Tα αλλοπρόσαλλα και τα ασύμβατα που συμβαίνουν στην πολιτική ζωή μας, κάθε άλλο παρά άφαντα είναι. Και τα βλέπουμε και τα ακούμε. Οι αντιφάσεις τους είναι κραυγαλέες. Ουσιαστικά προσκρούουν στην κοινή λογική. Προκαλούν χαοτικές παραστάσεις. Την απροκάλυπτη αυτή αλήθεια, τη βιώνουμε καθημερινά.
Ο κυνισμός περισσεύει, το ίδιο και η αμετροέπεια. Ο κοινότοπος λόγος συνοδεύεται από γλωσσική σύγχυση και αυθαιρεσία. Και το χειρότερο, καλλιεργείται η φόρτιση, η ένταση και η εχθροπάθεια. Έτσι εύλογο είναι, η ουσία να εξοβελίζεται, αλλά και να κυριαρχούν τα μικρά και τα ευτελή. Τα μεγάλα είτε αγνοούνται, είτε επισκιάζονται από νεφελώματα.
Πάντως την πραγματικότητα αποτυπώνουν με τον καλύτερο τρόπο, οι ποιητές και οι τραγουδοποιοί. Η ματιά τους είναι διεισδυτική. Ο λόγος τους έχει βάθος. Η ευαισθησία τους, τους προστατεύει από την τύφλωση. Δεν αποδέχονται την περιρρέουσα ατμόσφαιρα, αλλά αναζητούν τα σημαντικά, προσπερνώντας τα ασήμαντα. Η κριτική τους σκέψη κρατά ζωντανή την αμφιβολία. Όπως μας προειδοποιεί από την εποχή του Happy day, ο σπουδαίος Διονύσης Σαββόπουλος, «Ξέρω ανθρώπους σαν και σας -Που μου λεν μην τα ρωτάς- Προδοσίες και ψευτιές Και μουρλές πολιτικές».
Την αδιάψευστη και σκληρή αυτή θεώρηση, δικαιώνει περισσότερο από οτιδήποτε άλλο, η απίθανη πολιτική πραγματικότητα. Η ψυχή της πολιτικής χάνεται. H αξία των ιδεολογιών βρίσκεται στα τάρταρα. To κοινό καλό εκτοπίζεται από εξατομικευμένα προτάγματα. Η προσφορά υποκαθίσταται από τα αξιώματα. Οι θεσμοί αντιμετωπίζονται ως μηχανισμοί εξουσίας και επιβολής. Η έννοια της κοινωνίας, θεωρείται ξεπερασμένη. Δεν υπάρχουν πολίτες υπάρχουν άτομα, διατυμπάνιζε η Μάργκαρετ Θάτσερ. Φαίνεται πλέον καθαρά, πως τα πολιτικά κόμματα λειτουργούν ως επαγγελματικές σέχτες, που έχουν αποσχιστεί από το κοινωνικό σώμα. Μοναδικό μέλημα της υπάρχουσας πολιτικής τάξης, η διαιώνιση της κυριαρχίας της. Οι αντιλήψεις και οι απόψεις της, δεν θεμελιώνουν μια συγκεκριμένη και καθαρή επαγγελία για το παρόν και το μέλλον του τόπου. Οι διαφορετικές τους προσεγγίσεις, δεν συνιστούν εναλλακτικές προτάσεις. Μάλιστα στην πράξη αποδεικνύονται κούφιες. Άλλωστε γι’ αυτό δεν είναι ελκυστικές. Η πλειονότητα των πολιτών δεν προσβλέπει σ’ αυτές, ούτε συγκινείται.
Αλήθεια πως αλλιώς να ερμηνευθεί, η πρωτοφανής αποστροφή τους, απέναντι στην πολιτική, στους κομματικούς σχηματισμούς, στους θεσμούς. Το καίριο και υπαρκτό αυτό ερώτημα, ουδόλως απασχολεί σοβαρά τις ποικιλώνυμες ελίτ της χώρας και πρωτίστως τις πολιτικές ηγεσίες. Η χρεοκοπία του 2008-2009,αλλά και τα όσα επακολουθήσαν, άφησαν πίσω τους κομμάτια και θρύψαλα. Τα άλλοτε ισχυρά κόμματα εξουσίας, το ΠαΣοΚ και η Ν.Δ, είδαν το έδαφος να φεύγει κάτω από τα πόδια τους. Ο ιδεολογικοπολιτικός διπολισμός της μεταπολιτευτικής περιόδου, δεν ήταν
ψευδεπίγραφος. Αντιπροσώπευε ισχυρά ρεύματα με σταθερές κοινωνικές αναφορές. Παρόλα αυτά αποδιοργανώθηκε.
