«Πόσο θα κοστίσει το τραπέζι του Πάσχα», είναι η ερώτηση που συζητιέται στα τραπέζια πριν το τραπέζι του Πάσχα, καθώς ο οικογενειακός προϋπολογισμός φαίνεται να εκτινάσσεται το τελευταίο διάστημα.
Το φετινό πασχαλινό τραπέζι αναμένεται να είναι το ακριβότερο των τελευταίων 10 ετών, αναγκάζοντας τα περισσότερα νοικοκυριά σε μια δύσκολη «άσκηση επιβίωσης».
Ο πληθωρισμός σε ύψη
Η ελληνική οικονομία, παρά τις όποιες προσπάθειες σταθεροποίησης, βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν επίμονο πληθωρισμό, που «χτυπά» την καρδιά του νοικοκυριού, με υψηλές τιμές στο ράφι του σούπερ μάρκετ και του κρεοπωλείου. Στον κλάδο της «Διατροφής και μη-αλκοολούχων ποτών», ο ετήσιος ρυθμός αύξησης διαμορφώνεται στο 5,3%.
Παρά τη σχετική αποκλιμάκωση στις τιμές του ελαιολάδου και της ζάχαρης οι ανατιμήσεις στο κρέας και τα οπωροκηπευτικά έχουν σημειώσει σημαντική άνοδο.
Στον πυρήνα της πληθωριστικής τάσης βρίσκεται το αυξημένο κόστος της ενέργειας που έχει επηρεάσει όλη την αλυσίδα της παραγωγής.
Αρνί και κατσίκι στα ύψη
Η μεγαλύτερη πρόκληση φέτος εντοπίζεται στο παραδοσιακό κρέας του Πάσχα. Η μέση αύξηση της τιμής του οβελία σε σχέση με το 2025 υπερβαίνει το 20%, ενώ συγκριτικά με πέρυσι, η συνολική επιβάρυνση αγγίζει το 27% με 30%.
Φέτος, ο κλάδος της κτηνοτροφίας δέχθηκε ισχυρά πλήγματα από αλλεπάλληλες ζωονόσους.
Η επιδημία της ευλογιάς των προβάτων είχε ως αποτέλεσμα τη θανάτωση περίπου 500.000 ζώων τους τελευταίους 18 μήνες, γεγονός που συρρίκνωσε δραματικά το ζωικό κεφάλαιο της χώρας.
Παράλληλα, ο φετινός ημερολογιακός προσδιορισμός της γιορτής επιτείνει τις πιέσεις στην εγχώρια αγορά. Το Ορθόδοξο Πάσχα, που φέτος γιορτάζεται στις 12 Απριλίου, απέχει μόλις μία εβδομάδα από το Καθολικό, με αποτέλεσμα να εκτοξευθεί η ζήτηση για εξαγωγές προς τις αγορές της Ιταλίας και της Ισπανίας. Αυτή η χρονική σύμπτωση εντείνει τον ανταγωνισμό για τις διαθέσιμες ποσότητες, περιορίζοντας τα σφάγια που φτάνουν στα ελληνικά κρεοπωλεία και οδηγώντας τις τιμές σε επίπεδα ρεκόρ για τον καταναλωτή.
Την ίδια στιγμή, οι παραγωγοί βρίσκονται σε ασφυκτικό κλοιό, καθώς το κόστος εκτροφής —επηρεασμένο από τις τιμές των ζωοτροφών και το ενεργειακό κόστος— έχει καταγράψει άνοδο 10% έως 15% σε σύγκριση με την περσινή χρονιά.
Στη Βαρβάκειο, η κίνηση ξεκίνησε με τους καταναλωτές να αγοράζουν «με το σταγονόμετρο», προτιμώντας μικρότερα κομμάτια αντί για ολόκληρο σφάγιο.
Η μέση αύξηση της τιμής του οβελία σε σχέση με το 2025 υπερβαίνει το 20%.
