Με τα μάτια στραμμένα στον πόλεμο με το Ιράν, οι κάτοικοι της Γάζας και της Δυτικής Όχθης, σχεδόν ξεχασμένοι από τη διεθνή κοινότητα, βιώνουν μια πολύ δύσκολη, στάσιμη καθημερινότητα. Σύμφωνα με έκθεση που δημοσιεύσαν, από κοινού, η ΕΕ, τα Ηνωμένα Έθνη και η Παγκόσμια Τράπεζα, χρειάζονται 70 δισ. δολάρια για την ανοικοδόμηση της καθημαγμένης Λωρίδας της Γάζας.
Πολύ πριν φτάσουμε στα φουτουριστικά, για πολλούς ουτοπικά, σχέδια του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ που παρουσίασε ο γαμπρός του και απεσταλμένος στην περιοχή, Τζάρεντ Κούσνερ, προηγούνται μερικά πολύ βασικά βήματα.
«Η κλίμακα και η έκταση της στέρησης σε σχέση με τις συνθήκες διαβίωσης, τα μέσα διαβίωσης/εισοδήματος, την επισιτιστική ασφάλεια, την ισότητα των φύλων και την κοινωνική ένταξη, έχουν καθυστερήσει την ανθρώπινη ανάπτυξη στη Λωρίδα της Γάζας κατά 77 χρόνια», αναφέρει χαρακτηριστικά η έκθεση. Αποτέλεσμα του πολέμου.
Η Συμφωνία Ειρήνης, που υπεγράφη τον Οκτώβριο του 2025, τερμάτισε μεν τις μαζικές στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Λωρίδα, όμως από τότε έχει παγώσει ο χρόνος. Το 60% των σπιτιών έχει καταστραφεί και η πλειοψηφία του πληθυσμού ζει σε σκηνές ή σε ερείπια. Βασικές υποδομές, όπως η ύδρευση, η αποχέτευση και η διαχείριση αποβλήτων, καθώς και τα νοσοκομεία και τα σχολεία, έχουν υποστεί εκτεταμένες ζημιές. Η ανθρωπιστική βοήθεια, τα τρόφιμα και τα φάρμακα, δεν επαρκούν. Κοντολογίς δεν έχει βελτιωθεί τίποτα.
Το Ισραήλ έχει καταλάβει και ελέγχει πλήρως το 53% της Γάζας. Το υπόλοιπο κομμάτι συνεχίζει να διοικείται από τη Χαμάς, η οποία αρνείται να προχωρήσει στον αφοπλισμό της. Η απόσυρση των ισραηλινών στρατευμάτων και ο αφοπλισμός της Χαμάς, αποτελούν βασική προϋπόθεση για την ανοικοδόμηση της περιοχής, σύμφωνα με τη Συμφωνία Ειρήνης των 20 σημείων. Ο πόλεμος με το Ιράν έβαλε τη Γάζα ακόμη περισσότερο στο περιθώριο.
Την ίδια ώρα, η κατάσταση στη Δυτική Όχθη χειροτερεύει κάθε μέρα, με τους παράνομους εποικισμούς να αυξάνονται ραγδαία – ενδεικτικά, κατά 80% από το 2022. Σύμφωνα με στοιχεία του Γραφείου Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων των Ηνωμένων Εθνών (OCHA), οι ισραηλινές δυνάμεις και οι έποικοι, τους πρώτους μήνες του τρέχοντος έτους, σκότωσαν 35 Παλαιστίνιους και τραυμάτισαν 880. Επίσης, υπάρχουν εξαιρετικά ανησυχητικές αναφορές για σεξουαλική και έμφυλη βία, καθώς και πρωτοφανείς μετεγκαταστάσεις πληθυσμού.
Κάτω από αυτές τις, το λιγότερο, αντίξοες συνθήκες διεξήχθησαν τοπικές εκλογές για δημοτικούς συμβούλους στη Δυτική Όχθη καθώς και στο Ντεΐρ αλ-Μπάλαχ, μια πόλη περίπου 70.000 κατοίκων στην κεντρική Λωρίδα της Γάζας.
Γιατί στη Δυτική Όχθη και μόνο σε μία πόλη στη Γάζα;
Οι εθνικές εκλογές του 2006 ήταν οι τελευταίες που πραγματοποιήσαν οι Παλαιστίνιοι πριν από τις δημοτικές της περασμένης Κυριακής. Το 2006, η Χαμάς είχε κερδίσει στη Λωρίδα της Γάζας και στον Παλαιστινιακό Εμφύλιο ανάμεσα στη Φατάχ και τη Χαμάς που ακολούθησε, το 2007, η Παλαιστινιακή Αρχή, υπό τον Μαχμούντ Αμπάς, ο οποίος είναι και ο ηγέτης της Φατάχ, διατήρησε τον έλεγχο στη Δυτική Όχθη. Η Χαμάς εγκαθίδρυσε δική της διοίκηση στη Γάζα, με το Ισραήλ και την Αίγυπτο να επιβάλουν άμεσα αυστηρό αποκλεισμό της Λωρίδας.
