Η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, μίλησε σήμερα Πέμπτη 10/2, στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής, προκειμένου να παρουσιάσει το πλαίσιο έναρξης του εθνικού διαλόγου για το νέο Λύκειο και την καθιέρωση του Εθνικού Απολυτηρίου.
Η Υπουργός ανέδειξε τα προβλήματα της σημερινής λειτουργίας του Λυκείου, επισημαίνοντας ότι: «το Λύκειο έχει γίνει σε μεγάλο βαθμό προθάλαμος εξετάσεων. Η εκπαιδευτική διαδικασία, ειδικά στη Γ΄ Λυκείου, έχει βαθιά υποτιμηθεί. Οι μαθητές και μαθήτριες της Γ΄ Λυκείου απουσιάζουν από το σχολείο, ειδικά, προς το τέλος της χρονιάς, οι εκπαιδευτικοί μας αισθάνονται πως δεν έχουν τον χρόνο να μεταδώσουν τις γνώσεις τους πιεζόμενοι από μια τεράστια ύλη. Και η πραγματική μάθηση μεταφέρεται από πολύ νωρίς εκτός σχολείου, σε εξωσχολική υποστήριξη, όχι από επιλογή των οικογενειών, αλλά από ανάγκη που γεννά το ίδιο το σύστημα».
Μάλιστα, τόνισε ότι στόχος του διαλόγου είναι ένα πιο δίκαιο και αξιόπιστο σύστημα πιστοποίησης της γνώσης, το οποίο θα αποτυπώνει τη συνολική μαθησιακή πορεία των μαθητών και όχι μόνο την επίδοσή τους σε μία στιγμή.
Στον Εθνικό Διάλογο θα τεθεί το ερώτημα εάν θα προσμετράται η επίδοση και της Α΄ τάξης του Λυκείου. Όπως χαρακτηριστικά είπε η Υπουργός σε 12 Ευρωπαϊκές χώρες ισχύει η συμμετοχή στον τελικό βαθμό για την εισαγωγή στα πανεπιστήμια κατά 30% ο προφορικός και κατά 70% ο γραπτός.
«Δεν μιλάμε για πολλαπλασιασμό εξετάσεων, αντιθέτως για λιγότερα μαθήματα», επεσήμανε η Υπουργός και διευκρίνισε ότι «ειδικά για την Γ’ τάξη του Λυκείου από έξι σε τέσσερα, μαζί με μείωση της ύλης. Μιλάμε για πιο δίκαιη αποτύπωση της συνολικής προσπάθειας με ποσόστωση της προφορικής και γραπτής εξέτασης στις τάξεις Β΄και Γ΄του Λυκείου. Το ποια θα είναι αυτή η αναλογία και με ποιες δικλίδες αξιοπιστίας, είναι ακριβώς το αντικείμενο του Εθνικού Διαλόγου. Το Λύκειο δεν πρέπει να είναι απλώς ένας χώρος προετοιμασίας για την εισαγωγή στο πανεπιστήμιο. Πρέπει να έχει τη δική του αυτοτέλεια και να εξοπλίζει τα παιδιά με δεξιότητες χρήσιμες, όποια πορεία κι αν ακολουθήσουν», όπως χαρακτηριστικά είπε η Υπουργός.
Οι βασικές κατευθύνσεις του νέου Λυκείου
Στο πλαίσιο αυτό, η Υπουργός, παρουσίασε τις βασικές κατευθύνσεις του νέου Λυκείου και του Εθνικού Απολυτήριου, τις οποίες και έθεσε προς συζήτηση:
- ενίσχυση του απολυτηρίου ως ουσιαστικού τίτλου γνώσης με διεθνή αναγνώριση,
- συμμετοχή των τάξεων του Λυκείου στον τελικό βαθμό, με έμφαση στη Β΄ και Γ΄ Λυκείου και συζήτηση για τη στάθμιση της Α΄ Λυκείου,
- διαμόρφωση μικτού συστήματος αξιολόγησης που θα συνδυάζει την ενδοσχολική επίδοση με εθνικές εξετάσεις,
- μείωση της ύλης και των εξεταζόμενων μαθημάτων, ιδίως στη Γ΄ Λυκείου,
- ενίσχυση της Τράπεζας Θεμάτων, συγκρότηση σώματος βαθμολογητών και ενιαίο πλαίσιο εξετάσεων.
Η υπουργός, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη σταδιακή εφαρμογή οποιασδήποτε αλλαγής, με πιλοτικές φάσεις, ανεξάρτητη αποτίμηση και επαρκή μεταβατική περίοδο, καθώς και στη διαρκή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ως βασική προϋπόθεση επιτυχίας.
Πιο συγκεκριμένα:
«Καμία μεταρρύθμιση δεν θα πετύχει χωρίς τους εκπαιδευτικούς. Η διαρκής επιμόρφωση και η στήριξη του επαγγέλματός τους προηγείται της εφαρμογής, συνοδεύει τη μεταρρύθμιση και στηρίζει την καθημερινή πρακτική μέσα στην τάξη».
