Σε δηλώσεις προχώρησε ο Κυριάκος Μητσοτάκης κατά την άφιξη του στην έκτακτη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, που συγκαλείται σήμερα στις Βρυξέλλες, στις 20:00. Στο επίκεντρο της ατζέντας τίθενται οι σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ηνωμένων Πολιτειών, σε μια περίοδο αυξημένης μεταβλητότητας στις διατλαντικές σχέσεις, παρά τα πιο ενθαρρυντικά μηνύματα των τελευταίων 24 ωρών.
Ο έλληνας πρωθυπουργός, προσερχόμενος στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, σημείωσε ότι όχι μόνο η Ελλάδα, αλλά σχεδόν όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με μόλις δύο εξαιρέσεις, έχουν εκφράσει εύλογους προβληματισμούς, καθώς το λεγόμενο Συμβούλιο Ειρήνης, όπως έχει παρουσιαστεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες, εκφεύγει του πλαισίου απόφασης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.
Ο κ. Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η πρότασή του είναι οι 13 χώρες, που έχουν λάβει πρόσκληση, να συμμετάσχουν αποκλειστικά στο σκέλος που αφορά τη Γάζα και μόνο για όσο χρονικό διάστημα αυτό κριθεί αναγκαίο. Όπως ανέφερε, πρόκειται για μια εύλογη συμβιβαστική λύση, η οποία δεν οδηγεί στη δημιουργία ενός νέου οργανισμού που θα μπορούσε να λειτουργήσει ανταγωνιστικά προς τον ΟΗΕ.
Τι είπε για Γροιλανδία
«Δεν είναι συχνό να συγκαλείται έκτακτη σύνοδος κορυφής, όμως πιστεύω ότι στην προκειμένη περίπτωση αυτό ήταν επιβεβλημένο. Τις τελευταίες εβδομάδες υπήρξε μία σημαντική ένταση στις ευρωατλαντικές σχέσεις, ως αποτέλεσμα των δηλώσεων του προέδρου Τραμπ», είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Τόνισε δε: «Πιστεύω όμως ότι οι χθεσινές του τοποθετήσεις οδηγούν, δείχνουν τον διάδρομο προς μία εκτόνωση στο ζήτημα που αφορά στην Γροιλανδία. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, ενωμένη, με μία εξαίρεση, τάχθηκε στο πλευρό της Δανίας και της Γροιλανδίας διευκρινίζοντας από την πρώτη στιγμή ότι τα ζητήματα που αφορούν την νήσο δεν αφορούν μόνο τους κατοίκους της και το βασίλειο της Δανίας. Ενωμένοι μπορούμε να καταλήξουμε σε μια λύση».
Μακρόν: «Παραμένουμε σε επαγρύπνηση»
Η Γαλλία και η Ευρώπη θέλουν «σεβασμό», υπογράμμισε ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν προσερχόμενος στο έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις Βρυξέλλες.
Όπως δήλωσε, η άτυπη σύνοδος κορυφής αποσκοπεί στο να καταδείξει ότι «όταν η Ευρώπη είναι ενωμένη, ισχυρή και αντιδρά γρήγορα, οι εξελίξεις κινούνται με τάξη και ψυχραιμία». Ο Εμανουέλ Μακρόν εξέφρασε την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι, έπειτα από μια εβδομάδα που ξεκίνησε με κλιμάκωση, απειλές εισβολής και εμπορικές απειλές, η κατάσταση επανήλθε σε ένα «πολύ πιο αποδεκτό πλαίσιο», τονίζοντας ωστόσο ότι «η Ευρώπη παραμένει σε επαγρύπνηση». Επισήμανε, επίσης, ότι «όταν η ΕΕ αντιδρά ενιαία και αξιοποιεί τα μέσα που διαθέτει, μπορεί να επιβάλει τον σεβασμό ακόμη και υπό απειλή».
Αναφερόμενος στο ΝΑΤΟ και τη Γροιλανδία, ο Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε ότι θα συζητηθούν οι στρατιωτικές ασκήσεις που προγραμματίζει η Συμμαχία, σημειώνοντας ότι «η Γαλλία είναι διαθέσιμη να συμμετάσχει». Παράλληλα, υπογράμμισε ότι διαβεβαίωσε τη Δανή πρωθυπουργό για τη στήριξη της Γαλλίας στις επικείμενες συζητήσεις, επαναλαμβάνοντας ότι η Ευρώπη είναι έτοιμη να χρησιμοποιήσει τα μέσα που διαθέτει, εφόσον επανεμφανιστούν απειλές.
Ο γάλλος πρόεδρος σημείωσε ότι τα ζητήματα ασφάλειας της Αρκτικής θα συζητηθούν στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, ενώ τα θέματα που άπτονται της κυριαρχίας της Γροιλανδίας εμπίπτουν στις διμερείς σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών και Δανίας και αποτελούν αρμοδιότητα της Κοπεγχάγης. «Πρέπει να προσεγγιστούν με ψυχραιμία», είπε χαρακτηριστικά.
Τέλος, ερωτηθείς για τις σχέσεις του με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο Εμανουέλ Μακρόν περιορίστηκε να πει ότι «δεν εξαρτώνται από εμένα», ενώ ο ίδιος δήλωσε «ήρεμος και σταθερός».
Μερτς: Ευγνώμων που ο Τραμπ αποστασιοποιήθηκε από τα αρχικά του σχέδια
Ο γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε την Πέμπτη ότι χαιρετίζει την αλλαγή στάσης του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, αναφορικά με τη Γροιλανδία, μετά τις αυξανόμενες ανησυχίες ότι μια διαμάχη για το νησί θα μπορούσε να διχάσει τη Συμμαχία του ΝΑΤΟ.
