Πολλές ταινίες του εναλλακτικού κυκλώματος, προερχόμενες από διάφορες χώρες του κόσμου (Αμερική, Ιαπωνία, Ιταλία, Ιράν, Ταϊλάνδη κ.α.) καλούνται από σήμερα να δοκιμαστούν στις αίθουσες
Βαθμολογία
5: εξαιρετική
4: πολύ καλή
3: καλή
2: ενδιαφέρουσα
1: μέτρια
0: απαράδεκτη
***
«Εθνικός θησαυρός» (Kokuho)
Παραγωγή: Ιαπωνία, 2025
Σκηνοθεσία: Σανγκ-Ιλ Λι
Ηθοποιοί: Ριουσέι Γιοκοχάμα, Κεν Γουατανάμπε κ.α.
O άγνωστος στην Ελλάδα, Ιάπωνας σκηνοθέτης Σανγκ-Ιλ Λι οραματίστηκε αυτή την ταινία πολλά χρόνια στο παρελθόν με αρχική σκέψη έναν φόρο τιμής προς τους Οναγκάτα, όπως ονομάζονται στην Ιαπωνία οι άνδρες ηθοποιοί που ερμηνεύουν γυναικείους χαρακτήρες σε παραστάσεις του θεάτρου Καμπούκι. Και αυτό τελικά έκανε, ένα φιλμ μεγάλο σε όλα, που διατρέχει αρκετές δεκαετίας ενώ αφηγείται την ιστορία ενός νεαρού ηθοποιού, του Κοκούο (Ρίο Γιοζισάβα), μεγάλου υποκριτικού ταλέντου, που ανακαλύπτει και παίρνει υπό την προστασία του ο Χαντζίρο Χανάι (Κεν Τακακούρα), καταξιωμένος ηθοποιός του Καμπούκι και πατέρας ο ίδιος ενός ηθοποιού, του Σουνσούκε (Ριουσέι Γιοκοχάμα) στην ηλικία του Κοκούο.
Έχοντας συνεργαστεί με τον διάσημο συγγραφέα Σουίτσι Γιοσίντα (το σενάριο είναι βασισμένο στο μυθιστόρημά του), ο Σανγκ-Ιλ Λι δίνει μεγάλο βάρος στην σχέση ανάμεσα στα δύο παιδιά που αρχίζει φιλικά και μεταλλάσσεται σε σκληρό ανταγωνισμό, κυρίως μετά την απόφαση του Χαντζίρο Χαναι να δώσει την σκυτάλη του θιάσου του στον Κοκούο και όχι στον γιο του.
Η ταινία ακολουθεί την φόρμα ενός καθαρά αφηγηματικού «αμερικανικού» biopic με όλα όσα αυτό συνεπάγεται, κάτι που σημαίνει κορυφώσεις, συγκίνηση αλλά και πολύς χρόνος αφιερωμένος σε πράγματα που θα μπορούσαν να λείπουν. Μια σχετική φλυαρία μαζί με την σχεδόν τρίωρη διάρκεια πάντως, δεν εμπόδισαν τον «Εθνικό θησαυρό», να ξεπεράσει κάθε προσδοκία και όχι απλώς να γίνει μια από τις μεγαλύτερες εισπρακτικές επιτυχίες στην ιστορία του κινηματογράφου της Ιαπωνίας αλλά να κερδίσει επίσης 10 Βραβεία της Ακαδημίας Κινηματογράφου Ιαπωνίας, να βρεθεί στη βραχεία λίστα των 15 ταινιών ως επίσημη πρόταση της Ιαπωνίας για το Όσκαρ Διεθνούς Ταινίας και να διεκδικήσει, φέτος, μια υποψηφιότητα για το Όσκαρ Μακιγιάζ και Κομμώσεων. Εν ολίγοις ο «Εθνικός θησαυρός» τιμά με τον πιο ευπρόσωπο τρόπο το θέατρο Καμπούκι, δίνοντας παράλληλα την δυνατότητα στο δυτικό κοινό να ανακαλύψει τα μυστικά, τις δυσκολίες αλλά και την γοητεία του.