Η Σοφία Ζαχαράκη, επανέλαβε ότι ο Εθνικός Διάλογος αρχίζει χωρίς προειλημμένες αποφάσεις και με ανοιχτά ερωτήματα, και κάλεσε όλα τα κόμματα να συμβάλουν στη διαμόρφωση ενός συστήματος με μεγαλύτερη αξιοπιστία, λιγότερη εξεταστική πίεση και ουσιαστικότερο παιδαγωγικό ρόλο για το Λύκειο.
«Στόχος είναι» τόνισε «στο τέλος αυτής της διαδικασίας, τον προσεχή Νοέμβριο, να φτάσουμε σε μια νομοθετική πρωτοβουλία που θα μπορούσε ιδανικά να στηριχθεί από περισσότερα του ενός κόμματα.
Να έχουμε ένα Λύκειο με ουσία. Ένα απολυτήριο με αξιοπιστία. Ένα σύστημα πιο δίκαιο για τους μαθητές και τις μαθήτριες και τις οικογένειες. Αυτό δεν θα είναι επιτυχία μιας κυβέρνησης, αλλά επιτυχία της χώρας».
Κλείνοντας τη συνεδρίαση της ΕΜΥ, η Υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, επισήμανε: «Και για να μη μείνουμε στα λόγια, έχουμε θέσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα εννέα μηνών: εκκίνηση και θεσμικό πλαίσιο, θεματικές ομάδες και συμμετοχικός διάλογος με περιφερειακά fora, σύνθεση, δημόσια διαβούλευση και τελική έκθεση με οδικό χάρτη εφαρμογής».
Η τοποθέτηση του Στέφανου Παραστατίδη
Ο κ. Παραστατίδης υπενθύμισε πως ο διάλογος αυτός δεν είναι κυβερνητική έμπνευση, αλλά καρπός της θεσμικής πρωτοβουλίας που πήρε το ΠΑΣΟΚ ήδη από τον Ιούνιο του 2025.
«Αναλάβαμε εμείς αυτή την πρωτοβουλία και θα συμμετέχουμε στο διάλογο, γιατί αφουγκραζόμαστε την κοινωνική ανάγκη για μια γενναία παρέμβαση που θα σταματήσει την απαξίωση του σχολείου», υπογράμμισε.
Οι τρεις πυλώνες της πρότασης του ΠΑΣΟΚ
Το ΠΑΣΟΚ προσέρχεται στον διάλογο με τρεις «αδιαπραγμάτευτους» στόχους:
1. «Αυτονομία του Λυκείου: Το σχολείο πρέπει να πάψει να είναι ο ‘προθάλαμος’ των εξετάσεων και ‘θεραπαινίδα’ ενός συστήματος επιλογής για την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Πρέπει να επιστρέψει στον μορφωτικό του ρόλο, καλλιεργώντας την κριτική σκέψη.
2. »Τέλος στην ‘κρίση μιας στιγμής’: Η σημερινή μορφή των Πανελλαδικών, που κρίνει το μέλλον ενός εφήβου σε λίγες ώρες, είναι ένας μηχανισμός που γεννά άγχος και αδικίες.
3. »Οικονομική ανακούφιση της οικογένειας: Η ‘θεσμοποιημένη φροντιστηριακή εξάρτηση’ αποτελεί αιμορραγία για τον οικογενειακό προϋπολογισμό και μετατρέπει τη μόρφωση από δικαίωμα σε οικονομικό αγώνα αντοχής».
Κλείνοντας, ο Στέφανος Παραστατίδης τόνισε πως η αξιοπιστία της κυβέρνησης «ελέγχεται».
«Με μια θέση που λίμναζε στα προγράμματα της Νέας Δημοκρατίας από το 2019, η ανακίνηση του θέματος 7 χρόνια μετά, σε καθαρά προεκλογικό χρόνο, δημιουργεί εύλογες επιφυλάξεις για τις πραγματικές προθέσεις του Μεγάρου Μαξίμου», σημείωσε. Προειδοποίησε μάλιστα για τον κίνδυνο να ναρκοθετηθεί η μεταρρύθμιση «από τους επικοινωνιακούς χειρισμούς της κυβέρνησης».
Κατέληξε τονίζοντας ότι «πρέπει να δούμε αν και πού θα φτάσει αυτή η συζήτηση, πώς θα φτάσει, υπό ποιες συνθήκες, αν πράγματι υπάρχουν οι προϋποθέσεις και να δούμε τη σύνδεσή της με τον προεκλογικό χρόνο, για να μην χαθεί ακόμη μια ευκαιρία. Να αξιολογήσουμε δηλαδή τότε πού είμαστε. Γιατί αν μιλάμε για Νοέμβριο, μιλάμε ουσιαστικά για αμιγώς προεκλογικό χρόνο και όλοι καταλαβαίνουμε τι σημαίνει ο προεκλογικός ο χρόνος και όλα αυτά πρέπει να αξιολογηθούν».