Από τότε, για λόγους σύνθετους, δεν έχουν πραγματοποιηθεί εθνικές εκλογές στα παλαιστινιακά εδάφη. Μόνο στη Δυτική Όχθη πραγματοποιήθηκαν σποραδικά τοπικές εκλογές.
Σύμφωνα με το ειρηνευτικό σχέδιο των 20 σημείων του Τραμπ, η Παλαιστινιακή Αρχή, προκειμένου σταδιακά να μπορέσει να αναλάβει διοικητικό ρόλο και στη Γάζα, χρειάζεται να προχωρήσει σε σοβαρές μεταρρυθμίσεις. Η διεξαγωγή εκλογών αποτελεί ένα βήμα προς αυτή την κατεύθυνση.
Στη Δυτική Όχθη υπήρχε τεχνικά η δυνατότητα διεξαγωγής εκλογών, ενώ στη Γάζα οι πρακτικές δυσκολίες ήταν τεράστιες. Ωστόσο, επιλέχθηκε πιλοτικά το Ντεΐρ αλ-Μπάλαχ λόγω του ότι έχει υποστεί σχετικά λιγότερες καταστροφές από τον ισραηλινό στρατό. Η πραγματοποίηση εκλογών και στη Γάζα δείχνει συμβολικά την ενότητα των παλαιστινιακών εδαφών.
Ένα εκατομμύριο εγγεγραμμένοι ψηφοφόροι στη Δυτική Όχθη κλήθηκαν να ψηφίσουν για 200 δημοτικά συμβούλια. Η συμμετοχή έφτασε στο 56%, σχεδόν όσο και στις προηγούμενες τοπικές εκλογές το 2021, παρότι τα εκατοντάδες σημεία ελέγχου του Ισραήλ είναι πλέον περισσότερα και ασφυκτικότερα από ποτέ.
Στις αναμετρήσεις συμμετείχαν υποψήφιοι της Φατάχ και ανεξάρτητοι. Σε πολλές πόλεις οι ψηφοφόροι είχαν να επιλέξουν μόνο από μία λίστα υποψηφίων της Παλαιστινιακής Αρχής, ενδεικτικό της αποφασιστικότητάς της να διατηρήσει την εξουσία της.
Τι έδειξαν οι εκλογές
Στο Ντεΐρ αλ-Μπάλαχ η συμμετοχή έφτασε μόλις το 23%, ωστόσο υπήρχαν πρακτικές προκλήσεις, όπως μετεγκαταστημένοι, παρωχημένα ληξιαρχικά αρχεία, ακόμη και δυσκολία μεταφοράς εκλογικού υλικού. Επίσης, η Χαμάς, που διοικεί ακόμα, δεν κατέβασε υποψηφίους αλλά δήλωσε ότι θα σεβαστεί τη διαδικασία.
Διαχρονικά η Φατάχ ακολουθεί, μέσω της Παλαιστινιακής Αρχής, μια πιο διπλωματική στάση απέναντι στο Ισραήλ, σε αντίθεση με την πιο ριζοσπαστική στάση της Χαμάς.
Η Χαμάς ουσιαστικά αποκλείστηκε από τις εκλογές διότι η Παλαιστινιακή Αρχή έθεσε όρους μη αποδεκτούς γι’ αυτήν, όπως την ναναγνώριση της Οργάνωσης για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης (PLO) ως τον μοναδικό νόμιμο εκπρόσωπο του παλαιστινιακού λαού.
Ωστόσο, σύμφωνα με τους αναλυτές, η παρουσία ορισμένων υποψηφίων, οι οποίοι κέρδισαν τις 2 από τις 15 θέσεις του δημοτικού συμβουλίου, σχετίζεται έμμεσα με στήριξη στη Χαμάς. Οι υποψήφιοι που στηρίχτηκαν από τον Μαχμούντ Αμπάς και τη Φατάχ πήραν 6 θέσεις και οι υπόλοιπες 7 μοιράστηκαν σε ανεξάρτητους, οι οποίοι δεν είχαν ιδεολογικό πρόσημο.
Αν και από τα συνολικά αποτελέσματα φαίνεται πως υπάρχει σημαντική στήριξη στη Φατάχ, οι ειδικές συνθήκες, ιδίως στο Ντεΐρ αλ-Μπάλαχ καθιστούν δύσκολη την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων για το τι πραγματικά θέλουν οι κάτοικοι της Λωρίδας. Σε κάθε περίπτωση, και μόνο η διεξαγωγή των τοπικών εκλογών είναι ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, ένα πρώτο μήνυμα προς τη διεθνή κοινότητα ότι οι Παλαιστίνιοι είναι ικανοί για αυτοδιοίκηση.