Βαθμολογία: 2 ½
ΑΘΗΝΑ: ΓΑΛΑΞΙΑΣ – ΚΗΦΙΣΙΑ – ΝΑΝΑ – ΤΡΙΑΝΟΝ – ΔΑΝΑΟΣ κ.α
***
«Ξεκινήματα» (Begyndelser)
Παραγωγή: Δανία/ Σουηδία/ Βέλγιο/ Ισλανδία, 2025
Σκηνοθεσία: Ζανέτ Νόρνταλ
Ηθοποιοί: Τρίνε Ντίρχολμ, Ντειβιντ Ντένσικ κ.α.
Ο ρεαλιστικός, ενίοτε «σαδιστικά» ωμός χειρισμός των Σκανδιναβών κινηματογραφιστών όταν πραγματεύονται βαριές ασθένειες, χειρουργικές επεμβάσεις, παράλυτους, ιδρύματα αποκατάστασης, νοσοκομεία, γιατρούς και ασθενείς σε αδιέξοδο ή ένα βήμα πριν τον θάνατο, είναι πάνω – κάτω γνωστός (αρκεί να θυμηθείς ταινίες όπως το «Δαμάζοντας τα κύματα» του Λαρς Φον Τρίερ ή τις «Ανοιχτές καρδιές» της Σουζάνε Μπίερ).
Με αυτό το δεδομένο, ένα μούδιασμα το νιώθεις βλέποντας την Αν (Τρίνε Ντίρχολμ), κεντρική ηρωίδα αυτής της ταινίας, να παθαίνει εγκεφαλικό στην αρχή της ιστορίας. Ευτυχώς, το μούδιασμα (και εννοώ του θεατή) δεν θα κρατήσει πολύ γιατί η Ζανέτ Νόρνταλ, που σκηνοθέτησε την ταινία, ενδιαφέρεται μεν για την προσωπική μάχη της Αν να πείσει τον περίγυρο αλλά και τον εαυτό της ότι εξακολουθεί να «υπάρχει», όμως είναι η σχέση με τους οικείους της που διαμορφώνει τον μεγάλο καμβά ενός οικογενειακού δράματος «μπεργκμανικής» φιλοσοφίας.
Η Αν είναι το βαρόμετρο. Γύρω της θα βρούμε τον σύζυγό της (Ντειβιντ Ντένσικ) που έχει ερωμένη (Γιοχάνε Λουίζ Σμιντ) και σκοπεύει να παρατήσει την Αν, όπως και τις δύο κόρες τους (Μπιορκ Στορμ, Λούνα Φούγκισανγκ Σβελμόε) που δεν γνωρίζουν την σχέση του πατέρα τους με την άλλη γυναίκα. Τα «Ξεκινήματα» αναρωτιούνται για το πως άνθρωποι που δεν είχαν σκεφτεί ποτέ το ενδεχόμενο μιας σοβαρής ασθένειας στην ζωή τους, θα πρέπει να την αναθεωρήσουν, να την επανεξετάσουν και να θέσουν καινούργιες βάσεις προκειμένου να συνεχίσουν. Δεν είναι εύκολο, όμως η ίδια η ζωή ποτέ και για κανέναν δεν ήταν εύκολη και αυτό με ευγένεια μας το υπενθυμίζει η Νόρνταλ.
Βαθμολογία: 2 ½
ΑΘΗΝΑ: ΑΣΤΟΡ – ΤΑΙΝΙΟΘΗΚΗ ΕΛΛΑΔΟΣ – NEWMAN – ΔΙΑΝΑ – ΚΗΦΙΣΙΑ – ΑΕΛΛΩ – ΣΠΟΡΤΙΓΚ – ΖΕΑ κ.α.
***
«Στην αγκαλιά του δέντρου» (Dar Aghooshe Derakht)
Παραγωγή: Ιράν, 2023
Σκηνοθεσια: Μπαμπάκ Λότφι Καζεπάσα
Ηθοποιοί: Τζαβάντ Γκαματί, Μαράλ Μπανατιάμ κ.α.