Το κόστος που διαρκώς ανεβαίνει
Το 2015, εν μέσω οικονομική κρίσης, το αρνί πωλούνταν στη Βαρβάκειο μεταξύ 6,50 και 8,50 ευρώ το κιλό.
Σήμερα, η τιμή παραγωγού έχει ήδη αγγίξει τα 11 ευρώ, αφήνοντας ελάχιστα περιθώρια κέρδους στους εμπόρους της κεντρικής αγοράς, που παλεύουν να συγκρατήσουν το κόστος κάτω από τα 14 ευρώ. Στα κρεοπωλεία της γειτονιάς, όπου η ποιότητα και η εντοπιότητα πληρώνονται ακριβότερα, το αρνί τείνει να γίνει είδος πολυτελείας, προσεγγίζοντας τα 20 ευρώ το κιλό.
Το Ινστιτούτο Εμπορίου και Υπηρεσιών εκτιμά πως το φετινό πασχαλινό τραπέζι θα ακριβότερο κατά 7,8% με 9%.
Αυτή η αύξηση δεν αφορά μόνο το κρέας, αλλά το σύνολο των αγαθών:
- Οπωροκηπευτικά: Οι παρατεταμένες ξηρασίες του χειμώνα περιόρισαν την παραγωγή σε μαρούλια, φρέσκα κρεμμυδάκια και άνηθο, ανεβάζοντας τις τιμές κατά 12%.
- Αυγά και Τσουρέκι: Η αύξηση στα γαλακτοκομικά και τα άλευρα συμπαρασύρει το κόστος των παραδοσιακών γλυκισμάτων.
- Ενέργεια: Το κόστος ψησίματος στον φούρνο ή στην ψησταριά, υπολογίζεται φέτος κατά 5% ακριβότερο, επιβαρύνοντας την τελική εξίσωση.
Όπως δήλωσε ο Χαράλαμπος Αραχώβας, Διοικητικός Διευθυντής του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ, «το μειωμένο διαθέσιμο εισόδημα κατευθύνεται περισσότερο στην κάλυψη των απαραίτητων αγαθών για το πασχαλινό τραπέζι μειώνοντας τις αυθόρμητες αγορές σε μία περίοδο που η παράταση των γεωπολιτικών εντάσεων προκαλεί προβληματισμό στην αγορά».
Ο «Ασφυκτικός Κλοιός» των Παραγωγών
Πίσω από τις υψηλές τιμές της λιανικής κρύβεται η απόγνωση των παραγωγών. Το κόστος εκτροφής —επηρεασμένο από τις διεθνείς τιμές των ζωοτροφών και το ενεργειακό κόστος— έχει καταγράψει άνοδο 10% έως 15% σε σύγκριση με την περσινή χρονιά.
Η δραματική μείωση της προσφοράς αμνοεριφίων δεν σημαίνει απαραίτητα μεγαλύτερα κέρδη για τον κτηνοτρόφο, ο οποίος καλείται να διαχειριστεί τις απώλειες από τις ασθένειες και τα διογκωμένα έξοδα συντήρησης των υπαρχόντων μονάδων. Η κρίση των παραγωγών είναι η ρίζα του προβλήματος που φτάνει μέχρι τον τελικό καταναλωτή.
Το υψηλό κόστος αλλάζει τις συνήθειες
Το υψηλό κόστος του Πασχαλινού τραπεζιού έχει μεγάλο αντίκτυπο τόσο στις καταναλωτικές συμπεριφορές όσο και στη σύνθεση των τραπεζιών αυτών καθαυτών.
Σύμφωνα με πηγές από την αγορά, οι καταναλωτές φέτος προτιμούν συγκεκριμένα κομμάτια κρέατος αντί για ολόκληρο αρνί. Παράλληλα, η αναζήτηση προσφορών μέσω «καλαθιών του Πάσχα» αποτελεί μονόδρομο για ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού.
Αντίστοιχα, το παραδοσιακό κάλεσμα φίλων και συγγενών περιορίζεται σε στενότερο κύκλο για να ελεγχθεί το κόστος.
