Ο Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει το ενδεχόμενο μιας στρατιωτικής επιχείρησης για την κατάσχεση σχεδόν 1.000 λιβρών ουρανίου από το Ιράν, σύμφωνα με αμερικανούς αξιωματούχους. Πρόκειται, για μία πολύπλοκη και επικίνδυνη αποστολή που πιθανότατα θα απαιτούσε την παραμονή αμερικανικών δυνάμεων εντός της χώρας για αρκετές ημέρες ή και περισσότερο.
Ο αμερικανός πρόεδρος δεν έχει λάβει απόφαση σχετικά με το αν θα δώσει την εντολή, ανέφεραν οι αξιωματούχοι, προσθέτοντας ότι εξετάζει τον κίνδυνο για τις αμερικανικές δυνάμεις. Ωστόσο, ο ίδιος παραμένει γενικά ανοιχτός στην ιδέα, καθώς θα μπορούσε να συμβάλει στην επίτευξη του κεντρικού στόχου του να αποτρέψει την Τεχεράνη από το να κατασκευάσει ποτέ πυρηνικό όπλο.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επίσης ενθαρρύνει τους συμβούλους του να πιέσουν το Ιράν να συμφωνήσει να παραδώσει το υλικό ως προϋπόθεση για τον τερματισμό του πολέμου, σύμφωνα με άτομο που γνωρίζει τον συλλογισμό του προέδρου των ΗΠΑ. Ο ίδιος έχει καταστήσει σαφές σε συνομιλίες με πολιτικούς συμμάχους ότι οι Ιρανοί δεν μπορούν να κρατήσουν το υλικό, και έχει συζητήσει την κατάσχεσή του με τη βία, εάν η Τεχεράνη δεν το παραδώσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Το Πακιστάν, η Τουρκία και η Αίγυπτος έχουν ενεργήσει ως μεσάζοντες μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν. Ωστόσο, η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη δεν έχουν ακόμη ξεκινήσει άμεσες διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου.
«Είναι καθήκον του Πενταγώνου να κάνει προετοιμασίες, ώστε να δώσει στον αρχιστράτηγο τη μέγιστη δυνατή ευελιξία. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο πρόεδρος έχει λάβει απόφαση», δήλωσε η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λέβιτ, σε ανακοίνωση. Το Πεντάγωνο δεν σχολίασε και ένας εκπρόσωπος της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ αρνήθηκε να σχολιάσει.
Την Κυριακή το βράδυ, ο Τραμπ δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι το Ιράν πρέπει να κάνει ό,τι απαιτούν οι ΗΠΑ, αλλιώς «δεν θα έχουν χώρα». Αναφερόμενος στο ουράνιο του Ιράν, ο Τραμπ είπε: «Θα μας δώσουν την πυρηνική σκόνη».
Πριν το Ισραήλ και οι ΗΠΑ πραγματοποιήσουν μια σειρά αεροπορικών επιθέσεων εναντίον του Ιράν, τον Ιούνιο του περασμένου έτους, εκτιμάται ότι η χώρα διέθετε περισσότερα από 400 κιλά εμπλουτισμένου ουρανίου κατά 60% και σχεδόν 200 κιλά σχάσιμου υλικού κατά 20%, το οποίο μετατρέπεται εύκολα σε ουράνιο κατά 90% κατάλληλο για την κατασκευή όπλων.
Τα «σημεία» του ουρανίου
Ο γενικός διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, Ραφαέλ Γκρόσι, δήλωσε ότι πιστεύει πως το ουράνιο βρίσκεται κυρίως σε δύο από τις τρεις εγκαταστάσεις που δέχθηκαν επίθεση από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ τον Ιούνιο: σε μια υπόγεια σήραγγα στο πυρηνικό συγκρότημα του Ισφαχάν και σε μια αποθήκη στο Νατάνζ. Σύμφωνα με ειδικούς, οι Ιρανοί διαθέτουν συσκευές φυγοκέντρησης για τον εμπλουτισμό ουρανίου και έχουν τη δυνατότητα να δημιουργήσουν μια νέα υπόγεια εγκατάσταση εμπλουτισμού.
Ο πρόεδρος και τουλάχιστον ορισμένοι από τους συμμάχους του έχουν δηλώσει κατ’ ιδίαν ότι θα ήταν δυνατό να κατασχεθεί το υλικό σε μια στοχευμένη επιχείρηση που δεν θα επέκτεινε σημαντικά τη διάρκεια του πολέμου και θα επέτρεπε στις ΗΠΑ να έχουν τελειώσει με τη σύγκρουση μέχρι τα μέσα Απριλίου, σύμφωνα με πρόσωπο που έχει γνώση των συζητήσεων.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει πει στους συνεργάτες του, ότι δεν θέλει έναν παρατεταμένο πόλεμο. Ορισμένοι από τους κορυφαίους βοηθούς του επιθυμούν να επικεντρωθεί σε άλλα θέματα, συμπεριλαμβανομένων των επερχόμενων ενδιάμεσων εκλογών, όπου οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πως οι Ρεπουμπλικανοί ενδέχεται να υποστούν σημαντικές απώλειες.