Μέσα σε 90 περίπου λεπτά, ο άγνωστος (εδώ) Ιρανός σκηνοθέτης Μπαμπάκ Λότφι Καζεπάσα, επιδιώκει να διεισδύσει στη συνείδηση και τη νόηση του θεατή εστιάζοντας, κυρίως, στα λάθη των γονέων που μπορούν να έχουν σοβαρές επιπτώσεις στη ζωή των ανήλικων παιδιών τους. Τόσο ο επιχειρηματίας πατέρας (Τζαβάντ Γκαματί), όσο και η μητέρα (Μαράλ Μπανατιάμ) των δύο μικρών αγοριών που βρίσκονται στην καρδιά της ταινίας, είναι τόσο πολύ προσηλωμένοι στα δικά τους θέματα, που αν όχι αδιαφορούν, σίγουρα δεν δείχνουν το ενδιαφέρον που οφείλουν να δείξουν απέναντι στα παιδιά τους.
Το ζευγάρι πρόκειται να χωρίσει, οπότε η ζωή του θα αλλάξει ριζικά. Ο άντρας είναι πολύ cool με την κατάσταση, η γυναίκα δείχνει να βασανίζεται μέσα της. Και τα δύο ανήλικα παιδιά; Αυτά δεν κάνουν τίποτ’ άλλο από το να περιφέρονται στον χώρο (η ιστορία λαμβάνει χώρα στην επαρχία) όπου ελλοχεύουν διάφοροι κίνδυνοι για τους οποίους κανείς ενήλικας δεν δίνει την πρέπουσα σημασία και εμείς οι θεατές το αντιλαμβανόμαστε περιμένοντας κάποια στιγμή το κακό να ξεσπάσει – όπως και γίνεται.
Και μόνο όταν το κακό φανεί μόνο τότε οι ενήλικες θα αντιληφθούν τα τεράστια λάθη τους και πανικόβλητοι θ’ αρχίσουν να τρέχουν χωρίς να φτάνουν προκειμένου να σώσουν αυτούς που εξ’ αρχής έπρεπε να προστατεύουν. Το χάρισμα του Μπαμπάκ Λότφι Καζεπάσα είναι ότι μπορεί να διαχειριστεί με μια συναρπαστική κινηματογραφική γλώσσα το κοινότοπο, ενώ στο τρίτο μέρος της ταινίας, το σασπένς, ενίοτε σου κόβει την ανάσα. Ωστόσο, αν η ίδια ταινία, με το ίδιο ακριβώς θέμα βρισκόταν στα χέρια ενός Ασγκάρ Φαραντί ή εώς Μοχάμαντ Ρασούλοφ θα είχε αναμφισβήτητα μετουσιωθεί σε κάτι που θα έσκαβε περισσότερο κάτω από την επιφάνεια.
Βαθμολογία: 2 ½
ΑΘΗΝΑ:ΣΤΟΥΝΤΙΟ
***
«Mother Mary»
Παραγωγή: Αγγλία/ Φινλανδία/ Γερμανία/ ΗΠΑ, 2026
Σκηνοθεσία: Ντέιβιντ Λόουρι
Ηθοποιοί: Αν Χάθαγουεϊ, Μικαέλα Κόλε κ.α.
Ειναι ειλικρινά να απορείς για το τι θα μπορούσαν να έχουν στο μυαλό τους οι υπεύθυνοι δημιουργίας αυτής της ταινίας – αν βάλουμε στην άκρη το ότι προσφέρει στην σταρ της, την Αν Χάθαγουεϊ, έναν όντως προκλητικό ρόλο. Την βλέπουμε να τραγουδάει και να χορεύει σαν τη… Μαντόνα και εδώ που τα λέμε, μάλλον δεν είναι σύμπτωση που το καλλιτεχνικό όνομα της τραγουδίστριας/ pop idol που η Χάθαγουεϊ υποδύεται στην ιστορία, είναι ο τίτλος της… Mother Mary – που σημαίνει… Μαντόνα.
