Το Ιράν έχει περάσει δεκαετίες κατασκευάζοντας υπόγεια καταφύγια, τις λεγόμενες «πόλεις πυραύλων», για να προστατεύσει το τεράστιο οπλοστάσιό του από επιθέσεις. Ωστόσο, λιγότερο από μία εβδομάδα μετά την έναρξη του πολέμου με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, η στρατηγική αυτή φαίνεται να έχει αποτύχει.
Αμερικανικά και ισραηλινά αεροσκάφη, καθώς και οπλισμένα drones, περιπολούν πάνω από τις υπόγειες βάσεις και χτυπούν τους εκτοξευτές πυραύλων όταν αυτοί εμφανίζονται για να πυροδοτήσουν. Επιπλέον, βαρέα βομβαρδιστικά έχουν ρίξει πυρομαχικά στις βάσεις, εγκλωβίζοντας ορισμένα όπλα υπόγεια.
Δορυφορικές εικόνες έδειξαν την καταστροφή πολλών πυραύλων και εκτοξευτών κοντά στις εισόδους των υπόγειων εγκαταστάσεων. Παρά την εκτόξευση πάνω από 500 πυραύλων από το Ιράν σε Ισραήλ, αμερικανικές βάσεις και άλλους στόχους στην περιοχή του Περσικού Κόλπου, πολλές επιθέσεις έχουν αναχαιτιστεί, ενώ οι μεγάλες εκτοξεύσεις έχουν μειωθεί, δείχνοντας την αποδυνάμωση της ικανότητας αντίδρασης της Τεχεράνης αναφέρει το δημοσίευμα της Wall Street Journal.
Το μειονέκτημα
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν καταστρέψει εκατοντάδες πυραύλους, εκτοξευτές και drones. Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ ανέφερε πτώση 86% στις εκτοξεύσεις πυραύλων σε τέσσερις ημέρες. Παρά την πιθανή ύπαρξη πολλών υπόγειων αποθεμάτων μεσαίων και βραχείας εμβέλειας πυραύλων, οι υπόγειες βάσεις έχουν πλέον ένα βασικό μειονέκτημα: ενώ κάποτε οι εκτοξευτές ήταν κινητοί και δύσκολο να εντοπιστούν, τώρα είναι πιο εύκολο να τους πλήξουν λόγω γνωστών τοποθεσιών και περιορισμένης κινητικότητας.
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ επιλέγουν στρατηγική «παρακολούθησης και επίθεσης»: αργά ιπτάμενα αεροσκάφη επιτήρησης παρακολουθούν τις βάσεις και οι επιθέσεις πραγματοποιούνται μόνο όταν εντοπίζεται δραστηριότητα, με επανδρωμένα μαχητικά ή drones.
Περιοχές όπως η Σιράζ και η Ισφαχάν έχουν δεχθεί επαναλαμβανόμενα πλήγματα, ενώ οι είσοδοι των υπόγειων εγκαταστάσεων έχουν υποστεί ζημιές από βαριά αμερικανικά πυρομαχικά. Το Ιράν συνεχίζει να επιτίθεται με drones και περιορισμένες εκτοξεύσεις πυραύλων, πιθανώς διατηρώντας τους πιο ισχυρούς για τελευταία στιγμή.
Σχεδόν όλες οι βάσεις βρίσκονται υπόγεια αλλά διαθέτουν επιφανειακές δομές και δρόμους που επιτρέπουν τον εντοπισμό τους από δορυφορικές εικόνες, κάτι που έχει παρακολουθηθεί για χρόνια από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Οι αμερικανικές επιδρομές επικεντρώνονται στο νότιο Ιράν, ενώ οι ισραηλινές στο βόρειο. Η Τεχεράνη έχει αποκεντρώσει την εξουσία εκτόξευσης πυραύλων, ώστε η ηγεσία να μην παραλύεται σε περίπτωση καταστροφικών επιθέσεων. Παράλληλα, προσπαθεί να αντικαταστήσει γρήγορα τους καταστραμμένους πυραύλους, αν και η προσθήκη νέων εκτοξευτών είναι πιο δύσκολη.
Ο στόχος των ΗΠΑ
Οι αναλυτές σημειώνουν ότι η επιλογή επιθέσεων σε επιφανειακούς στόχους οφείλεται τόσο στον μεγάλο αριθμό ιρανικών εγκαταστάσεων όσο και στον περιορισμένο αριθμό βομβών τύπου bunker-buster στις ΗΠΑ, που θα μπορούσαν να καταστρέψουν υπόγειες βάσεις. Στόχος των ΗΠΑ είναι να εξουδετερώσουν ή να παραλύσουν την ικανότητα πυραύλων της Τεχεράνης νωρίς, προτού εξαντληθούν οι αντιαεροπορικοί αναχαιτιστές.
Το Ιράν είχε κατασκευάσει επίσης πρόχειρους υπόγειους πύργους εκτόξευσης για να πυροδοτεί πυραύλους χωρίς να τους βγάζει στην επιφάνεια, αλλά τεχνικές δυσκολίες οδήγησαν στην εγκατάλειψη αυτής της τακτικής.
Οι «πόλεις πυραύλων» του Ιράν, κάποτε ένα σύμβολο προστασίας και στρατηγικής ισχύος, αποδεικνύονται πλέον ευάλωτες και εύκολοι στόχοι για τις αμερικανο-ισραηλινές επιδρομές.
