Υπό τη σκιά του πολέμου στη Μέση Ανατολή, ο οποίος έχει προκαλέσει το τρίτο μεγάλο πλήγμα στην παγκόσμια οικονομία, μετά την πανδημία του κορονοϊού το 2020 και την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία το 2022, θα συγκεντρωθούν κορυφαίοι αξιωματούχοι και εκπρόσωποι του χρηματοπιστωτικού τομέα από όλον τον κόσμο στην Ουάσινγκτον την επόμενη εβδομάδα, στην εαρινή σύνοδο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας.
Αναθεώρηση των προσδοκιών προς τα κάτω
Στελέχη και των δύο κορυφαίων οικονομικών οργανισμών έκαναν γνωστό τις προηγούμενες μέρες ότι θα αναθεωρήσουν προς τα κάτω τις προβλέψεις τους για την παγκόσμια ανάπτυξη και θα αυξήσουν τις προβλέψεις τους για τον πληθωρισμό εξαιτίας του πολέμου, προειδοποιώντας ότι οι αναδυόμενες αγορές και οι αναπτυσσόμενες χώρες θα πληγούν περισσότερο από τις υψηλότερες τιμές της ενέργειας και τις διαταραχές στην προσφορά.
Πριν ξεσπάσει ο πόλεμος με το Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, και οι δύο οργανισμοί ανέμεναν να αναθεωρήσουν προς τα πάνω τις προβλέψεις τους για την ανάπτυξη, δεδομένης της ανθεκτικότητας της παγκόσμιας οικονομίας – ακόμη και μετά την επιβολή των παγκόσμιων δασμών από τον Ντόναλντ Τραμπ που ξεκίνησε πέρυσι. Ωστόσο, ο πόλεμος προκάλεσε μια σειρά κλυδωνισμών που θα επιβραδύνουν την πρόοδο όσον αφορά την ανάκαμψη της ανάπτυξης και την καταπολέμηση του πληθωρισμού.
Η βασική εκτίμηση της Παγκόσμιας Τράπεζας προβλέπει πλέον ανάπτυξη στις αναδυόμενες αγορές και τις αναπτυσσόμενες οικονομίες της τάξης του 3,65% το 2026, από 4% τον Οκτώβριο, αλλά εκτιμά ότι ο αριθμός αυτός θα μειωθεί έως και στο 2,6% εάν ο πόλεμος διαρκέσει περισσότερο.
Ο πληθωρισμός σε αυτές τις χώρες προβλέπεται πλέον να φτάσει το 4,9% το 2026, από 3% που ήταν η προηγούμενη εκτίμηση, και θα μπορούσε να εκτοξευθεί έως και στο 6,7% στη χειρότερη περίπτωση.
Πέρα για πέρα χαρακτηριστικά είναι η πρόσφατη δήλωση της επικεφαλής του ΔΝΤ, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, ότι «ακόμη και στην καλύτερη περίπτωση, δεν θα υπάρξει μια ομαλή και καθαρή επιστροφή [της παγκόσμιας οικονομίας] στο status quo».
Διεύρυνση της επισιτιστικής κρίσης
Το ΔΝΤ προειδοποίησε την περασμένη εβδομάδα ότι περίπου 45 εκατομμύρια επιπλέον άτομα ενδέχεται επίσης να αντιμετωπίσουν οξεία επισιτιστική ανασφάλεια, εάν ο πόλεμος συνεχιστεί και εξακολουθήσει να διαταράσσει τις αποστολές λιπασμάτων που χρειάζονται τώρα.
Σε μια εποχή που τα επίπεδα του δημόσιου χρέους έχουν φτάσει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα και οι προϋπολογισμοί είναι περιορισμένοι κυρίως σε ευάλωτες χώρες, το ΔΝΤ ανακίνωσε δήλωσε ότι αναμένει ζήτηση για 20 έως 50 δισεκατομμύρια δολάρια σε βραχυπρόθεσμη επείγουσα στήριξη προς χώρες χαμηλού εισοδήματος και χώρες που εισάγουν ενέργεια.
Η Παγκόσμια Τράπεζα γνωστοποίησε ότι θα μπορούσε να κινητοποιήσει περίπου 25 δισεκατομμύρια δολάρια μέσω μέσων αντιμετώπισης κρίσεων βραχυπρόθεσμα, και έως 70 δισεκατομμύρια δολάρια σε έξι μήνες, ανάλογα με τις ανάγκες.
Ωστόσο, οι οικονομολόγοι προτρέπουν τις κυβερνήσεις να χρησιμοποιούν μόνο στοχευμένα και προσωρινά μέτρα για να ανακουφίσουν τους πολίτες τους από τον πόνο των υψηλότερων τιμών, καθώς ευρύτερα μέτρα θα μπορούσαν να τροφοδοτήσουν τον πληθωρισμό.
«Οι δαπανηρές, γενικευμένες μειώσεις φόρων ή οι επιδοτήσεις ενέργειας θα μπορούσαν να κινδυνεύσουν να πυροδοτήσουν τον πληθωρισμό, ενώ απειλούν να υπονομεύσουν τα εύθραυστα δημόσια οικονομικά», προειδοποίησε πριν από δύο ημέρες η επικεφαλής του ΔΝΤ, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα. Οι κεντρικές τράπεζες θα πρέπει επίσης να κινηθούν με προσοχή, διατηρώντας τα επιτόκια αμετάβλητα, αλλά να είναι έτοιμες να δράσουν για να περιορίσουν τον πληθωρισμό.
«Όλες οι χώρες πρέπει να αξιοποιήσουν τους περιορισμένους δημοσιονομικούς πόρους τους με υπευθυνότητα, και οι περισσότερες πρέπει να κινηθούν αποφασιστικά για να ανακτήσουν το περιθώριο δράσης μετά από αυτό το σοκ», είπε η ίδια.
