον της.
Παράλληλα, ανακοινώθηκε η απαγγελία κατηγοριών σε βάρος της Άνα Φουέντες, η οποία διαχειρίζεται τα οικονομικά του κόμματος από το 2021, για φερόμενη εμπλοκή της τόσο στο συγκεκριμένο σχέδιο όσο και σε άλλες παράνομες δραστηριότητες.
Ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης και επικεφαλής του κεντροδεξιού Λαϊκού Κόμματος, Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο, κάλεσε τον Σάντσεθ να παραιτηθεί. Ο Ισπανός πρωθυπουργός, ωστόσο, απέκλεισε το ενδεχόμενο πρόωρης αποχώρησης του πριν από τη λήξη της τρέχουσας κοινοβουλευτικής περιόδου, τον Αύγουστο του 2027.
«Δεν μπορώ να προκηρύξω εκλογές για κομματικά συμφέροντα. Οφείλω να προκηρύξω εκλογές μόνο όταν αυτό εξυπηρετεί το γενικό συμφέρον των πολιτών», δήλωσε ο Σάντσεθ σε δημοσιογράφους στη Ρώμη, μετά τη συνάντησή του με τον Πάπα Λέοντα ΙΣΤ΄.
Η έφοδος στα γραφεία έρχεται μία εβδομάδα μετά την απαγγελία κατηγοριών από το Εθνικό Δικαστήριο σε βάρος του πρώην πρωθυπουργού Χοσέ Λουίς Ροδρίγκεθ Θαπατέρο, στενού συμμάχου του Σάντσεθ, για φερόμενα αδικήματα νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, άσκησης επιρροής και άλλες αξιόποινες πράξεις που συνδέονται με τη διάσωση της αεροπορικής εταιρείας Plus Ultra το 2021.
Η υπόθεση έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά σκανδάλων διαφθοράς που αγγίζουν μέλη της οικογένειας του ίδιου του Σάντσεθ, στελέχη της κυβέρνησής του αλλά και το ίδιο το Σοσιαλιστικό Κόμμα.
Νευρικότητα στον κυβερνητικό συνασπισμό
Το βασικό ερώτημα πλέον αφορά τον σωρευτικό αντίκτυπο των αποκαλύψεων στους κυβερνητικούς εταίρους των Σοσιαλιστών.
Τα κόμματα που στήριξαν τον σχηματισμό της αριστερής κυβερνητικής συμμαχίας το 2023 εμφανίζονται ολοένα και πιο επιφυλακτικά απέναντι στον πρωθυπουργό.
Ο Ενρίκε Σαντιάγο, βουλευτής του αριστερού κόμματος Sumar, δήλωσε ότι παρατυπίες στη χρηματοδότηση συνιστούν «κόκκινη γραμμή» για το κόμμα του, το οποίο αποτελεί τον μικρότερο κυβερνητικό εταίρο. Προειδοποίησε μάλιστα ότι το Sumar θα αποχωρήσει από την κυβέρνηση εάν αποδειχθούν οι κατηγορίες κατά των Σοσιαλιστών.
Από την πλευρά του, ο επικεφαλής του Βασκικού Εθνικιστικού Κόμματος, Αϊτόρ Εστεμπάν, δήλωσε την Κυριακή ότι ο Σάντσεθ θα πρέπει να προκηρύξει πρόωρες εκλογές πριν από το τέλος του έτους, εκτιμώντας πως θα είναι «πολύ δύσκολο» να παραμείνει στην εξουσία έως το 2027.
«Υπάρχουν ήδη εννέα ανοιχτές υποθέσεις και τώρα προστίθεται και ο Θαπατέρο», ανέφερε χαρακτηριστικά. «Θα ήταν ανεύθυνο να συνεχιστεί αυτή η κατάσταση πέραν του 2026, χωρίς σαφή κατεύθυνση, χωρίς προϋπολογισμό, χωρίς σταθερή πλειοψηφία και με μια πολιτική ατζέντα που κυριαρχείται από δικαστικές υποθέσεις».
Ένας ακόμη κρίσιμος σύμμαχος του Σάντσεθ, ο Γκαμπριέλ Ρουφιάν της Ρεπουμπλικανικής Αριστεράς της Καταλονίας (ERC), δήλωσε τη Δευτέρα ότι «κόκκινη γραμμή» για το κόμμα του αποτελούν πιθανές αποδείξεις συστηματικής διαφθοράς όσον αφορά στην κομματική χρηματοδότηση.
Ο Ρουφιάν υπενθύμισε ότι το κόμμα του είχε στηρίξει την πρόταση μομφής του 2018, η οποία ανέτρεψε τον τότε πρωθυπουργό Μαριάνο Ραχόι, μετά τις αποκαλύψεις για το μεγάλο σκάνδαλο διαφθοράς που είχε πλήξει το Λαϊκό Κόμμα. «Αν υπάρξει αντίστοιχη υπόθεση με τους Σοσιαλιστές, τότε θα ζητήσουμε εκλογές. Είναι το λογικό», υπογράμμισε.
Σύνθετες πολιτικές ισορροπίες
Ωστόσο, το ισπανικό συνταγματικό πλαίσιο και οι περίπλοκες πολιτικές συμμαχίες καθιστούν μάλλον απίθανη μια άμεση αποχώρηση του Σάντσεθ από την εξουσία.
Στην Ισπανία, ένας πρωθυπουργός μπορεί να απομακρυνθεί μόνο μέσω πρότασης δυσπιστίας που θα συνοδεύεται από την ανάδειξη εναλλακτικού υποψηφίου με κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Ο πιθανότερος αντικαταστάτης του Σάντσεθ θα ήταν ο Φεϊχόο, ωστόσο για να εξασφαλίσει την απαιτούμενη πλειοψηφία θα χρειαζόταν τη στήριξη τόσο του ακροδεξιού Vox όσο και περιφερειακών κομμάτων, όπως το Βασκικό Εθνικιστικό Κόμμα ή το καταλανικό αυτονομιστικό Junts.
Οι Βάσκοι εθνικιστές έχουν ανάγκη τους Σοσιαλιστές για να συνεχίσουν να κυβερνούν στην περιφέρεια της Χώρας των Βάσκων, ενώ το Junts δύσκολα θα προχωρούσε σε κινήσεις που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την επιστροφή του αυτονομιστή ηγέτη Κάρλες Πουτζδεμόν από την αυτοεξορία του. Ο Σάντσεθ είχε περάσει αμφιλεγόμενο νόμο αμνηστίας για τους Καταλανούς αυτονομιστές ηγέτες, εξασφαλίζοντας έτσι τη στήριξη του Junts το 2023, ωστόσο τα ισπανικά δικαστήρια έχουν έως τώρα μπλοκάρει την εφαρμογή του.
Με αυτά τα δεδομένα δεν είναι λίγοι εκείνοι που εκτιμούν ότι τελικά μόνο ο ίδιος ο Σάντσεθ έχει την ευχέρεια να αποφασίσει αν θα οδηγήσει τη χώρα σε πρόωρες εκλογές.