Όμως σε τι ακριβώς εξυπηρετεί την ταινία του Ντέιβιντ Λόουρι; Όχι σε πολλά. Αυτό για το οποίο η ταινία μιλάει δεν είναι κάτι παραπάνω από ένα κοινότοπο δράμα χωρισμού, γυρισμένο μέσα σε ένα στιλάτο δωμάτιο • το στούντιο μιας ενδυματολόγου, της Σαμ (Μικαέλα Κόλε) που μια φορά κι έναν καιρό υπήρξε σχέση της Mother Mary. Στο τώρα λοιπόν, πολλά χρόνια μετά τον χωρισμό τους, η Mother Mary την επισκέπτεται από το πουθενά προκειμένου με δάκρυα στα μάτια να της ζητησει να της ράψει το ιδανικό φόρεμα για την επικείμενη συναυλία της!
Ενώ αντιλαμβανόμαστε ότι βεβαίως το φόρεμα δεν είναι παρά το πρόσχημα για την ανάπτυξη αυτής της αλλόκοτης σχέσης, οι δυο γυναίκες μιλάνε τόσο πολύ για το φόρεμα που σχεδόν δεν το πιστεύεις! Και δεν μπήκα καν στο κομμάτι της μαύρης μαγείας – τότε δηλαδή που σηκώνοντας τα χέρια ψηλά και να καταραστείς την ώρα και την στιγμή που αποφάσισες να αφιερώσεις το χρόνο σου σε μια ταινία που σε δουλεύει ψιλό γαζί (και δεν εννοώ το γαζί της ραφτρας).
Βαθμολογία: ½
ΑΘΗΝΑ: ΕΛΛΗ – ΑΘΗΝΑΙΟΝ – ΓΑΛΑΞΙΑΣ – VILLAGE MALL – ΑΕΛΛΩ – VILLAGE ΠΑΓΚΡΑΤΙ – VILLAGE METRO MALL AΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ – OPTIONS ΓΛΥΦΑΔΑ κ.α. ΘΕΣ/ΚΗ: ΟΛΥΜΠΙΟΝ – OPTIONS MAKEΔONIA – CINEMA ONE κ.α.
***
«Enzo»
Παραγωγή: Γαλλία/ Ιταλία/ Βέλγιο, 2025
Σκηνοθεσία: Ρομπέν Καμπιγιό
Ηθοποιοί: Ελοί Ποού, Πιερφρανσέσκο Φαβίνο, Ελοντί Μπουσέ κ.α.
Τελευταία δημιουργία του Γάλλου σκηνοθέτη – σεναριογράφου της σχετικής με το AIDS ταινίας «120 χτύποι το λεπτό», ο «Enzo» εξετάζει (ή τουλάχιστον αυτό προσπαθεί) τους λόγους για τους οποίους ο νεαρός κεντρικός ήρωας του τίτλου (Ελοί Ποού) γιός ενός καλοβαλμένου ζευγαριού που ζει σε πολυτελέστατο σπίτι στο ύπαιθρο (Πιερφρανσέσκο Φαβίνο, Ελοντί Μπουσέ) βρίσκεται σε μια κατάσταση limbo αναζητώντας «απαντήσεις». Οπως δηλαδή συμβαίνει με τα περισσότερα παιδιά της ηλικίας του.
Για ποιο λόγο άραγε ενώ φαίνεται ότι έχει ταλέντο στην ζωγραφική, ο Εντζο όχι μόνο δεν το καλλιεργεί αλλά δείχνει αδιάφορο απέναντι σε ότι σχετίζεται με το περιβάλλον του; Γιατι πηγαίνει κόντρα στον καθηγητή πανεπιστημίου πατέρα του ο οποίος φαντάζεται πολύ διαφορετικό το μέλλον του παιδιού του από την δουλειά στην οικοδομή που ο Ενζο έχει επιλέξει; Αλλά και γιατί δεν είναι καλός ούτε εκεί αναγκάζοντας τον προϊστάμενό του να απευθυνθεί στους γονείς του;
Στην ουσία, έχοντας δει τόσες και τόσες ταινίες ενηλικίωσης, ξέρεις από την αρχή ότι ξεκάθαρες απαντήσεις σε όλα αυτά τα ερωτήματα δεν θα πάρεις και ότι η ταινία θα εξαντληθεί σε ένα πλαίσιο στιγμιοτύπων καθημερινότητας μέσω των οποίων θα αντιληφθούμε (ή τουλάχιστον αυτή φαίνεται να είναι η πρόθεση του Καμπιγιό) πως τελικά αυτό το παιδί σκέφτεται. Ο Καμπιγιό «ράβει» σκηνές τετ- α- τετ «επεισοδίων» ανάμεσα στον Εντζο και τους ανθρώπους του περιβάλλοντός του. Οι περισσότερες παρουσιάζουν ενδιαφέρον – κυρίως εκείνες με τον απορημένο πατέρα που προσπαθεί (όπως και εμείς) να καταλάβει τον γιό του. Ωστόσο, χάιλαιτ της ιστορίας αλλά και σεναριακή ανατροπή της, θα είναι η σχέση του Εντζο με έναν άλλο οικοδόμο, η οποία θα δώσει μια νέα διάσταση σε μια ταινία που ναι μεν παρακολουθείς με περιέργεια αλλά και με την αίσθηση ότι το θέμα σου είναι οικείο.