Οι κίνδυνοι της επιχείρησης και ο σχεδιασμός της
Οποιαδήποτε κίνηση για την κατάσχεση του ουρανίου με τη βία θα ήταν πολύπλοκη και επικίνδυνη, δήλωσαν πρώην αξιωματικοί του αμερικανικού στρατού και εμπειρογνώμονες, κατατάσσοντάς την μεταξύ των πιο απαιτητικών επιχειρήσεων που έχει διατάξει ο Ντόναλντ Τραμπ. Η ενδεχόμενη επιχείρηση, η οποία πιθανότατα θα πυροδοτούσε αντίποινα από το Ιράν, θα μπορούσε επίσης να παρατείνει τον πόλεμο πολύ πέρα από το χρονικό πλαίσιο των 4-6 εβδομάδων που έχει δηλώσει δημοσίως η ομάδα του αμερικανού προέδρου.
Ομάδες των αμερικανικών δυνάμεων θα πρέπει να μεταβούν αεροπορικώς στις τοποθεσίες, πιθανώς υπό πυρά ιρανικών πυραύλων εδάφους-αέρος και drones. Μόλις φτάσουν στο σημείο, τα μάχιμα στρατεύματα θα πρέπει να ασφαλίσουν την περίμετρο, ώστε οι μηχανικοί με τον εξοπλισμό εκσκαφής να μπορούν να ψάξουν στα συντρίμμια και να ελέγξουν για νάρκες και παγίδες.
Η εξαγωγή του υλικού πιθανότατα θα πρέπει να διεξαχθεί από μια επίλεκτη ομάδα ειδικών επιχειρήσεων, ειδικά εκπαιδευμένη για την απομάκρυνση ραδιενεργού υλικού από ζώνη συγκρούσεων. Το εμπλουτισμένο ουράνιο πιθανότατα περιέχεται σε 40 έως 50 ειδικούς κυλίνδρους που μοιάζουν με φιάλες κατάδυσης. Θα πρέπει να τοποθετηθούν σε δοχεία μεταφοράς για προστασία από ατυχήματα. Αυτό θα μπορούσε να γεμίσει αρκετά φορτηγά, δήλωσε ο Ρίτσαρντ Νέφιου, ανώτερος ερευνητής στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια και πρώην διαπραγματευτής για πυρηνικά θέματα με το Ιράν.
Αν δεν υπήρχε διαθέσιμο αεροδρόμιο, θα χρειαζόταν να στηθεί ένα αυτοσχέδιο αεροδρόμιο για να εισέλθει ο εξοπλισμός και να απομακρυνθεί το πυρηνικό υλικό. Η όλη επιχείρηση θα χρειαζόταν ημέρες ή ακόμη και μια εβδομάδα για να ολοκληρωθεί, υπογράμμισαν ειδικοί.
«Δεν πρόκειται για μια γρήγορη επιχείρηση εισόδου και εξόδου», δήλωσε ο συνταξιούχος στρατηγός Τζόζεφ Βότρλ, πρώην διοικητής της αμερικανικής Κεντρικής Διοίκησης και της Διοίκησης Ειδικών Επιχειρήσεων των ΗΠΑ.
Η άλλη όψη του νομίσματος
Οι αμερικανικές δυνάμεις θα μπορούσαν να αποφύγουν μια τόσο επικίνδυνη επιχείρηση, αν το Ιράν συμφωνούσε να παραδώσει το ουράνιό του στο πλαίσιο μιας ειρηνευτικής συμφωνίας. Οι ΗΠΑ έχουν απομακρύνει στο παρελθόν εμπλουτισμένο ουράνιο από μια ξένη χώρα μέσω ειρηνικής μεταφοράς.
Το 1994, οι ΗΠΑ απομάκρυναν ουράνιο από το Καζακστάν σε μια επιχείρηση που ονομάστηκε «Project Sapphire». Το 1998, οι ΗΠΑ και η Βρετανία συμμετείχαν σε μια επιχείρηση για την απομάκρυνση εμπλουτισμένου ουρανίου από έναν αντιδραστήρα κοντά στην Τιφλίδα, την πρωτεύουσα της Γεωργίας. Μεταφέρθηκε σε ένα πυρηνικό συγκρότημα στη Σκωτία.
