Η Ευρωπαϊκή Ένωση προετοιμάζεται για μια «διαβολοβδομάδα», στη διάρκεια της οποίας οι ηγέτες της θα κληθούν να αντιμετωπίσουν μερικά από τα δυσκολότερα ερωτήματα που έχει μπροστά της η ήπειρος.
Η αποστολή τους: να βρουν πώς μπορεί η Ευρώπη να καταστεί ένας ισχυρός παγκόσμιος παίκτης σε ένα περιβάλλον αυξανόμενων γεωπολιτικών εντάσεων. Αυτό σημαίνει ενίσχυση της οικονομικής ανταγωνιστικότητας της ΕΕ, μείωση της εξάρτησης από τις Ηνωμένες Πολιτείες και στήριξη της Ουκρανίας απέναντι στη φθορά που προκαλεί η τετραετής, πλέον, ρωσική εισβολή.
Οι επόμενες ημέρες θα δείξουν εάν «η Ευρώπη μπορεί να αλλάξει πορεία και να γίνει πραγματικά ενωμένη, πλήρως ώριμη και ανεξάρτητη», όπως δήλωσε στο POLITICO ο πρώην πρωθυπουργός της Ιταλίας, Ένρικο Λέτα. Όπως η Συνθήκη του Μάαστριχτ το 1992 «διαμόρφωσε την Ευρώπη όπως τη γνωρίζουμε τα τελευταία 35 χρόνια», έτσι και τώρα, σύμφωνα με τον Λέτα, «πρέπει να κάνουμε κάτι αντίστοιχο ξανά».
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα μεταφέρουν τη «διπλωματία της κρίσης» εκτός Βρυξελλών: από αίθουσες συνεδριάσεων στην ευρωπαϊκή πρωτεύουσα, σε ένα κάστρο στη βελγική ύπαιθρο και, τέλος, στο Μόναχο, για τη μεγαλύτερη διεθνή διάσκεψη ασφάλειας στον κόσμο. Παράλληλα, ευρωβουλευτές θα συνεδριάσουν στο Στρασβούργο για να συζητήσουν την αποδέσμευση της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ–ΗΠΑ και την έγκριση του μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της Ένωσης για την περίοδο 2028–2034, ενώ την Τρίτη οι πρεσβευτές όλων των κρατών-μελών θα έχουν συνομιλίες στις Βρυξέλλες.
Ακολουθεί το πώς αναμένεται να εξελιχθεί η εβδομάδα.
Τετάρτη: Συνάντηση των υπουργών Άμυνας της ΕΕ
Υπάρχει ένα και μόνο θέμα στην ατζέντα των υπουργών Άμυνας της ΕΕ, που συνεδριάζουν στις Βρυξέλλες στο πλαίσιο του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων: η στήριξη της Ουκρανίας.
Στη συνάντηση αναμένεται να συμμετάσχει ο υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας, Μιχαΐλο Φεντόροφ, ο οποίος ανέλαβε καθήκοντα τον περασμένο μήνα, έχοντας προηγουμένως διατελέσει υπουργός Ψηφιακού Μετασχηματισμού. Σύμφωνα με Ευρωπαίο αξιωματούχο με γνώση των συνομιλιών, ο Φεντόροφ θα ενημερώσει τους ομολόγους του για τις «πιο πιεστικές» ανάγκες της χώρας του, καθώς πλησιάζει η τέταρτη επέτειος από την έναρξη της πλήρους κλίμακας ρωσικής εισβολής. Ο αξιωματούχος μίλησε ανώνυμα λόγω της ευαισθησίας των συζητήσεων.
Ο Ουκρανός υπουργός αναμένεται να ζητήσει επιπλέον συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας, όπως τα Patriot και NASAMS, που βρίσκονται εδώ και καιρό στην κορυφή της λίστας αιτημάτων του Κιέβου. Στη συνάντηση θα συζητηθεί επίσης η «συνεργασία στην αμυντική καινοτομία», όρος που παραπέμπει κυρίως σε drones και άλλες νέες στρατιωτικές τεχνολογίες.
Η συνεδρίαση της Τετάρτης αναμένεται να πυροδοτήσει «επείγουσα σύσκεψη στην Ευρώπη για ένα πραγματικό Σχέδιο Β όσον αφορά την ίδια της την ασφάλεια», καθώς οι ΗΠΑ αποσύρονται σταδιακά από τη διατλαντική συμμαχία, όπως δήλωσε στο POLITICO ο Φαμπρίς Ποτιέ, διευθύνων σύμβουλος της συμβουλευτικής εταιρείας Rasmussen Global. «Η Ευρώπη πρέπει να μπορεί να σταθεί στα πόδια της, σε περίπτωση που μείνουμε μόνοι», τόνισε.