«Είμαι πολύ ευγνώμων που ο πρόεδρος Τραμπ αποστασιοποιήθηκε από τα αρχικά του σχέδια να αναλάβει τον έλεγχο της Γροιλανδίας και είμαι επίσης ευγνώμων που απέφυγε την επιβολή πρόσθετων δασμών την 1η Φεβρουαρίου», δήλωσε ο Μερτς στους δημοσιογράφους, ενόψει έκτακτης συνόδου κορυφής των ηγετών της ΕΕ στις Βρυξέλλες.
Φρεντέρικσεν: Αδιαπραγμάτευτη η κυριαρχία της χώρας
Η Μέτε Φρεντέρικσεν ευχαρίστησε τις χώρες της ΕΕ για τη στήριξή τους και υπογράμμισε τη σημασία της ευρωπαϊκής ενότητας. Τόνισε ότι η Δανία επιδιώκει λύση μέσω διαλόγου, ζητώντας πιο ενεργό ρόλο του ΝΑΤΟ στην Αρκτική και διατηρώντας ανοικτούς διαύλους με τις ΗΠΑ.
Παράλληλα, ξεκαθάρισε επανειλημμένα ότι η κυριαρχία της χώρας και οι δημοκρατικές της αρχές αποτελούν αδιαπραγμάτευτες «κόκκινες γραμμές».
«Είμαστε πρόθυμοι να συνεργαστούμε με τις ΗΠΑ, φυσικά, όπως πάντα σε ζητήματα ασφάλειας, αλλά οι κόκκινες γραμμές μας, που συνδέονται και με τους δημοκρατικούς μας κανόνες, δεν μπορούν να τεθούν υπό διαπραγμάτευση».
Η ατζέντα του Συμβουλίου
Στην ατζέντα του Συμβουλίου περιλαμβάνονται το ζήτημα της Γροιλανδίας, οι ενδεχόμενες εμπορικές απειλές κατά κρατών-μελών της ΕΕ, καθώς και ευρύτερα ζητήματα ασφάλειας και γεωπολιτικής, όπως η Ουκρανία και η ασφάλεια στην Αρκτική.
Αυτό το έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συγκλήθηκε από τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα πριν από μερικές ημέρες, όταν ο Αμερικανός Πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, κράδαινε την απειλή ενός εμπορικού πολέμου από την 1η Φεβρουαρίου, αν δεν του παραχωρούσαν τον έλεγχο της Γροιλανδίας. Την απειλή αυτή ο Αμερικανός Πρόεδρος την πήρε πίσω, επικαλούμενος μια συμφωνία που επιτεύχθηκε με το ΝΑΤΟ για τη Γροιλανδία.
Ετοιμη να αντιδράσει στις απειλές η ΕΕ
Στο πεδίο του εμπορίου, η ΕΕ δηλώνει έτοιμη να αντιδράσει εφόσον οι απειλές επιβεβαιωθούν, κάτι που προς το παρόν δεν έχει συμβεί. Παράλληλα, τονίζεται ότι υπάρχει συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ για το εμπόριο, ενώ η Ένωση παραμένει σε ετοιμότητα για κάθε ενδεχόμενο.
Σε σχέση με το λεγόμενο «Συμβούλιο για την Ειρήνη» (Board of Peace) του Ντόναλντ Τραμπ, αξιωματούχοι της ΕΕ διευκρινίζουν ότι το θέμα θα τεθεί στο πλαίσιο της συνολικής συζήτησης για τις διατλαντικές σχέσεις. Αρκετά κράτη-μέλη έχουν λάβει προσκλήσεις συμμετοχής, ωστόσο η μεγάλη πλειονότητα των Ευρωπαίων ηγετών έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι δεν προτίθεται να συμμετάσχει.
Η αρχική παρουσίαση της πρωτοβουλίας επικεντρωνόταν στο ζήτημα της Γάζας, ωστόσο, στη συνέχεια διαπιστώθηκε ότι πρόκειται για ευρύτερη πρόταση με διευρυμένους στόχους, η οποία εγείρει νομικά ερωτήματα, κυρίως ως προς τη συμβατότητά της με το ευρωπαϊκό δίκαιο. Η ΕΕ δηλώνει έτοιμη να εμπλακεί σε διάλογο με τις ΗΠΑ για την αποσαφήνιση των ζητημάτων αυτών.
Παρά τον συντονισμό και τις ανταλλαγές απόψεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, δεν αναμένεται συντονισμένη απάντηση της ΕΕ στο ζήτημα του Συμβουλίου για την Ειρήνη. Τα κράτη-μέλη μπορούν να απαντήσουν στις προσκλήσεις με βάση το εθνικό τους συμφέρον, ενώ η ανάλυση της ΕΕ για την πρωτοβουλία βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.
Αξιωματούχοι υπογραμμίζουν ότι ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου δεν συγκαλεί συνόδους αντιδρώντας σε κάθε δημόσια δήλωση του Αμερικανού προέδρου. Ωστόσο, η νέα και συχνά απρόβλεπτη πραγματικότητα στις σχέσεις ΕΕ-ΗΠΑ καθιστά αναγκαία μια συνολική πολιτική αποτίμηση, ενόψει και της άτυπης συνόδου των ηγετών που έχει προγραμματιστεί για τις 12 Φεβρουαρίου.