Ο Ντόναλντ Τραμπ αρνήθηκε να δηλώσει δημοσίως, αν θα διατάξει την αποστολή ανάκτησης ουρανίου. Το Σάββατο, προέτρεψε τους ακολούθους του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης να παρακολουθήσουν την εκπομπή του Μαρκ Λέβιν στο Fox News, κατά τη διάρκεια της οποίας ο συντηρητικός σχολιαστής υποστήριξε ότι ο αμερικανός πρόεδρος πρέπει «να πάρει το ουράνιο».
Την περασμένη εβδομάδα, ο Ντόναλντ Τραμπ επιδίωξε μια διπλωματική επίλυση του πολέμου, προτρέποντας το Ιράν να καταστρέψει το πυρηνικό του πρόγραμμα ως μέρος μιας διαπραγματευτικής συμφωνίας. Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι οι ΗΠΑ μπορούν να επιτύχουν τους κύριους στόχους τους χωρίς χερσαίες δυνάμεις.
Είναι το Ιράν πυρηνική δύναμη;
Το Ιράν δεν εμπλουτίζει ουράνιο επί του παρόντος, σύμφωνα με αξιωματούχους των ΗΠΑ, και θα χρειαζόταν να το εμπλουτίσει σε βαθμό κατάλληλο για όπλα και επίσης να κατασκευάσει μια κεφαλή ή βόμβα, αν ήθελε να γίνει πυρηνική δύναμη. Το Ιράν επίσης, δεν διαθέτει διηπειρωτικό βαλλιστικό πύραυλο που να μπορεί να φτάσει στην αμερικανική επικράτεια, αλλά θα μπορούσε να έχει δεκάδες μέχρι το 2035, αν η Τεχεράνη επιλέξει να προσαρμόσει τον διαστημικό της φορέα εκτόξευσης, σύμφωνα με μια περυσινή πρόβλεψη από την Υπηρεσία Αμυντικών Πληροφοριών.
Καθώς ο στρατός συνεχίζει να χτυπά στόχους στο Ιράν, ο Ντόναλντ Τραμπ ενημερώνεται σχετικά με τις προκλήσεις της επιχείρησης για το ουράνιο, δήλωσαν αξιωματούχοι των ΗΠΑ. Ο στρατός προετοιμάζεται επίσης για άλλες επιλογές σε περίπτωση που ο αμερικανός πρόεδρος τις διατάξει, συμπεριλαμβανομένης της τοποθέτησης μονάδων πεζοναυτών ταχείας αντίδρασης και αλεξιπτωτιστών από την 82η Αερομεταφερόμενη Μεραρχία του Στρατού στην περιοχή, οι οποίες θα μπορούσαν να καταλάβουν στρατηγικές τοποθεσίες, όπως ένα νησί στα νότια παράλια του Ιράν, σύμφωνα με έναν αμερικανό αξιωματούχο.
Σύμφωνα με αμερικανούς αξιωματούχους, το Πεντάγωνο διαθέτει στην περιοχή πολλά από τα μέσα που απαιτούνται για την πραγματοποίηση μιας επιχείρησης εξόρυξης ουρανίου, εφόσον δοθεί σχετική εντολή, και εξετάζει το ενδεχόμενο να αποσταλούν επιπλέον 10.000 στρατιώτες εδάφους, προκειμένου να προσφερθούν στον αμερικανό πρόεδρο περισσότερες επιλογές για τον πόλεμο.
Όταν ρωτήθηκε σε συνέντευξη Τύπου στο Πεντάγωνο νωρίτερα αυτό το μήνα τι σχεδίαζαν να κάνουν οι ΗΠΑ σχετικά με τον εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν, ο υπουργός Πολέμου, Πιτ Χέγκσεθ, είπε ότι ήλπιζε η Τεχεράνη να συμφωνήσει να το παραδώσει, αλλά υπαινίχθηκε ότι ο αμερικανικός στρατός είχε επιλογές να το κατασχέσει, αν το Ιράν αρνιόταν. «Ο πρόεδρος έχει επικεντρώσει την προσοχή του στις πυρηνικές δυνατότητες», δήλωσε ο Χέγκσεθ στις 13 Μαρτίου. «Έχουμε μια σειρά από επιλογές, μέχρι και την απόφαση του Ιράν να τα παραδώσει, κάτι που φυσικά θα χαιρετίζαμε».
«Δεν θα έλεγα ποτέ σε αυτή την ομάδα ή στον κόσμο τι είμαστε διατεθειμένοι να κάνουμε ή μέχρι πού είμαστε διατεθειμένοι να φτάσουμε, αλλά σίγουρα έχουμε επιλογές», πρόσθεσε ο Χέγκσεθ.