Φυσικό επακόλουθο, η ρευστότητα και ο κατακερματισμός. Οι πολιτικές που ενσάρκωναν, ο κεντροαριστερός και κεντροαριστερός πόλος, πολτοποιήθηκαν. Ο ΣΥΡΙΖΑ σε αγαστή συνεργασία με τους ακροδεξιούς των ΑΝΕΛ, θαμπώθηκε απ’ την εξουσία, υποσχέθηκε τον ουρανό με τ’ άστρα. Την απομυθοποίησή του, διαδέχθηκε η κασσελακική γελοιοποίηση του. Η ιστορική διαίρεση Δεξιά-Αριστερά, που όπως υποστήριζε ο Ιταλός διανοητής Νομπέρτο Μπόμπιο, οι δύο αυτές έννοιες συνιστούν εξ ορισμού τη διαλεκτική της πολιτικής στο χρόνο, καταλύθηκε, φέρνοντας στο προσκήνιο
αταίριαστα ζευγάρια. Δεν αντιστρατεύτηκε απλώς τις υπαρκτές διαφορές, αλλά επέτρεψε να λειτουργήσουν ως συγκοινωνούντα δοχεία, δυνάμεις και πρόσωπα που υποτίθεται εξέφραζαν διαμετρικά αντίθετες θέσεις και απόψεις.
Έτσι όμως, το εγχώριο πολιτικό σύστημα βρέθηκε εδώ και καιρό, σε κατάσταση διαρκούς αυτοϋπονόμευσης. Και αυτό γιατί στηρίζεται σε μαρμαρωμένους κομματικούς μηχανισμούς. Διαπλέκεται με πράξεις και ενέργειες που το καθιστούν ανυπόληπτο. Τα σκάνδαλα και η διαφθορά είναι στο φόρτε τους. Δεν γνωρίζουν κομματικά σύνορα. Τα σκάνδαλα των Υποκλοπών, του ΟΠΕΚΕΠΕ, των Προγραμμάτων Κατάρτισης της ΓΣΕΕ, του ΟΠΕΚΑ και άλλων, είναι τα πιο χαρακτηριστικά. Μάλιστα η διαφθορά δεν περιορίζεται στους έχοντες πρόσβαση στους κεντρικούς αρμούς της εξουσίας. Απεναντίας φύεται παντού, ακόμη και εκεί που δεν το περιμένεις. Το σίγουρο είναι ότι η πολυδιαφημισμένη επιστροφή στην κανονικότητα, δίχως υπερβολή παραπέμπει στον κακό πολιτικό εαυτό, όχι μόνο των κυβερνώντων αλλά και των αντιπολιτευόμενων. Η παρένθεση που άνοιξε το 2019, δεν κράτησε πολύ. Η αποδέσμευση της Ν.Δ από το παρελθόν, αποδείχθηκε νόθα.
Οι παλιές πρακτικές, μαζί με τις παλιές ιδέες, παραμένουν κυρίαρχες στο κυβερνών κόμμα.
Δεν χρειάζεται ιδιαίτερη προσπάθεια για να δούμε, ότι η αυταρέσκεια των κυβερνώντων, αλλά και οι άτοπες επιθυμίες των αντιπολιτευόμενων, αφήνουν αδιάφορη την ευρύτερη κοινή γνώμη. Δεν έχουν μεγάλο ακροατήριο. Δεν συνιστούν αξιόπιστο και πειστικό πολιτικό λόγο. Ο κομματικός ανταγωνισμός τους, αποδεικνύεται άγονος. Τα αλληλοεκτοξευόμενα πυρά δεν πιάνουν τόπο.Οι πρωταγωνιστές, εγκλωβισμένοι στο μικρόκοσμό τους, επαναλαμβάνουν κλισέ και στερεότυπα αδυνατώντας να εναρμονιστούν με τις ανάγκες, τις ανησυχίες και τους προβληματισμούς του μεγαλύτερου τμήματος του κοινωνικού σώματος. Οι επίδοξοι δε διάδοχοί τους, προσπαθούν να ψηλώσουν, αναμασώντας γενικόλογες κοινοτοπίες και ανούσιες διακηρύξεις.
Παραφράζοντας τη γνωστή ρήση του Γιάννη Τσαρούχη, οι συμμετέχοντες στον πολιτικό στίβο δείχνουν να θεωρούν, πως ότι δηλώνουν είναι. Η υποκειμενική τους θεώρηση αγνοεί προκλητικά την αντικειμενική κατάσταση. Με άλλα λόγια, υπερτιμούν τις δυνατότητες τους, μολονότι στην πράξη αδυνατούν να τις επιβεβαιώσουν. Οι επιθυμίες τους απέχουν παρασάγγας από την
πραγματικότητα.
Ηθελημένα ξεχνούν το αυτονόητο: Η πολιτική είναι άσκηση. Δεν είναι εικασία. Ούτε προσδοκία που μένει στον αέρα. Η πολιτική καθίσταται ζώσα υπόθεση, αρκεί βέβαια να στηρίζεται στην αλήθεια, στην ειλικρίνεια, στην αξιοπιστία. Διαφορετικά καραδοκούν οι σειρήνες της απαξίωσης, της αδιαφορίας ακόμη και του καγχασμού, δικαιώνοντας τον τραγουδοποιό που μας λέει,
«Προδοσίες και ψευτιές και μουρλές πολιτικές».
*Σύμβουλος Στρατηγικής και Επικοινωνίας