Η συνάντηση θα ακολουθηθεί από άτυπο δείπνο και βραδινή συνέντευξη Τύπου της επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας.
Πέμπτη: Οικονομική σύνοδος κορυφής
Η κρίση στην Ουκρανία θα περάσει σε δεύτερο πλάνο, καθώς οι ηγέτες των 27 κρατών-μελών της ΕΕ θα συγκεντρωθούν στο μικρό βελγικό χωριό Ράικχοφεν για να συζητήσουν τα οικονομικά προβλήματα της Ένωσης.
Κλεισμένοι στο κάστρο Άλντεν Μπίεσεν του 16ου αιώνα, θα εξετάσουν τρόπους για να καταστεί η ΕΕ πλουσιότερη: από την απλοποίηση της νομοθεσίας και την ενίσχυση της ενιαίας αγοράς, έως τη μείωση της εξάρτησης από κρίσιμες πρώτες ύλες που προέρχονται από άλλα μέρη του κόσμου.
Η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα, θα συμμετάσχει στη σύνοδο, ενημερώνοντας τους ηγέτες για τη διαδικασία έγκρισης της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ–ΗΠΑ. Σύμφωνα με πληροφορίες, η ψηφοφορία για την άρση δασμών σε αμερικανικά βιομηχανικά προϊόντα και αστακούς αναμένεται τον Μάρτιο.
Στη σύνοδο θα μιλήσουν επίσης ο πρώην πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Μάριο Ντράγκι, και ο πρώην πρωθυπουργός της Ιταλίας, Ένρικο Λέτα, παρουσιάζοντας τα οράματά τους για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα. Και οι δύο έχουν συντάξει εκθέσεις για την ενίσχυση της οικονομικής θέσης της Ευρώπης.
Αν και δεν κατονομάστηκαν ρητά οι ΗΠΑ ή η Κίνα, στην πρόσκλησή του ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, υπογράμμισε ότι η ΕΕ βρίσκεται πλέον σε «έναν κόσμο αυξημένου — και όχι πάντα δίκαιου — οικονομικού ανταγωνισμού και εμπορικών ανισορροπιών».
Όπως προειδοποίησε και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός τον περασμένο μήνα: «Ο κόσμος έχει αλλάξει οριστικά. Και πρέπει να αλλάξουμε μαζί του».
Παρασκευή έως Κυριακή: Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου
Το ενδιαφέρον επιστρέφει στην άμυνα, με την ετήσια Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, όπου θα δώσουν το «παρών» κορυφαία ονόματα της διεθνούς πολιτικής σκηνής, όπως η φον ντερ Λάιεν, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Επισήμως, τα θέματα της φετινής διάσκεψης είναι η ευρωπαϊκή ασφάλεια και άμυνα, καθώς και το μέλλον της διατλαντικής σχέσης. Ανεπισήμως, όμως, το ερώτημα που πλανάται είναι εάν η ΕΕ έχει οποιαδήποτε ελπίδα να σταθεί μόνη της, χωρίς τη στήριξη της Ουάσινγκτον.
Ο Μαρκ Ρούτε δεν συμμερίζεται αυτή την άποψη, λέγοντας τον περασμένο μήνα σε ευρωβουλευτές ότι «μπορούν να συνεχίσουν να ονειρεύονται» αν πιστεύουν πως η Ευρώπη μπορεί να τα καταφέρει χωρίς τις ΗΠΑ. «Δεν μπορεί», δήλωσε ωμά.
Σύμφωνα με τον Ποτιέ, οι ευρωπαϊκές υπηρεσίες πληροφοριών προειδοποιούν επανειλημμένα ότι η Ρωσία θα μπορούσε να είναι έτοιμη να επιτεθεί σε ευρωπαϊκό σύμμαχο όσο ο Ντόναλντ Τραμπ παραμένει στον Λευκό Οίκο, υπογραμμίζοντας ότι η Ευρώπη πρέπει να είναι έτοιμη «να λειτουργήσει ανεξάρτητα και να διεξάγει σύνθετες στρατιωτικές επιχειρήσεις».
Μέχρι το τέλος της εβδομάδας, μπορεί να μην υπάρχουν σαφείς απαντήσεις σε τόσο κρίσιμα ερωτήματα. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες, ωστόσο, ελπίζουν τουλάχιστον να έχουν χαράξει την κατεύθυνση προς την οποία θα κινηθεί η Ένωση.