Βαθμολογία: 2
ΑΘΗΝΑ: ΑΣΤΥ
***
«Χρήσιμα φαντάσματα» (A useful ghost)
Παραγωγή: Ταϊλάνδη/ Σιγκαπούρη/ Γαλλία/ Γερμανία, 2025
Σκηνοθεσία: Ρατσαπούμ Μπουνμπουντσατσόκε,
Ηθοποιοί: Ντάβικα Χόρνε, Γουισαρούτ Χιμμαράτ κ.α.
Η ταινία που χάρισε στον Ταϊλανδό σκηνοθέτης της, το Μεγάλο Βραβείο της Εβδομάδας Κριτικής στο περσινό Φεστιβάλ των Καννών, πραγματεύεται φαντάσματα, ένα «είδος» ταινίας με πολλές μέχρι σήμερα παραλλαγές. Η πρωτοτυπία της αρχικής ιδέας είναι ότι τα φαντάσματα «ενσωματώνονται» σε αντικείμενα με τα οποία οι πεθαμένοι είχαν σχέση, εργαζόμενοι καθώς ήταν σε εργοστάσια παραγωγής τους. Οι σκούπες ας πούμε.
Όμως θέλει μεγάλη μαεστρία για να διατηρηθεί το ενδιαφέρον του θεατή μέσα από κάτι τόσο ακραίο όπως μια σκούπα φάντασμα, κάτι που κινδυνεύει να φανεί απλώς ως «πυροτεχνημα» καθότι εντελώς ασυνήθιστο. Αν η ταινία αυτή κάπου αξίζει είναι στην σύνθεση πραγματικά όμορφων, ευφάνταστων κάδρων «νεκρής φύσης» που γεμίζουν την δίωρη διάρκειά της. Γινόμαστε κοινωνοί ιστοριών με φαντάσματα, βλέπουμε σκηνές με θεραπεία ηλεκτροσόκ προκειμένου «να σβηστεί η μνήμη».
Και μετά αρχίζουν οι περίεργες φράσεις, όπως ότι «το φάντασμα είναι λιγότερο υγιεινό από έναν κόκκο σκόνης». Βρισκόμαστε, με άλλα λόγια, μέσα στο σύμπαν ενός σουρεαλιστικού «παιχνιδιού» ταιλανδέζικης ταυτότητας, μια ταινία φαντασμάτων μέσα στο μίξερ χιούμορ και δράματος η οποία σε κάνει πραγματικά να αναρωτιέσαι για την «λοξή» σκηνοθετική ματιά της, παρότι στο τέλος αντιλαμβάνεσαι ότι πέρα από το σήκωμα του φρυδιού μπροστά στο αλλόκοτο, αυτή η ταινία δύσκολα μπορεί να προκαλέσει γνήσια συναισθήματα. Και αυτό το λέω σκεπτόμενος ταινίες του Φινλανδου Άκι Καουρισμάκι, του Σουηδου Ρόι Αντερσον, ή του Παλαιστίνιου Ελία Σουλεϊμάν, το ύφος των οποίων ο Μπουνμπουντσατσόκε προσπαθεί να αντιγράψει και μέχρι ενός σημείου τα καταφέρνει ικανοποιητικά.
Βαθμολογία: 2
ΑΘΗΝΑ: ΑΕΛΛΩ – ΝΑΝΑ – ΑΣΤΟΡ – ΝΙΡΒΑΝΑ κ.α.
ΕΠΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΑΙΘΟΥΣΕΣ
«Η μούμια από τον Λι Κρόνιν» (Lee Cronin’s the Mummy, ΗΠΑ/ Ιρλανδία, 2026)
Το όνομα Λι Κρόνιν που διαβάζουμε στον τίτλο της ταινίας δεν είναι άλλο από του σκηνοθέτη της και από μόνο του, εκτός από εντελώς αλαζονία, αυτό σημαίνει ότι μας προειδοποιεί για κάτι «πολύ σπέσιαλ», πολύ διαφορετικό από τις μέχρι σήμερα «Μούμιες» του σινεμά. Αλλά τελικά, ο Λι Κρόνιν δεν θα κάνει τίποτ’ άλλο από το να βουτήξει ιδέες από το μισό σινεμά τρόμου (ο «Εξορκιστής» και το «Πνεύμα του κακού» ενδεικτικά) προκειμένου να προσφέρει τη δική του «εκδοχή», η δράση της οποίας μοιράζεται ανάμεσα στην Αίγυπτο και το Αλμπουκέρκι των ΗΠΑ με την εξαφανισμένη κόρη (Νάταλι Γκρέις) ενός ζευγαριού Αμερικανών (Τζακ Ρέινορ, Λάιλα Κόστα), να εμφανίζεται ξανά στην ζωή τους ως… μούμια. Κι αυτό σημαίνει ότι παρακολουθούμε έναν άτσαλο «περίπατο» στον κόσμο της δαιμονολογίας των Αιγυπτίων, τον οποίο θα εκτιμήσουν μόνον οι λάτρεις των κουβάδων αίματος στην οθόνη αφού η ταινία εκεί (προβλέψιμα) καταλήγει και μάλιστα με τρόπο άκρως απωθητικό (για όλους τους υπόλοιπους θεατές).
Βαθμολογία: ½
ΑΘΗΝΑ: ΟΛΑ ΤΑ VILLAGE – ΟΛΑ ΤΑ OPTIONS – ΚΗΦΙΣΙΑ κ.α. ΘΕΣ/ΚΗ: ODEON ΠΛΑΤΕΙΑ – CINEMA ONE κ.α.
***
«Η θάλασσα τον χειμώνα» (Ελλάδα, 2025)
Υπαρξιακά αδιέξοδα σε ελληνικό παραθαλάσσιο φόντο κυριαρχούν στην τελευταία ταινία του Νίκου Κορνήλιου όπου κεντρικά πρόσωπα είναι μια νεαρή γεωλόγος που δεν μπορεί να βρει νόημα στη ζωή της (η ίδια το λέει), ένας μεσήλικος που καταδιώκεται από «φαντάσματα» του παρελθόντος και μια ναυτικός που αναγκάζεται να βάλει τον πατέρα της στο γηροκομείο. Ειλικρινά, δεν υπάρχει τίποτα που να μην γίνεται σωστά σε αυτήν την ταινία. Αρτια φωτογραφία (Ντομινίκ Κολέν), αξιόλογο τοπίο, σωστή ηχοληψία (Άρης Παυλίδης), ικανοποιητικές ερμηνείες (Αδελαϊδα Κατσίδε, Βαγγέλης Ρόκκος, Παρθενόπη Μπουζούρη). Και όμως, στα 108 λεπτά διάρκειάς της, δεν βρήκα πραγματικό ενδιαφέρον ούτε σε ένα, πέρα ίσως από την σκηνή όπου η γεωλόγος και ο άντρας ανταλάσσουν… γεωλογικούς όρους
Βαθμολογία: 2
ΑΘΗΝΑ: ΤΑΙΝΙΟΘΗΚΗ ΕΛΛΑΔΑΣ (μόνο το Σαββατοκύριακο).
Προβάλλεται τέλος μια ακόμη ταινία φαντασμάτων η καναδο γερμανική ταινία κινουμένων σχεδίων «Η Ελι και η παρέα των φαντασματων» (Elli and her monster team, 2024) που συνσκηνοθέτησαν οι Πιέτ Ντε Ρίκερ, Γενς Μίλερ και Γιέσπερ Μίλερ.
