Στην αποκάλυψη ότι η διαπραγμάτευση μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ αφορά σε ένα μνημόνιο κατανόησης τριών σελίδων, στο οποίο μεταξύ άλλων περιλαμβάνονται προβλέψιες για αποδέσμευση 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων από τα ιρανικά παγωμένα κεφάλαια τα οποία αφορούν οι Αμερικανικές κυρώσεις, με αντάλλαγμα το Ιράν να παραδώσει το απόθεμά του σε εμπλουτισμένο ουράνιο, προχώρησε πριν από λίγο η ιστοσελίδα Axios.
Σύμφωνα με το σχετικό ρεπορτάζ, οι συνομιλίες αυτή την εβδομάδα έχουν σημειώσει σταθερή πρόοδο, όμως οι δύο πλευρές συνεχίζουν να έχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ τους.
Τι θέλουν οι δύο πλευρές στις διαπραγματεύσεις
Όπως τονίζεται, μία από τις βασικές προτεραιότητες της κυβέρνησης Τραμπ είναι να διασφαλίσει ότι το Ιράν δεν θα μπορέσει να αποκτήσει πρόσβαση στο απόθεμα σχεδόν 2.000 κιλών εμπλουτισμένου ουρανίου που βρίσκεται αποθηκευμένο στις υπόγειες πυρηνικές εγκαταστάσεις του. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν τα 450 κιλά ουρανίου που έχουν εμπλουτιστεί σε ποσοστό 60%.
Από την πλευρά του το Ιράν χρειάζεται χρήματα.
Με αυτά τα δεδομένα οι δύο πλευρές διαπραγματεύονται:
- τι θα γίνει με το απόθεμα ουρανίου
- πόσα από τα ιρανικά κεφάλαια θα αποδεσμευτούν
- υπό ποιους όρους θα μπορεί το Ιράν να χρησιμοποιήσει αυτά τα χρήματα
Σύμφωνα με δύο πηγές που επικαλείται το Axios, οι Ηνωμένες Πολιτείες σε προηγούμενο στάδιο των διαπραγματεύσεων ήταν έτοιμες να αποδεσμεύσουν 6 δισεκατομμύρια δολάρια, ώστε το Ιράν να αγοράσει τρόφιμα, φάρμακα και άλλες ανθρωπιστικές προμήθειες, όμως οι Ιρανοί ζήτησαν 27 δισεκατομμύρια δολάρια.
Το τελευταίο ποσό που συζητείται μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν είναι 20 δισεκατομμύρια δολάρια.
Ένας Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι αυτό ήταν πρόταση των Ηνωμένων Πολιτειών, ενώ ένας άλλος αξιωματούχος περιέγραψε την ιδέα «χρήματα με αντάλλαγμα ουράνιο» ως μία από τις πολλές προτάσεις που συζητούνται.
Το ζήτημα του πυρηνικού υλικού
Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες ζήτησαν από το Ιράν να συμφωνήσει να στείλει όλο το πυρηνικό του υλικό στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι Ιρανοί δέχθηκαν μόνο να το αραιώσουν (να μειώσουν το επίπεδο εμπλουτισμού) μέσα στο ίδιο το Ιράν.
Σύμφωνα με μια συμβιβαστική πρόταση που βρίσκεται τώρα υπό συζήτηση, ένα μέρος του ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού θα σταλεί σε τρίτη χώρα (όχι απαραίτητα στις Ηνωμένες Πολιτείες και ένα άλλο μέρος θα αραιωθεί στο Ιράν υπό διεθνή επιτήρηση.
Το μνημόνιο κατανόησης
Το μνημόνιο κατανόησης τριών σελίδων που διαπραγματεύονται οι δύο πλευρές περιλαμβάνει επίσης ένα «εθελοντικό» πάγωμα του εμπλουτισμού ουρανίου από το Ιράν. Οι Ηνωμένες Πολιτείες ζήτησαν στον τελευταίο γύρο συνομιλιών το Ιράν να συμφωνήσει σε πάγωμα για 20 χρόνια, ενώ το Ιράν αντέτεινε μια περίοδο πέντε ετών. Οι διαμεσολαβητές προσπαθούν ακόμη να γεφυρώσουν αυτή τη διαφορά.
Τι προβλέπεται για πυρηνικές εγκαταστάσεις, Στενά, πυραύλους κι οργανώσεις
Στο πλαίσιο του μνημονίου, το Ιράν θα μπορεί να διατηρεί ερευνητικούς πυρηνικούς αντιδραστήρες για την παραγωγή ιατρικών ισοτόπων, αλλά θα δεσμευτεί ότι όλες οι πυρηνικές εγκαταστάσεις του θα βρίσκονται πάνω από το έδαφος, ενώ οι υπάρχουσες υπόγειες εγκαταστάσεις θα παραμείνουν εκτός λειτουργίας.
Το μνημόνιο καλύπτει επίσης το ζήτημα των Στενών του Ορμούζ, αν και οι πηγές αναφέρουν ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές διαφωνίες σχετικά με αυτό το θέμα.
Δεν είναι σαφές αν το μνημόνιο περιλαμβάνει, τους βαλλιστικούς πυραύλους του Ιράν ή την υποστήριξή του σε περιφερειακές συμμαχικές οργανώσεις και ένοπλες ομάδες.
